Παράθυρο αποκλιμάκωσης της ενεργειακής και γεωπολιτικής κρίσης ανοίγει η Τεχεράνη, συνδέοντας την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ ακόμη και εντός επτά ημερών με συγκεκριμένες κινήσεις από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών. Το μήνυμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις διεθνείς αγορές, καθώς η προοπτική επανόδου της ναυσιπλοΐας σε πιο φυσιολογικά επίπεδα στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο άσκησε άμεσα πτωτική πίεση στις τιμές του πετρελαίου.
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η χώρα μπορεί να επαναλειτουργήσει τα Στενά του Ορμούζ μέσα σε μία εβδομάδα, εφόσον η Ουάσινγκτον χαλαρώσει τη στρατιωτική πίεση και προχωρήσει στην άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.
Η προοπτική επανέναρξης των διπλωματικών επαφών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν προκάλεσε άμεση αντίδραση στην αγορά ενέργειας. Το Brent υποχώρησε περίπου 2,1%, κοντά στα 98,2 δολάρια το βαρέλι, ενώ ισχυρές απώλειες κατέγραψε και το αμερικανικό αργό. Το Reuters ανέφερε ότι οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν σε χαμηλό δύο εβδομάδων, καθώς οι επενδυτές αποτίμησαν τις βελτιωμένες προοπτικές για την προσφορά από τον Περσικό Κόλπο.
Οι όροι της Τεχεράνης
Η ιρανική πλευρά θέτει ως προϋπόθεση για την αποκλιμάκωση μια σαφή πολιτική κίνηση από την Ουάσινγκτον. Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, οι ΗΠΑ θα πρέπει να καταστήσουν επίσημη την πρόθεσή τους να επιδιώξουν διπλωματική επίλυση της κρίσης και στη συνέχεια οι δύο πλευρές να συμφωνήσουν σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την εξέλιξη της διαδικασίας.
Η ιρανική αντιπροσωπεία που βρίσκεται στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ διαθέτει, σύμφωνα με την ίδια πηγή, πλήρη εξουσιοδότηση για την αναβίωση της διπλωματικής διαδικασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η πρόταση της Τεχεράνης είχε διαβιβαστεί στην αμερικανική πλευρά μέσω μεσολαβητών στις 16 Σεπτεμβρίου.
Οι λεπτομέρειες μιας ενδεχόμενης συμφωνίας για τον τερματισμό των εχθροπραξιών θα μπορούσαν να συζητηθούν στη Νέα Υόρκη μέσω τρίτων χωρών που λειτουργούν ως μεσολαβητές.
«Χρυσή ευκαιρία» ο ΟΗΕ
Η Τεχεράνη χαρακτηρίζει τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ευκαιρία για επιστροφή στη διπλωματία, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι περιμένει συγκεκριμένες κινήσεις από την αμερικανική πλευρά πριν προχωρήσει σε αποκλιμάκωση.
Παρά το διπλωματικό άνοιγμα, δεν προβλέπεται συνάντηση του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν με τον Ντόναλντ Τραμπ στην έδρα του ΟΗΕ. Ο Πεζεσκιάν αναχώρησε για τη Νέα Υόρκη, ενώ οι επαφές μεταξύ των δύο πλευρών αναμένεται, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, να πραγματοποιηθούν μέσω διαμεσολαβητών.
Παραμένει η στρατιωτική ένταση
Το διπλωματικό παράθυρο ανοίγει ενώ η στρατιωτική ένταση παραμένει υψηλή. Η κεντρική στρατιωτική διοίκηση του Ιράν είχε αναφέρει την Κυριακή ότι είχε πληροφορίες πως οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων με την υποστήριξη χωρών της περιοχής, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα προκαλούσε νέα ιρανικά αντίποινα.
Για τις αγορές, το κρίσιμο στοιχείο είναι πλέον κατά πόσο το διπλωματικό άνοιγμα θα μετατραπεί σε συγκεκριμένη συμφωνία. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες παγκοσμίως, γεγονός που εξηγεί γιατί ακόμη και η προοπτική επαναλειτουργίας τους ήταν αρκετή για να προκαλέσει αισθητή αποκλιμάκωση των τιμών του αργού.
Η αντίδραση του πετρελαίου δείχνει πόσο μεγάλο γεωπολιτικό ασφάλιστρο εξακολουθεί να ενσωματώνεται στις τιμές: οποιαδήποτε ουσιαστική αποκλιμάκωση μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης και αποκατάσταση της κυκλοφορίας μέσω του Ορμούζ θα μπορούσε να μεταβάλει σημαντικά τις προσδοκίες για την παγκόσμια προσφορά ενέργειας.