Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, ανακοίνωσε το χρονοδιάγραμμα της αποχώρησής του από την πρωθυπουργία, ανοίγοντας τον δρόμο στον βασικό διεκδικητή της ηγεσίας της χώρας, Άντι Μπέρναμ. Όπως τόνισε στην ανακοίνωσή του η υποβολή των υποψηφιοτήτων θα ξεκινήσεις στις 9 Ιουλίου, ενώ έχει ήδη ενημερωθεί ο Βασιλιάς Κάρολος. Ο νέος πρωθυπουργός θα έχει αναλάβει τα καθήκοντά του πριν από την επανέναρξη των εργασιών του Κοινοβουλίου τον Σεπτέμβριο.
Ειδικότερα, ο Κιρ Στάρμερ, σε ανακοίνωση του έξω από τον αριθμό 10 της Downing Street παρουσίασε τις προθέσεις του, δρομολογώντας τη διαδικασία ανάδειξης του έβδομου πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου μέσα σε μόλις δέκα χρόνια.
«Το ερώτημα που θέτει τώρα το κόμμα μου είναι αν είμαι ο καταλληλότερος για να μας οδηγήσω στις επόμενες γενικές εκλογές. Άκουσα την απάντηση της κοινοβουλευτικής ομάδας μου σε αυτό το ερώτημα και την αποδέχομαι με αξιοπρέπεια. Κάθε απόφαση που έχω πάρει είχε ως στόχο να θέσω την χώρα που αγαπώ πάνω από όλα. Γι’ αυτό και θα παραιτηθώ από την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος. Μίλησα με τον Βασιλιά σήμερα το πρωί για να τον ενημερώσω για την απόφασή μου», επεσήμανε στην ανακοίνωσή του.
Η θερινή διακοπή της Βουλής των Κοινοτήτων αναμένεται να ξεκινήσει στις 16 Ιουλίου και, επομένως, εάν ο Άντι Μπέρναμ δεν έχει αντίπαλο (όπως φαίνεται όλο και πιο πιθανό – παρά το γεγονός ότι ο Γουές Στρίτινγκ είχε δηλώσει προηγουμένως ότι θα ήταν σίγουρα υποψήφιος), θα αναλάβει τα καθήκοντα του πρωθυπουργού στα μέσα του επόμενου μήνα.
Εάν διεξαχθεί εκλογική αναμέτρηση, ο νέος πρωθυπουργός θα αναλάβει τα καθήκοντά του μέχρι τα τέλη Αυγούστου. Η Βουλή των Κοινοτήτων επανέρχεται μετά τη θερινή διακοπή την 1η Σεπτεμβρίου.
Η ανακοίνωση του Κιρ Στάρμερ
«Μια νέα κυβέρνηση των Εργατικών, η πρώτη μετά από 14 χρόνια. Μια νέα σελίδα στην ιστορία της χώρας μας, μετά από χρόνια απογοήτευσης και απόγνωσης, η ευκαιρία να αλλάξουμε προς το καλύτερο τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Γι’ αυτό μπήκα στην πολιτική. Η πορεία μέχρι εκεί δεν ήταν εύκολη» ανέφερε ο Κιρ Σταρμερ ξεκινώντας την ομιλία του και συμπλήρωσε: «πριν από έξι χρόνια, ανέλαβα ένα Εργατικό Κόμμα που ήταν πολιτικά, οικονομικά και ηθικά χρεοκοπημένο. Μου έλεγαν ξανά και ξανά ότι το κόμμα μου είχε τελειώσει, ότι ήμασταν καταδικασμένοι να περάσουμε στην ιστορία, ότι η πλειοψηφία στις γενικές εκλογές, πόσο μάλλον μια συντριπτική πλειοψηφία, ήταν αδύνατη».
«Αποδείξαμε ότι αυτοί οι άνθρωποι έκαναν λάθος, γιατί αλλάξαμε το κόμμα μας, ξεριζώνοντας το δηλητήριο του αντισημιτισμού, αποκαθιστώντας την εμπιστοσύνη στην οικονομία, την άμυνα και την εθνική ασφάλεια, και μεταμορφωθήκαμε σε ένα κόμμα που για άλλη μια φορά στάθηκε περήφανα στο πλευρό του Θεού ενάντια στην εθνική μας σημαία. Η σκληρή δουλειά της αλλαγής είχε έναν και μόνο σκοπό: όχι την εξουσία για την εξουσία, αλλά να αλλάξουμε τη Βρετανία προς το καλύτερο, να χτίσουμε μια πιο δίκαιη χώρα με αξιοπρέπεια και σεβασμό, όπου ο καθένας είναι ορατός, ο καθένας εκτιμάται, με πλούτο και ευκαιρίες για όλους, όχι μόνο για τους λίγους προνομιούχους», συμπλήρωσε.
«Το ερώτημα που θέτει τώρα το κόμμα μου είναι αν είμαι ο καταλληλότερος για να μας οδηγήσω στις επόμενες γενικές εκλογές. Άκουσα την απάντηση της κοινοβουλευτικής ομάδας μου σε αυτό το ερώτημα και την αποδέχομαι με αξιοπρέπεια. Κάθε απόφαση που έχω πάρει είχε ως στόχο να θέσω την χώρα που αγαπώ πάνω από όλα. Γι’ αυτό και θα παραιτηθώ από την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος. Μίλησα με τον Βασιλιά σήμερα το πρωί για να τον ενημερώσω για την απόφασή μου», επεσήμανε.
Θα ζητήσω από την εθνική εκτελεστική επιτροπή του Εργατικού Κόμματος να καταρτίσει ένα χρονοδιάγραμμα, σύμφωνα με το οποίο η υποβολή υποψηφιοτήτων θα ξεκινήσει στις 9 Ιουλίου και θα ολοκληρωθεί πριν από τις θερινές διακοπές. Σε περίπτωση που διεξαχθεί εκλογική αναμέτρηση, αυτό θα εξασφαλίσει ότι ο νέος ηγέτης θα έχει αναλάβει τα καθήκοντά του πριν από την επανέναρξη των εργασιών του Κοινοβουλίου τον Σεπτέμβριο», συνέχισε.
«Θα παραμείνω στη θέση του πρωθυπουργού μέχρι την ολοκλήρωση της εκλογικής αναμέτρησης και θα κάνω ό,τι μπορώ για να εξασφαλίσω μια ομαλή παράδοση της εξουσίας. Θα προσφέρω επίσης στον διάδοχό μου την πλήρη και αδιαμφισβήτητη υποστήριξή μου, γνωρίζοντας ότι θα κληρονομήσει μια Βρετανία πολύ ισχυρότερη και πιο δίκαιη από εκείνη που κληρονόμησα εγώ πριν από δύο χρόνια, καλύτερα προετοιμασμένη για τις προκλήσεις που έρχονται και πιο ικανή να εξασφαλίσει στο Εργατικό Κόμμα μια δεύτερη θητεία στην εξουσία.
Θέλω να ευχαριστήσω όλους εκείνους τους φίλους και συναδέλφους που στάθηκαν στο πλευρό μου τα τελευταία έξι περίπου χρόνια για την απίστευτη αφοσίωση, την προσφορά και την υποστήριξή τους. Θέλω να ευχαριστήσω το εξαιρετικό προσωπικό του Νο 10 (της Ντάουνινγκ Στριτ) και την εκπληκτική δημόσια διοίκηση της χώρας μας, που αφιερώνουν τη ζωή τους στη δημόσια υπηρεσία.
Και όταν αποχωρήσω από τη σημαντικότερη θέση της χώρας, θα αφιερώσω περισσότερο χρόνο στο πιο σημαντικό καθήκον: να είμαι ο καλύτερος σύζυγος που μπορώ για τη φανταστική σύζυγό μου Βικ, η οποία υπήρξε ο βράχος δίπλα μου στις καλές και στις δύσκολες στιγμές, και να είμαι ο καλύτερος πατέρας που μπορώ για τα όμορφα παιδιά μου, που είναι η υπερηφάνεια και η χαρά μου», κατέληξε.
Λιγότερο από δύο χρόνια μετά τη σαρωτική νίκη του στις εκλογές, η οποία είχε δημιουργήσει την προσδοκία ότι θα έβαζε τέλος στην αστάθεια της βρετανικής πολιτικής, ο Starmer δήλωσε ότι θα στηρίξει όποιον τον διαδεχθεί.
Η απειλή για τον Starmer, η οποία κλιμακωνόταν εδώ και μήνες, εντάθηκε απότομα την περασμένη Παρασκευή, όταν ο Andy Burnham, δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ, κέρδισε με άνεση τις κοινοβουλευτικές εκλογές, που του επέτρεψαν να επιστρέψει στο Westminster, επικρατώντας έναντι του υποψηφίου του κόμματος Reform UK, Nigel Farage, το οποίο προηγείται στις εθνικές δημοσκοπήσεις εδώ και τουλάχιστον έναν χρόνο.
Η νίκη αυτή έδωσε ελπίδα στους βουλευτές των Εργατικών ότι ο Burnham, ένας έμπειρος πολιτικός, γνωστός για τις επικοινωνιακές του ικανότητες, θα μπορούσε να αναστρέψει την πορεία ενός κόμματος που έχει χάσει έδαφος υπό την ηγεσία του Starmer, του οποίου τα ποσοστά δημοτικότητας έχουν υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα που έχει καταγράψει ποτέ Βρετανός πρωθυπουργός.
Ενόψει των ανακοινώσεων σήμερα το πρωί, η λίρα υποχωρούσε έως και 0,4%, αγγίζοντας τα 1,3181 δολάρια, πλησιάζοντας τα χαμηλά έτους των 1,3159 δολαρίων που είχαν σημειωθεί τον Μάρτιο, πριν να περιορίσει τις απώλειές της. Το βασικό ερώτημα για τους επενδυτές είναι ποιος θα είναι ο αντίκτυπος στα οικονομικά της χώρας εάν ο Burnham γίνει πρωθυπουργός.
Πέρα από τη διαπίστωση ότι η χώρα χρειάζεται θεμελιώδεις αλλαγές και ότι πρέπει να μειωθεί το κόστος ζωής, ο Burnham δεν έχει ακόμη αποσαφηνίσει τη στάση του σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, οικονομίας και άμυνας. Οπως και ο Starmer, ενδέχεται να διαπιστώσει ότι διαθέτει περιορισμένα περιθώρια κινήσεων, εγκλωβισμένος ανάμεσα στις απαιτήσεις των επενδυτών στις αγορές ομολόγων, που αντιτίθενται σε πρόσθετο δανεισμό, και σε ένα οργισμένο εκλογικό σώμα που θεωρεί ότι η χώρα δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε.
Η Βρετανία καταγράφει ήδη το υψηλότερο κόστος δανεισμού μεταξύ της G7, εξαιτίας του υψηλού χρέους και του κόστους εξυπηρέτησής του, των ετών αναιμικής οικονομικής ανάπτυξης, των δυσκολιών στη συγκράτηση των δημοσίων δαπανών και της ανάγκης για επενδύσεις σε τομείς όπως η άμυνα.
«Κατά την άποψή μας, μια πρωθυπουργία Burnham θα κληρονομούσε μια εύθραυστη δημοσιονομική κατάσταση, με ελάχιστα εργαλεία για να επιφέρει ουσιαστικές αλλαγές», ανέφεραν οι οικονομολόγοι της Citibank την Παρασκευή.
Σημειώνεται ότι όποιος διαδεχθεί τον Starmer θα γίνει ο έβδομος πρωθυπουργός της Βρετανίας μετά το δημοψήφισμα για το Brexit το 2016. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο βαθμό εναλλαγής στην πρωθυπουργία που έχει καταγραφεί στη Βρετανία εδώ και σχεδόν δύο αιώνες, αναδεικνύοντας τη δυσκολία διατήρησης της στήριξης των ψηφοφόρων, οι οποίοι παραμένουν δυσαρεστημένοι από τις διαδοχικές αποτυχίες βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου, των δημόσιων υπηρεσιών και της αντιμετώπισης της παράτυπης μετανάστευσης.