Ισχυρές πιέσεις στα ελληνικά νοικοκυριά εξακολουθεί να ασκεί το αυξημένο κόστος ζωής, με αποτέλεσμα οι φετινές καλοκαιρινές διακοπές να σχεδιάζονται με αυστηρό έλεγχο δαπανών, λιγότερες ημέρες παραμονής και σαφή προτίμηση σε οικονομικότερες λύσεις διαμονής και διατροφής.
Αυτό προκύπτει από τη νέα έρευνα του ΙΕΛΚΑ (Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών), η οποία πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2026 σε δείγμα 700 καταναλωτών από όλη την Ελλάδα και αποτυπώνει τη σημαντική αλλαγή στις ταξιδιωτικές και καταναλωτικές συνήθειες των Ελλήνων.
Το πλέον χαρακτηριστικό εύρημα είναι ότι το 50% των ερωτηθέντων δηλώνει πως δεν θα κάνει διακοπές φέτος το καλοκαίρι, ποσοστό οριακά χαμηλότερο από το 52% του 2025, επιβεβαιώνοντας ότι οι οικονομικές δυσκολίες συνεχίζουν να περιορίζουν τη δυνατότητα μετακινήσεων.
Από όσους σχεδιάζουν να ταξιδέψουν, η πλειονότητα επιλέγει σύντομες και πιο «συγκρατημένες» αποδράσεις. Το 42% υπολογίζει διακοπές διάρκειας 4 έως 7 ημερών, ενώ το 29% προγραμματίζει 8 έως 14 ημέρες. Ο μέσος χρόνος διακοπών διαμορφώνεται στις 11,4 ημέρες, ουσιαστικά στα ίδια επίπεδα με πέρυσι.
Εξοχικά αντί για ξενοδοχεία
Η έρευνα αποτυπώνει σαφή απομάκρυνση από τις ακριβές μορφές τουρισμού και ιδιαίτερα από τα ξενοδοχεία.
Το 35% επιλέγει να μείνει σε δική του εξοχική κατοικία, ενώ 18% φιλοξενείται σε σπίτια συγγενών ή φίλων. Παράλληλα, σημαντική αύξηση παρουσιάζει η επιλογή ενοικιαζόμενων δωματίων, τα οποία προτιμά επίσης το 35% των ταξιδιωτών.
Αντίθετα, μόλις το 14% δηλώνει ότι θα επιλέξει ξενοδοχείο, με μόνο 4% να επιλέγει πακέτα πλήρους διατροφής, στοιχείο που αποτυπώνει τη δυσκολία πολλών νοικοκυριών να ανταποκριθούν στο υψηλό κόστος οργανωμένων διακοπών.
Εξαιρετικά περιορισμένα παραμένουν και τα ποσοστά για πιο ακριβές επιλογές, όπως τα all inclusive πακέτα ή οι κρουαζιέρες, ενώ το 8% δηλώνει ότι θα επιλέξει camping.
Αποφυγή νησιών και ακτοπλοϊκών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι επιλογές προορισμών.
Η ηπειρωτική Ελλάδα κοντά σε παραθαλάσσιες περιοχές συγκεντρώνει το 57% των προτιμήσεων, ενώ τα νησιά ακολουθούν με 38%, ένδειξη ότι το αυξημένο κόστος ακτοπλοϊκών εισιτηρίων λειτουργεί πλέον αποτρεπτικά για μεγάλο μέρος των ταξιδιωτών.
Μόλις το 9% δηλώνει ότι σχεδιάζει ταξίδι στο εξωτερικό, ενώ το 11% εξετάζει διακοπές σε ορεινές περιοχές της ηπειρωτικής χώρας.
Τα ευρήματα δείχνουν καθαρά ότι οι Έλληνες στρέφονται σε πιο προσιτούς και εγχώριους προορισμούς, αναζητώντας λύσεις που περιορίζουν σημαντικά τα μεταφορικά έξοδα.
Διακοπές με… μαγείρεμα και σούπερ μάρκετ
Η έρευνα του ΙΕΛΚΑ αποτυπώνει και μια σημαντική αλλαγή στις καθημερινές συνήθειες κατά τη διάρκεια των διακοπών.
Το 41% δηλώνει ότι μαγειρεύει συχνά στις διακοπές, ενώ το 70% επισκέπτεται συστηματικά σούπερ μάρκετ και μίνι μάρκετ προκειμένου να περιορίσει τις δαπάνες για εστίαση.
Παράλληλα, το 79% προμηθεύεται προϊόντα από φούρνους και αρτοποιεία, ενώ ιδιαίτερα υψηλό είναι και το ποσοστό όσων επιλέγουν τοπικά προϊόντα. Συγκεκριμένα, το 62% δηλώνει ότι προτιμά να αγοράζει τοπικά τρόφιμα, στηρίζοντας τις τοπικές οικονομίες αλλά και αναζητώντας πιο οικονομικές και αυθεντικές επιλογές.
Μόλις το 28% δηλώνει ότι δεν μαγειρεύει ποτέ κατά τη διάρκεια των διακοπών.
Οι μισοί θα μειώσουν τις αγορές τους
Η πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα αποτυπώνεται και στη συνολική καταναλωτική συμπεριφορά.
Το 45% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι θα περιορίσει φέτος τις αγορές του στις διακοπές, με το αυξημένο κόστος μετακίνησης και κυρίως των εισιτηρίων να αποτελεί τον βασικότερο παράγοντα πίεσης.
Ακολουθούν το κόστος εστίασης και το κόστος διαμονής, αν και η τελευταία κατηγορία φαίνεται να επηρεάζεται λιγότερο λόγω της αυξημένης χρήσης εξοχικών κατοικιών και οικονομικότερων μορφών φιλοξενίας.
Ενίσχυση της τοπικής αγοράς
Παρά τη γενικευμένη προσπάθεια εξοικονόμησης, η έρευνα δείχνει ότι οι καλοκαιρινές μετακινήσεις συνεχίζουν να ενισχύουν τις τοπικές οικονομίες.
Το 68% δηλώνει ότι αγοράζει τρόφιμα από φούρνους και αρτοποιεία, το 66% από μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, το 48% από μικρότερα καταστήματα, ενώ αξιοσημείωτο είναι και το 41% που επιλέγει μίνι μάρκετ.
Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, διαμορφώνεται πλέον ένα «υβριδικό» καταναλωτικό μοντέλο: οι Έλληνες συνεχίζουν να θέλουν να ταξιδεύουν, αλλά με σαφώς μεγαλύτερη προσοχή στα έξοδα, επιλέγοντας πιο οικονομικές λύσεις χωρίς να εγκαταλείπουν την αναζήτηση ποιοτικών και τοπικών προϊόντων.
