Τη δυνατότητα να διατηρήσουν επ’ αόριστον τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν δηλώνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις για κατάπαυση του πυρός έχουν ουσιαστικά καταρρεύσει, οι εντάσεις στον Περσικό Κόλπο κλιμακώνονται και η παγκόσμια αγορά πετρελαίου βρίσκεται αντιμέτωπη με ολοένα μεγαλύτερες απώλειες προσφοράς.
Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Pete Hegseth δήλωσε, σύμφωνα με το Reuters, ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ διαθέτει τις δυνάμεις για να διατηρήσει τον αποκλεισμό χωρίς χρονικό περιορισμό, εναλλάσσοντας τα πλοία που επιχειρούν στην περιοχή.
«Το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών μπορεί να διατηρήσει επ’ αόριστον έναν τέτοιο αποκλεισμό, επειδή θα εναλλάσσουμε τα πλοία, όπως ήδη κάνουμε», ανέφερε ο Hegseth κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στον Παναμά.
Νέα μέτρα οικονομικής απομόνωσης
Παράλληλα με τη στρατιωτική παρουσία, η κυβέρνηση Trump ετοιμάζει νέα μέτρα οικονομικής πίεσης κατά της Τεχεράνης.
Ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent προανήγγειλε ανακοινώσεις για την επόμενη εβδομάδα, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον θα εφαρμόσει μέτρα οικονομικής απομόνωσης χωρίς ιστορικό προηγούμενο.
Ο ναυτικός αποκλεισμός έχει αποκόψει το Ιράν από τη βασική πηγή σκληρού συναλλάγματός του, επιβαρύνοντας περαιτέρω μια οικονομία που έχει ήδη υποστεί ζημιές από τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές και τις διεθνείς κυρώσεις.
Οι ΗΠΑ είχαν χαλαρώσει για περίπου έναν μήνα, στα μέσα Ιουνίου, τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και της ναυτιλίας. Στη συνέχεια, όμως, τον επανέφεραν, καθώς οι συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου δεν απέδωσαν συμφωνία.
Η απάντηση της Τεχεράνης στα Στενά του Ορμούζ
Το βασικό διαπραγματευτικό όπλο του Ιράν παραμένει ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ, της θαλάσσιας οδού από την οποία, πριν από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο, περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η Τεχεράνη έχει δηλώσει ότι δεν θα επιτρέψει την πλήρη επαναλειτουργία της διόδου εάν δεν ικανοποιηθούν οι όροι της. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η άρση των οικονομικών κυρώσεων και η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Η κίνηση στα Στενά έχει ήδη περιοριστεί δραματικά. Την Τρίτη καταγράφηκαν μόλις οκτώ διελεύσεις πλοίων, έναντι μέσου όρου περίπου 12 κατά το προηγούμενο δεκαήμερο και 130 έως 140 πριν από την έναρξη του πολέμου.
Η ένταση αναζωπυρώθηκε την Πέμπτη, όταν δύο πλοία της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας του Αμπου Ντάμπι δέχθηκαν επίθεση κατά τη διέλευσή τους. Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων απέδωσε την επίθεση στο Ιράν και την καταδίκασε.
Χάνονται 4,3 εκατ. βαρέλια την ημέρα
Οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο έχουν αρχίσει να αφήνουν βαθύτερο αποτύπωμα στην ενεργειακή αγορά. Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας προβλέπει πλέον ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα μειωθεί φέτος κατά 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 4% της συνολικής προσφοράς.
Μόλις έναν μήνα νωρίτερα, η ΙΕΑ υπολόγιζε την απώλεια στα 3,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Η αναθεώρηση δείχνει ότι οι επιπτώσεις του πολέμου στην παραγωγή και στις μεταφορές πετρελαίου αποδεικνύονται μεγαλύτερες από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν περισσότερο από 2% την Πέμπτη, έπειτα από μία εβδομάδα ανόδου, καθώς οι επενδυτές επικεντρώθηκαν στις ενδείξεις εξασθένησης της παγκόσμιας ζήτησης και στη μεγάλη αύξηση των αμερικανικών αποθεμάτων αργού.
Η αγορά παραμένει, ωστόσο, εξαιρετικά ευάλωτη σε οποιαδήποτε νέα κλιμάκωση. Οι αναφορές ότι οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Houthis της Υεμένης επιχείρησαν να πλήξουν με drones διυλιστήριο της Saudi Aramco επανέφεραν τους φόβους για διεύρυνση του πολέμου σε περισσότερες ενεργειακές εγκαταστάσεις της περιοχής.
Η πίεση στον Trump
Ο Donald Trump βρίσκεται συγχρόνως αντιμέτωπος με αυξανόμενη πολιτική πίεση στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Ο πόλεμος παραμένει βαθιά αντιδημοφιλής, ενώ οι υψηλές τιμές των καυσίμων επιβαρύνουν τα ποσοστά αποδοχής του και ενδέχεται να κοστίσουν στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Παρότι έχει απειλήσει επανειλημμένα με νέες στρατιωτικές επιθέσεις κατά του Ιράν, μέχρι στιγμής έχει αποφύγει την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων, την κατάληψη στρατηγικών νησιών ή την επέκταση των βομβαρδισμών σε κρίσιμες εγκαταστάσεις. Τις τελευταίες ημέρες εμφανίζεται να δίνει μεγαλύτερο βάρος στα οικονομικά μέσα πίεσης.
Αυτή η στρατηγική, όμως, δεν έχει μέχρι στιγμής οδηγήσει την Τεχεράνη πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Όσο ο αποκλεισμός συνεχίζεται και τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά για το μεγαλύτερο μέρος της εμπορικής ναυτιλίας, το κόστος δεν περιορίζεται στο Ιράν: μεταφέρεται στις τιμές της ενέργειας, στο παγκόσμιο εμπόριο και στις ήδη επιβαρυμένες προοπτικές της διεθνούς οικονομίας.