Τρεις βασικούς άξονες θέτει η κυβέρνηση για την οικονομική πολιτική του επόμενου διμήνου, με στόχο να διαμορφώσει το πλαίσιο των παρεμβάσεων που θα κορυφωθούν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Στο επίκεντρο βρίσκονται η αντιμετώπιση της ακρίβειας, η ενίσχυση των εισοδημάτων των πολιτών και η επιτάχυνση της υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης και επενδύσεων για την ελληνική οικονομία.
Το οικονομικό επιτελείο έχει ήδη ξεκινήσει την προετοιμασία των κυβερνητικών πρωτοβουλιών, επιδιώκοντας να διαμορφώσει ένα πακέτο μέτρων που θα απαντά στις πιέσεις που δέχονται τα νοικοκυριά από το αυξημένο κόστος ζωής, χωρίς να διαταράσσεται η δημοσιονομική ισορροπία.
Οι πρώτες κινήσεις της κυβέρνησης αποτυπώνουν τη στρατηγική που θα ακολουθηθεί το επόμενο διάστημα. Η μία αφορά τη συμφωνία με τους εκπροσώπους της αγοράς για τη μείωση των τιμών σε βασικά καταναλωτικά προϊόντα από τον Σεπτέμβριο, πρωτοβουλία που ανακοίνωσε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, με στόχο τη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων και την ελάφρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Παράλληλα, στο πεδίο της κοινωνικής πολιτικής, η κυβέρνηση προχώρησε στην κατάργηση των περικοπών στις συντάξεις χηρείας, οι οποίες προβλέπονταν από το τρίτο μνημόνιο. Την παρέμβαση ανακοίνωσε η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, σηματοδοτώντας μία ακόμη κίνηση ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων.
Τρίτος πυλώνας της κυβερνητικής στρατηγικής αποτελεί η επιτάχυνση της υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς η έγκαιρη ολοκλήρωση των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων θεωρείται καθοριστική τόσο για τη διατήρηση των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης όσο και για τη συνέχιση της εισροής ευρωπαϊκών πόρων στην ελληνική οικονομία.
Με το βλέμμα στραμμένο στη ΔΕΘ, το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει να παρουσιάσει ένα συνεκτικό πακέτο παρεμβάσεων που θα συνδυάζει μέτρα για την καθημερινότητα των πολιτών, ενίσχυση των εισοδημάτων και διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής, αξιοποιώντας τον δημοσιονομικό χώρο που δημιουργείται από τις θετικές επιδόσεις της οικονομίας.
Οι συμφωνία για τις τιμές
Στο μέτωπο της ακρίβειας, πρωταρχικός στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι να εφαρμοστεί στο ακέραιο η πρώτη φάση της συμφωνίας με τους παράγοντες της αγοράς για την διατήρηση των τιμών στα ράφια. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να προχωρήσει η δεύτερη φάση της συμφωνίας που αφορά τη μείωση των τιμών σε βασικές κατηγορίες αγαθών στα σούπερ μάρκετ από τον Σεπτέμβριο. Θετικές ως προς την κατεύθυνση αυτή είναι και οι διεθνείς εξελίξεις μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για κατάπαυση του πυρός και η αποκλιμάκωση των εντάσεων στον Περσικό Κόλπο.
Τα νέα δεδομένα έχουν οδηγήσει σε σημαντική αποκλιμάκωση τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου στα επίπεδα των 70 δολ/βαρέλι, γεγονός που έχει ήδη αρχίσει να φαίνεται και στην αγορά μέσω της αποκλιμάκωσης των πληθωριστικών πιέσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα με βάση τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat μειώθηκε κατά 1 ποσοστιαία μονάδα τον Ιούλιο, στο 3,9% από 4,9% που ήταν τον Μάιο. Πρόκειται για σημαντική υποχώρηση που δείχνει ότι η αγορά έχει αρχίσει να ανταποκρίνεται στην νέα κατάσταση που έχει δημιουργηθεί για τις διελεύσεις πλοίων στα στενά του Ορμούζ.
Το πακέτο της ΔΕΘ
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έχει ήδη ανακοινώσει ότι η κυβέρνηση έχει στη διάθεσή της δημοσιονομικό χώρο 1 δισ. ευρώ για φοροαπαλλαγές και ενισχύσεις που θα ανακοινωθούν από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη από το βήμα της ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο. Το ποσό αυτό, το οποίο ενδέχεται όταν οριστικοποιηθεί να έχει ανέλθει σε ελαφρώς υψηλότερα επίπεδα, αναμένεται να αξιοποιηθεί για νέες μειώσεις φόρων σε εργαζόμενους, επαγγελματίες και επιχειρήσεις αλλά και για ενισχύσεις σε χαμηλοσυνταξιούχους και άλλες ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, όπως οι είναι οι δικαιούχοι του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. Οι οριστικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν το δεύτερο 15νθήμερο του Αυγούστου από τον Πρωθυπουργό με βάση τις εισηγήσεις του οικονομικού επιτελείου.
Ταμείο Ανάκαμψης
Το μέτωπο με τη μεγαλύτερη πίεση αυτή τη στιγμή είναι αυτό του Ταμείου Ανάκαμψης. Μέχρι το τέλος Αυγούστου θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί οι στόχοι και τα ορόσημα που προβλέπονται. Ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, επανέλαβε αυτήν την εβδομάδα, απαντώντας σε ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ, ότι δεν θα χαθεί ούτε ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα, από το σύνολο του Ταμείου Ανάκαμψης το 68% ( 24,6 δισ. ευρώ) έχουν εισρεύσει στην οικονομία σε λιγότερο από 5 χρόνια. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 10,9% του ΑΕΠ (του 2023) κατατάσσοντας την Ελλάδα στην 1η θέση μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ ως προς τη σημασία των εκταμιεύσεων στην οικονομία. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι το ελληνικό σχέδιο είναι οπισθοβαρές, γι’ αυτό υπάρχει φυσιολογική εξέλιξη στην υλοποίηση των έργων, δεδομένου ότι οι δαπάνες θα συνεχίσουν να πραγματοποιούνται και το 2027, αφού η τελευταία εκταμίευση θα γίνει τον Δεκέμβριο του 2026.