Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει στη διάθεσή της διάφορες επιλογές για να αντιμετωπίσει το ενεργειακό σοκ που συνδέεται με τον πόλεμο στο Ιράν, μέτρα που θα προσαρμοστούν ανάλογα με την έκταση και τη διάρκειά του, δήλωσε σήμερα η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ.
Η ΕΚΤ δεν θα «παραλύσει από δισταγμό» και έχει στη διάθεσή της ένα «διαβαθμισμένο φάσμα επιλογών αντίδρασης» σε ό,τι αφορά τη νομισματική πολιτική, δήλωσε η ίδια.
Η ραγδαία αύξηση του κόστους της ενέργειας που προκάλεσε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί φόβους για μια νέα έξαρση του πληθωρισμού, όπως αυτή που σημειώθηκε πριν από τέσσερα χρόνια. Ο επικεφαλής της Bundesbank, Joachim Nagel, και άλλοι αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι ενδέχεται να χρειαστεί να αυξηθούν τα επιτόκια δανεισμού ήδη από τον Απρίλιο, εάν οι προοπτικές για τις τιμές επιδεινωθούν περαιτέρω.
«Είμαστε έτοιμοι, εάν κριθεί σκόπιμο, να προβούμε σε αλλαγές στην πολιτική μας σε οποιαδήποτε συνεδρίαση», δήλωσε η Lagarde.
Τα τρία σενάρια και οι τρόποι αντίδρασης
Η Lagarde παρουσίασε τρία σενάρια για τον τρόπο με τον οποίο η ΕΚΤ θα πρέπει να αντιμετωπίσει την τρέχουσα κατάσταση.
- «Εάν η ενεργειακή κρίση εκτιμηθεί ότι είναι περιορισμένης έκτασης και βραχύβια, θα πρέπει να εφαρμοστεί η κλασική προσέγγιση της «αξιολόγησης». Οι χρονικές υστερήσεις στη μετάδοση σημαίνουν ότι μια αντίδραση της νομισματικής πολιτικής θα έφτανε πολύ αργά και θα κινδύνευε να αποβεί αντιπαραγωγική». Σε αυτή την περίπτωση, η Lagarde υπονοεί ότι δεν θα αυξηθούν καθόλου τα επιτόκια.
- «Εάν το σοκ οδηγήσει σε σημαντική, αν και όχι υπερβολικά παρατεταμένη, υπέρβαση του στόχου μας, θα μπορούσε να δικαιολογηθεί κάποια μετριασμένη προσαρμογή της πολιτικής. Η βέλτιστη αντίδραση σε μια τέτοια απόκλιση είναι μικρότερη όταν η αιτία είναι εξωγενείς διαταραχές στην προσφορά και όχι ισχυρή ζήτηση, αλλά δεν είναι απαραίτητα μηδενική.». Σε αυτή την περίπτωση -που είναι προφανώς η επικρατέστερη επί του παρόντος- θα επιλεγούν αυξήσεις επιτοκίων της τάξης του 0,25%. Η αγορά προεξοφλεί επί του παρόντος δύο τέτοιες κινήσεις για φέτος.
- «Εάν αναμένουμε ότι ο πληθωρισμός θα αποκλίνει σημαντικά και διαρκώς από τον στόχο, η αντίδραση πρέπει να είναι κατάλληλα αποφασιστική ή επίμονη. Διαφορετικά, θα ενεργοποιηθούν μηχανισμοί ενίσχυσης και ο κίνδυνος απόκλισης του στόχου θα γίνει οξύς.». Σε αυτή την περίπτωση, οι αυξήσεις θα είναι αρκετά μεγαλύτερες.
Ο πληθωρισμός, ο οποίος μόλις πριν από λίγες εβδομάδες κινδύνευε να πέσει κάτω του στόχου του 2%, φαίνεται πλέον ότι θα υπερβεί σημαντικά αυτό το όριο αυτό τους επόμενους μήνες. Το βασικό σενάριο της ΕΚΤ της περασμένης εβδομάδας προβλέπει αύξηση των τιμών καταναλωτή κατά 2,6% φέτος. Σε ένα ακραίο σενάριο όπου οι διαταραχές στον εφοδιασμό με ενέργεια θα συνεχιστούν, ο πληθωρισμός θα φτάσει το 6,3%.
Οι τιμές ενέργειας και η οικονομία
Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου θα μπορούσε επίσης να αποσταθεροποιήσει την ευρωπαϊκή οικονομία. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν την Τρίτη, η δραστηριότητα στον ιδιωτικό τομέα της ευρωζώνης αυξήθηκε με τον πιο αργό ρυθμό από τον περασμένο Μάιο.
Η Lagarde δήλωσε ότι ιστορικά τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι ο κίνδυνος ευρείας μετάδοσης των τιμών της ενέργειας «αποτελεί την εξαίρεση και όχι τον κανόνα» στην ευρωζώνη. Ωστόσο, αυτή η εικόνα ενδέχεται να αλλάξει λόγω της έντασης και της διάρκειας του σοκ, καθώς και της διάδοσής του, η οποία εξαρτάται από το μακροοικονομικό περιβάλλον.
«Είναι απαραίτητο να εντοπίσουμε όσο το δυνατόν νωρίτερα πότε υπάρχει κίνδυνος επέκτασης του σοκ», ανέφερε, τονίζοντας την «ευελιξία» της ΕΚΤ.
Τα σημάδια αυτή τη στιγμή δεν είναι καλά, με την επικεφαλής της ΕΚΤ να προειδοποιεί ότι, με τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές στην περιοχή του Κόλπου, «η πιθανότητα μιας γρήγορης ομαλοποίησης μειώνεται».
Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι θα αντιδράσουν πιο γρήγορα αυτή τη φορά σε σύγκριση με πριν από τέσσερα χρόνια, όταν η ΕΚΤ δέχτηκε έντονη κριτική για την υποτίμηση των κινδύνων και τη χρονοβόρα αντίδρασή της σε σχέση με πολλούς ομολόγους της.
Ο Nagel δήλωσε στο Bloomberg την περασμένη εβδομάδα ότι η εμπειρία του 2022 «θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο» — ακόμη και αν η ΕΚΤ βρίσκεται σήμερα σε καλύτερη αρχική θέση, με τον πληθωρισμό να είναι σημαντικά χαμηλότερος και τη νομισματική πολιτική να είναι ουδέτερη και όχι επεκτατική.
«Έχουμε πιο πρόσφατη μνήμη του υψηλού πληθωρισμού, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει το πόσο γρήγορα μετακυλίονται τα κόστη και ζητείται αποζημίωση», δήλωσε η Lagarde. «Είμαστε έτοιμοι, αν χρειαστεί, να κάνουμε αλλαγές στην πολιτική μας σε οποιαδήποτε συνεδρίαση».
