Οι οφειλές προς το ΚΕΑΟ και τον ΕΦΚΑ έχουν εκτοξευθεί σε επίπεδα που προκαλούν έντονη ανησυχία, καθώς στο τέλος του 2025 έφτασαν τα 51,3 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τέταρτο του ελληνικού ΑΕΠ. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη δραματική επιβάρυνση που υφίστανται κυρίως οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αγρότες, οι οποίοι αδυνατούν να ανταποκριθούν στις συνεχώς αυξανόμενες υποχρεώσεις τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της 4ης Τριμηνιαίας Έκθεσης Προόδου του ΚΕΑΟ για το 2025, το συνολικό πλήθος των μητρώων οφειλετών ανέρχεται σε 2.072.878. Από αυτούς, το 87% χρωστά έως 30.000 ευρώ, ενώ σχεδόν 7 στους 10 οφείλουν μέχρι 15.000 ευρώ. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι το πρόβλημα αφορά κατά κύριο λόγο τους μικρούς και μεσαίους οφειλέτες και όχι μεγάλες επιχειρηματικές μονάδες.
Κομβικό ρόλο στην υπερχρέωση έχει παίξει η συνεχής αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών για τους μη μισθωτούς. Την τετραετία 2023-2026 οι εισφορές αυξήθηκαν σωρευτικά κατά 18,2%, με αυξήσεις 9,6% το 2023, 3,45% το 2024, 2,7% το 2025 και 2,5% το 2026. Η επιβάρυνση αυτή, σε συνδυασμό με την τεκμαρτή φορολόγηση, τα χρέη προς την Εφορία και τις τράπεζες, έχει οδηγήσει χιλιάδες ασφαλισμένους σε οικονομική ασφυξία.
Tρέχουσες εισφορές
Αποτέλεσμα είναι όλο και περισσότεροι επαγγελματίες και αγρότες να αδυνατούν να πληρώσουν τις τρέχουσες εισφορές τους και να επιλέγουν τη χαμηλότερη ασφαλιστική κατηγορία, προκειμένου να περιορίσουν τα έξοδά τους. Όμως αυτή η αναγκαστική επιλογή οδηγεί μελλοντικά και σε ιδιαίτερα χαμηλές συντάξεις. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η μεγάλη πλειονότητα των μη μισθωτών θα καταλήξει να λαμβάνει σύνταξη έως 800 ευρώ μεικτά, ακόμη και ύστερα από δεκαετίες εργασίας.
Την ίδια ώρα, περισσότεροι από 1,3 εκατομμύρια οφειλέτες έχουν χάσει τις ρυθμίσεις των οφειλών τους, γεγονός που αποδεικνύει ότι τα σημερινά σχήματα αποπληρωμής δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των ασφαλισμένων. Παράλληλα, περισσότεροι από 300.000 επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες αδυνατούν να συνταξιοδοτηθούν εξαιτίας των χρεών τους προς τον ΕΦΚΑ.
Ιδιαίτερα σοβαρές αντιδράσεις προκαλεί και η πρόβλεψη για εμπλοκή ιδιωτικών εταιρειών στην υποστήριξη της είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τον ΕΦΚΑ. Η εξέλιξη αυτή εντείνει την ανασφάλεια χιλιάδων οικογενειών, που ήδη βρίσκονται υπό την πίεση αναγκαστικών μέτρων και του κινδύνου απώλειας περιουσιακών στοιχείων.
Μέσα σε αυτή την κατάσταση, επανέρχεται επιτακτικά το αίτημα για μια ουσιαστική και δίκαιη λύση. Η διαγραφή των παλαιών οφειλών και όλων των προσαυξήσεων, ή έστω ένα γενναίο κούρεμά τους, σε συνδυασμό με την επαναφορά μιας ευνοϊκής ρύθμισης 120 δόσεων, προβάλλει ως αναγκαία προϋπόθεση για να μπορέσουν χιλιάδες οφειλέτες να ανασάνουν και να αποκτήσουν ξανά πρόσβαση στη συνταξιοδότηση.
Aναγκαία η αύξηση του ορίου οφειλών
Παράλληλα, κρίνεται αναγκαία η αύξηση του ορίου οφειλών για συνταξιοδότηση τουλάχιστον στις 50.000 ευρώ για όλους, ώστε να σταματήσει ο αποκλεισμός χιλιάδων ασφαλισμένων από το δικαίωμα λήψης σύνταξης. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά βαθιά κοινωνικό, καθώς πίσω από κάθε οφειλέτη βρίσκεται μια οικογένεια που δοκιμάζεται από την ακρίβεια, τη φορολογική επιβάρυνση και την αδυναμία επιβίωσης.
Η συνολική εικόνα καταδεικνύει ότι η σημερινή κατάσταση δεν είναι βιώσιμη. Χωρίς άμεσες παρεμβάσεις, οι οφειλές θα συνεχίσουν να διογκώνονται, οι επαγγελματίες και οι αγρότες θα βυθίζονται ακόμη περισσότερο στην αβεβαιότητα και το ασφαλιστικό σύστημα θα απομακρύνεται από τον κοινωνικό του ρόλο.
