Η διαδικασία μετάβασης στο Ιράν μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη της χώρας, του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, θα ξεκινήσει σήμερα, ανακοίνωσε ο Αλί Λαριτζανί επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και πρώην σύμβουλος του Χαμενεΐ.
“Σύντομα θα συσταθεί ένα προσωρινό συμβούλιο ηγεσίας. Ο πρόεδρος, ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας και ένας νομικός του Συμβουλίου των Φρουρών του Συντάγματος θα αναλάβουν την ευθύνη μέχρι την εκλογή του επόμενου ηγέτη”, δήλωσε ο Λαριτζανί σε συνέντευξή του που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση.
“Το συμβούλιο αυτό θα συσταθεί το συντομότερο δυνατό. Εργαζόμαστε για τη δημιουργία του ήδη από σήμερα”, τόνισε.
Παράλληλα ο Λαριτζανί προειδοποίησε κατά των αποπειρών να διχαστεί η χώρα.
“Οι ομάδες που επιδιώκουν να διχάσουν το Ιράν θα πρέπει να ξέρουν ότι δεν θα το ανεχθούμε”, υπογράμμισε καλώντας τους Ιρανούς να ενωθούν.
Η ιρανική τηλεόραση μεταδίδει ότι έχει σκοτωθεί ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, Αμπντολραχίμ Μουσάβι.
ΠΟΙΟΙ ΘΑ ΗΓΗΘΟΥΝ
Ο πρόεδρος του Ιράν και δύο αξιωματούχοι θα ηγηθούν της μεταβατικής εξουσίας μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.
Τη μεταβατική διοίκηση αναλαμβάνουν ο πρόεδρος της χώρας, Μασούντ Πεζεσκιάν, ο επικεφαλής της Δικαιοσύνης και ένας από τους νομικούς του Συμβουλίου των Φρουρών.
Ο μεταρρυθμιστής πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, και ο σκληροπυρηνικός επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας, Γκολαμχοσεΐν Μοχσενί Ετζέι, είναι τα μέλη του, τα οποία θα αναλάβουν ρόλους και «θα αναλάβουν προσωρινά όλα τα καθήκοντα της ηγεσίας».
Ανακοίνωση από το γραφείο του του Πεζεσκιάν αναφέρεται πως «αυτό το μεγάλο έγκλημα δεν θα μείνει ποτέ αναπάντητο και θα ανοίξει μια νέα σελίδα στην ιστορία του ισλαμικού κόσμου και του σιιτισμού. Το αγνό αίμα αυτού του υψηλόβαθμου ηγέτη θα ρεύσει σαν ορμητική πηγή και θα εξαλείψει την αμερικανο-σιωνιστική καταπίεση και εγκληματικότητα».
Επιτροπή κληρικών θα επιλέξει τον νέο ανώτατο ηγέτη
Αν και το συμβούλιο ηγεσίας θα κυβερνήσει στο μεταξύ, μια επιτροπή 88 μελών που ονομάζεται Συνέλευση Εμπειρογνωμόνων «πρέπει, το συντομότερο δυνατό» να επιλέξει έναν νέο ανώτατο ηγέτη σύμφωνα με την ιρανική νομοθεσία.
Η επιτροπή αποτελείται εξ ολοκλήρου από σιίτες κληρικούς που εκλέγονται με λαϊκή ψήφο κάθε οκτώ χρόνια και των οποίων οι υποψηφιότητες εγκρίνονται από το Συμβούλιο των Φρουρών, τον συνταγματικό εποπτικό φορέα του Ιράν. Το όργανο αυτό είναι γνωστό για τον αποκλεισμό υποψηφίων σε διάφορες εκλογές στο Ιράν και η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων δεν αποτελεί εξαίρεση. Το Συμβούλιο των Φρουρών απαγόρευσε στον πρώην Ιρανό πρόεδρο Χασάν Ρουχανί , έναν σχετικά μετριοπαθή, του οποίου η κυβέρνηση σύναψε τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του 2015 με τις παγκόσμιες δυνάμεις , να συμμετάσχει στις εκλογές για τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων τον Μάρτιο του 2024.
Οι πιθανοί αντικαταστάτες του Χαμενεί
Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, 56 ετών
Ο δεύτερος γιος του Χαμενεΐ, ο Μοτζτάμπα, είναι γνωστός για την σημαντική επιρροή που ασκεί πίσω από τα παρασκήνια και έχει ισχυρούς δεσμούς με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), τον ισχυρότερο στρατιωτικό οργανισμό της χώρας, καθώς και με την εθελοντική παραστρατιωτική δύναμη Basij.
Ωστόσο, η διαδοχή από πατέρα σε γιο δεν είναι αποδεκτή από το σιιτικό μουσουλμανικό κλήρο και ιδιαίτερα σε ένα επαναστατικό Ιράν που δημιουργήθηκε μετά την ανατροπή μιας ευρέως κατακριτέας μοναρχίας. Ένα επιπλέον εμπόδιο είναι ότι ο Μοτζτάμπα δεν είναι υψηλόβαθμος κληρικός και δεν έχει επίσημο ρόλο στο καθεστώς. Το 2019 του επιβλήθηκαν κυρώσεις από τις ΗΠΑ.
Αλιρέζα Αράφι, 67 ετών
Λιγότερο γνωστή προσωπικότητα, ο Αράφι είναι ένας καταξιωμένος κληρικός με μακρά θητεία σε κυβερνητικούς θεσμούς, ο οποίος ήταν επίσης έμπιστος του Χαμενεΐ.
Σήμερα είναι αντιπρόεδρος της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων και μέλος του ισχυρού Συμβουλίου των Φυλάκων, το οποίο εξετάζει τους υποψηφίους στις εκλογές και τους νόμους που ψηφίζει το κοινοβούλιο. Είναι επίσης επικεφαλής του ιρανικού συστήματος θεολογικών σχολών.
Χασάν Χομεϊνί, 50 ετών
Ο Χομεϊνί είναι εγγονός του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, Αγιατολάχ Ρουχόλα Χομεϊνί, γεγονός που του προσδίδει θρησκευτική και επαναστατική νομιμότητα.
Είναι ο φύλακας του μαυσωλείου του Χομεϊνί, αλλά δεν έχει ασκήσει δημόσιο αξίωμα και φαίνεται να έχει μικρή επιρροή στον μηχανισμό ασφαλείας της χώρας ή στην κυβερνώσα ελίτ. Είναι γνωστός για τις λιγότερο σκληροπυρηνικές του απόψεις σε σύγκριση με πολλούς από τους ομολόγους του και του απαγορεύτηκε να υποβάλει υποψηφιότητα για τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων το 2016.
Χασέμ Χοσεϊνί Μπουσεχρί, πάνω από 60 ετών
Ο Μπουσεχρί είναι ένας ανώτερος κληρικός που έχει στενούς δεσμούς με τους θεσμούς που διαχειρίζονται τη διαδοχή, ιδίως με τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, όπου υπηρετεί ως πρώτος αναπληρωτής πρόεδρος.
Λέγεται ότι ήταν στενός συνεργάτης του Χαμενεΐ, αλλά έχει χαμηλό προφίλ στο εσωτερικό της χώρας και δεν είναι γνωστό να έχει ισχυρούς δεσμούς με το IRGC.
Ο γιος του Χαμενεΐ πιθανός υποψήφιος
Οι γραφειοκρατικές συζητήσεις σχετικά με τη διαδοχή και οι μηχανορραφίες σχετικά με αυτήν λαμβάνουν χώρα μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, γεγονός που καθιστά δύσκολο να εκτιμηθεί ποιος μπορεί να είναι ο κορυφαίος υποψήφιος.
Προηγουμένως, πιστευόταν ότι ο προστατευόμενος του Χαμενεΐ, ο σκληροπυρηνικός πρόεδρος Εμπραχίμ Ραΐσι , θα ήταν αυτός που αναλάμβανε τα ηνία. Ωστόσο, σκοτώθηκε σε συντριβή ελικοπτέρου τον Μάιο του 2024.
Τη θέση του φαίνεται ότι παίρνει ένας από τους γιους του Χαμενεΐ, ο Μοτζτάμπα, ένας 56χρονο σιίτη κληρικό, αν και δεν έχει ποτέ αναλάβει κυβερνητικό αξίωμα.
Ωστόσο, μια μεταβίβαση από πατέρα σε γιο στην περίπτωση ενός ανώτατου ηγέτη θα μπορούσε να προκαλέσει οργή, όχι μόνο μεταξύ των Ιρανών που ήδη επικρίνουν την κληρική διακυβέρνηση, αλλά και μεταξύ των υποστηρικτών του συστήματος. Κάποιοι μπορεί να το θεωρήσουν αντιισλαμικό και σύμφωνο με τη δημιουργία μιας νέας, θρησκευτικής δυναστείας μετά την κατάρρευση της κυβέρνησης του υποστηριζόμενου από τις ΗΠΑ Σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλεβί το 1979 .
Το Ιράν είχε προετοιμαστεί “για όλα τα σενάρια”, περιλαμβανομένου του θανάτου του ανώτατου ηγέτη της χώρας, του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, δήλωσε σήμερα ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ.
“Ήμασταν προετοιμασμένοι για αυτές τις στιγμές και είχαμε εξετάσει όλα τα σενάρια”, δήλωσε ο Γαλιμπάφ σε βίντεο που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου “πέρασαν τις κόκκινες γραμμές μας” και “θα υποστούν τις συνέπειες”.
ΣΤΟ ΙΡΑΚ
Διαδηλωτές προσπάθησαν σήμερα το πρωί να εισβάλουν στο συγκρότημα όπου βρίσκεται η πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βαγδάτη, μετά την ανακοίνωση του θανάτου του ανώτατου ηγέτη του Ιράν αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα, σύμφωνα με πηγή ασφαλείας του Ιράκ.
“Οι απόπειρές τους έχουν αποτύχει μέχρι στιγμής, αλλά συνεχίζουν να προσπαθούν” να σπάσουν τη γραμμή των δυνάμεων ασφαλείας, επεσήμανε η πηγή αυτή στο AFP.
Βίντεο που αναρτήθηκαν σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν διαδηλωτές να ρίχνουν πέτρες εναντίον των δυνάμεων ασφαλείας, που απάντησαν με δακρυγόνα, ενώ εργαζόμενος του AFP είδε εκατοντάδες ανθρώπους να κρατούν σημαίες φιλοϊρανικών ομάδων.