Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί τη Δευτέρα ότι είναι απίθανο να αποδεχτεί την τελευταία πρόταση του Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Η πρόταση προέβλεπε την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, αφήνοντας ωστόσο εκτός διαπραγμάτευσης το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, όπως ανέφεραν Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι.
Η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα απορρίψει αμερικανικές προτάσεις για αναστολή του πυρηνικού της προγράμματος και παράδοση των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.
Οπως αναφέρουν οι New York Times, δεν είναι σαφές τι ακριβώς προκαλεί τη δυσαρέσκεια του Τραμπ, ωστόσο ο ίδιος έχει επιμείνει ότι το Ιράν δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Αμερικανός αξιωματούχος σημείωσε επίσης ότι η αποδοχή της πρότασης ενδέχεται να μην αποδίδει πολιτικά οφέλη στον πρόεδρο.
Ο Λευκός Οίκος απέφυγε να σχολιάσει τις σκέψεις του Τραμπ, υπογραμμίζοντας ότι οι διαβουλεύσεις για τον πόλεμο και το πυρηνικό πρόγραμμα θα συνεχιστούν.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαπραγματεύονται μέσω του Τύπου — έχουμε καταστήσει σαφείς τις κόκκινες γραμμές μας και ο πρόεδρος θα συνάψει συμφωνία μόνο εφόσον είναι προς όφελος του αμερικανικού λαού και της διεθνούς κοινότητας», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Ολίβια Γουέιλς.
Η ιρανική πρόταση έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις εντός της αμερικανικής κυβέρνησης σχετικά με το ποια πλευρά διαθέτει μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ και ποια μπορεί να αντέξει περισσότερο τις οικονομικές συνέπειες από το κλείσιμο των Στενών.
Ο Τραμπ εξέτασε την πρόταση τη Δευτέρα, μετά την παράδοσή της στο Πακιστάν από τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί. Είχε προηγηθεί η απόρριψη άλλης ιρανικής πρότασης την προηγούμενη εβδομάδα και η ακύρωση νέου γύρου συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η ιρανική ηγεσία δεν έχει εξουσιοδοτήσει τους διαπραγματευτές της να προβούν σε ουσιαστικές παραχωρήσεις στο πυρηνικό ζήτημα, γεγονός που δυσχεραίνει την επίτευξη συμφωνίας.
Ο Τραμπ εξέφρασε δημόσια τη δυσαρέσκειά του, υποστηρίζοντας ότι στο Ιράν επικρατεί εσωτερική σύγχυση μεταξύ «σκληροπυρηνικών» και «μετριοπαθών».
Η καθυστέρηση των διαπραγματεύσεων για τα πυρηνικά θα μπορούσε να διευκολύνει μια ταχύτερη συμφωνία για την αποκλιμάκωση της πίεσης στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, ωστόσο θα συνιστούσε ένδειξη ότι ο πόλεμος δεν πέτυχε έναν βασικό στόχο: την άσκηση πίεσης στην Τεχεράνη για συμφωνία στο ζήτημα του εμπλουτισμού ουρανίου.
Παράλληλα, ενδεχόμενη συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών παραμένει περίπλοκη. Ο αμερικανικός αποκλεισμός αποσκοπεί στον περιορισμό των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, ενώ οι απειλές της Τεχεράνης κατά πλοίων που δεν καταβάλλουν τέλη διέλευσης έχουν ήδη μειώσει σημαντικά τη ναυσιπλοΐα.
Ιρανοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να τους επιτρέπει την επιβολή τέλους διέλευσης, θέση στην οποία παραδοσιακά αντιτίθενται οι ΗΠΑ, αν και η σημερινή αμερικανική στάση εμφανίζεται λιγότερο σαφής.
Στο εσωτερικό της κυβέρνησης Τραμπ διατυπώνονται διαφορετικές εκτιμήσεις: ορισμένοι θεωρούν ότι η συνέχιση του αποκλεισμού για ακόμη δύο μήνες θα προκαλέσει σοβαρή και διαρκή ζημία στην ιρανική ενεργειακή βιομηχανία, οδηγώντας την Τεχεράνη σε συμφωνία. Άλλοι αντιτείνουν ότι η εκτίμηση αυτή είναι εσφαλμένη και ότι η στάση του Ιράν έχει σκληρύνει, με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης να ενισχύουν την επιρροή τους.
Σύμφωνα με την αμερικανική εκτίμηση, χωρίς επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων δεν αναμένεται μεταβολή της ιρανικής στάσης. Ωστόσο, ακόμη και ενδεχόμενη κλιμάκωση —που θα μπορούσε να περιλαμβάνει πλήγματα σε πολιτικές υποδομές— δεν εγγυάται αλλαγή στη στρατηγική της Τεχεράνης.
Μέρος της αμερικανικής κυβέρνησης εμφανίζεται επιφυλακτικό ως προς τη δυνατότητα του Ιράν να προβεί σε παραχωρήσεις και θεωρεί ότι μια συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ αποτελεί την πλέον ρεαλιστική διέξοδο.
