Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε σήμερα ότι δεν θεωρεί τον εαυτό του «υπεύθυνο» για τους θανάτους που προκλήθηκαν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, που ξέσπασε από τη ρωσική εισβολή εκεί πριν από σχεδόν τέσσερα χρόνια.
«Δεν θεωρούμε τους εαυτούς μας υπεύθυνους για τους θανάτους ανθρώπων, επειδή δεν ξεκινήσαμε εμείς αυτόν τον πόλεμο», είπε κατά τη διάρκεια της μαραθώνιας ετήσιας τηλεοπτικής συνέντευξης Τύπου, κατηγορώντας τις ουκρανικές αρχές για τον πόλεμο.
Παράλληλα είπε πως η Ρωσία δεν έχει καμία πρόθεση να εξαπολύσει πόλεμο εναντίον άλλων χωρών, υπό την προϋπόθεση ότι «θα της φερθούν με σεβασμό» και κατηγόρησε τη Δύση ότι «εξαπάτησε» τη Μόσχα συνεχίζοντας την επέκταση του ΝΑΤΟ.
Όπως σημείωσε, η Ρωσία θα ήταν έτοιμη να σταματήσει αμέσως τον πόλεμο στην Ουκρανία αν λάμβανε εγγυήσεις για την ασφάλειά της και ότι η Μόσχα δεν έχει καμία πρόθεση να επιτεθεί στην Ευρώπη. Η Ρωσία είναι ανοιχτή σε συνεργασία «με ισότιμους όρους» με τη Δύση, υπογράμμισε
«Δεν θα υπάρξει καμία επιχείρηση αν μας φέρεστε με σεβασμό και σεβαστείτε τα συμφέροντά μας», δήλωσε ο Πούτιν όταν ρωτήθηκε αν θα υπάρξουν στο μέλλον «νέες ειδικές στρατιωτικές επιχειρήσεις» – ο όρος που χρησιμοποιεί η Ρωσία για την εισβολή της στην Ουκρανία.
Προειδοποίησε ωστόσο κατά όποιας απειλής αποκλεισμού του ρωσικού θύλακα του Καλίνινγκραντ, λέγοντας ότι τέτοιες κινήσεις θα συναντήσουν αντίσταση από τη Μόσχα και θα διακινδυνεύσουν μια «μεγάλης κλίμακας σύγκρουση».
Ο Ρώσος ηγέτης τόνισε μεταξύ άλλων ότι η Μόσχα είναι έτοιμη να εξετάσει το ενδεχόμενο να εγγυηθεί την ασφάλεια και να διακόψει επιθέσεις βαθιά μέσα στο ουκρανικό έδαφος αν το Κίεβο διεξαγάγει εκλογές. Είπε ότι οι Ουκρανοί πολίτες που ζουν στη Ρωσία θα πρέπει επίσης να μπορούν να ψηφίσουν στις εκλογές αυτές.
«Είμαστε έτοιμοι να εξετάσουμε πώς θα διασφαλίσουμε την ασφάλεια κατά τη διάρκεια της διεξαγωγής εκλογών στην Ουκρανία, τουλάχιστον διακόπτοντας, ή αποφεύγοντας, επιθέσεις βαθιά στο έδαφος της Ουκρανίας την ημέρα των εκλογών», τόνισε.
BBC: Τι είπε ο Πούτιν για τις διαπραγματεύσεις
Παρά τις δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων ότι το 90% των εμποδίων για μια ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία έχει ξεπεραστεί μετά τις συνομιλίες στο Βερολίνο, οι τοποθετήσεις Πούτιν δείχνουν διαφορετική εικόνα.
Στα πρώτα λεπτά της συνέντευξης Τύπου, επανέλαβε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη για διαπραγματεύσεις, αλλά μόνο υπό τους όρους που είχε παρουσιάσει στη συνεδρίαση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών το περασμένο καλοκαίρι.
Πρόκειται για το πιο σκληρό και μαξιμαλιστικό πλαίσιο απαιτήσεων της Μόσχας, το οποίο περιλαμβάνει την πλήρη αποχώρηση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων από όλες τις περιοχές που η Ρωσία θεωρεί δικές της, εντός των διοικητικών τους ορίων, την άρνηση της Ουκρανίας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, την υιοθέτηση καθεστώτος ουδετερότητας και μη κατοχής πυρηνικών όπλων, καθώς και την «αποστρατιωτικοποίηση» και «αποναζιστικοποίηση» της χώρας – όροι που συνεπάγονται μειώσεις σε στρατό και εξοπλισμούς και πολιτικές αλλαγές που απαιτεί η Μόσχα.
Υπό αυτές τις προϋποθέσεις, θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να υπάρξει σύγκλιση με τις συζητήσεις που είχαν την προηγούμενη εβδομάδα Ευρωπαίοι ηγέτες και αμερικανική αντιπροσωπεία με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, οι οποίες αφορούσαν πακέτο εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία.
Η εικόνα ότι η Ρωσία προετοιμάζεται για το τέλος του πολέμου υπονομεύθηκε περαιτέρω από τις επόμενες δηλώσεις Πούτιν, που αναφέρθηκε εκτενώς σε «επιτυχίες στο μέτωπο», ενώ έδωσε τον λόγο και σε αξιωματικό του στρατού, ο οποίος κατηγόρησε τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις για εγκλήματα κατά αμάχων, χωρίς να παρουσιαστούν αποδείξεις.
Οπως είχε ήδη καταστεί σαφές από την ομιλία του Πούτιν στο Κολέγιο του ρωσικού υπουργείου Αμυνας νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, η Ρωσία φαίνεται να προετοιμάζεται για τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και το 2026.
Τα πέντε συμπεράσματα του Politico από τη μαραθώνια συνέντευξη Πούτιν
Σύμφωνα με τον πολιτικό αναλυτή Αντρέι Κολεσνίκοφ, το μήνυμα που επιχειρεί να περάσει το Κρεμλίνο είναι ότι «μια ειρήνη με τους όρους της Ρωσίας είναι κοντά» και ότι η κοινωνική συναίνεση παραμένει ισχυρή, παρά τις ενδείξεις κόπωσης.
Δεύτερο συμπέρασμα ήταν ότι η ειρήνη, όπως την εννοεί ο Πούτιν, παραμένει απολύτως συνδεδεμένη με ρωσικούς όρους.
Αν και εμφανίστηκε πρόθυμος να «συζητήσει» μια συμφωνία, η ρητορική του θύμιζε έντονα τους δικούς του «λόγους» της εισβολής του 2022.
Αναφέρθηκε στο «καθεστώς του Κιέβου», το οποίο χαρακτήρισε προϊόν «πραξικοπήματος», επανέλαβε το αφήγημα περί «νεοναζισμού» και άφησε να εννοηθεί ότι η Ουκρανία θα πρέπει να εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες ένταξης στο ΝΑΤΟ και να αποσυρθεί από ανατολικά εδάφη.
Για ακόμη μία φορά, επικαλέστηκε τις «ριζικές αιτίες» του πολέμου, δείχνοντας προς τη διεύρυνση της Συμμαχίας.
Το τρίτο μήνυμα αφορούσε την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ. Παρότι επαίνεσε την Κίνα και τη Λευκορωσία για τις σχέσεις τους με τη Μόσχα, επιτέθηκε λεκτικά στους Ευρωπαίους ηγέτες, τους οποίους κατηγόρησε για «ληστεία» λόγω των σχεδίων αξιοποίησης παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων υπέρ της Ουκρανίας.
Στο στόχαστρό του βρέθηκε και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, τον οποίο επέπληξε για προειδοποιήσεις περί προετοιμασίας για πόλεμο μεγάλης κλίμακας.
Σε ερώτηση του BBC για ενδεχόμενη κλιμάκωση, ο Πούτιν διαβεβαίωσε ότι «δεν θα υπάρξουν νέες ειδικές στρατιωτικές επιχειρήσεις», εφόσον «γίνουν σεβαστά τα συμφέροντα της Ρωσίας».
Τέταρτο στοιχείο ήταν το μήνυμα προς το εσωτερικό ακροατήριο. Παρά την επιβράδυνση της οικονομίας και τον υψηλό πληθωρισμό, ο Πούτιν διαβεβαίωσε ότι «δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας», επικαλούμενος στατιστικά στοιχεία και τις παρεμβάσεις των χρηματοπιστωτικών αρχών.
Υποστήριξε επίσης ότι νέοι, ακόμη και φοιτητές, κατατάσσονται εθελοντικά στον στρατό.
Ωστόσο, οι εκτιμήσεις για περίπου ένα εκατομμύριο απώλειες και η μη αποστράτευση των επιστρατευμένων του 2022 δείχνουν τις δυσκολίες της Μόσχας να αναπληρώσει τις απώλειες.
Οπως σημειώνει ο Κολεσνίκοφ, ο Πούτιν «δεν δείχνει να ανησυχεί για το ανθρώπινο, οικονομικό ή ψυχολογικό κόστος» της συνέχισης της σύγκρουσης.
Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε για ακόμη μία φορά στις «παραδοσιακές αξίες».
Ο Πούτιν επανέλαβε την αντι-LGBTQ+ ρητορική του, παρουσιάζοντάς την ως κοινό ιδεολογικό έδαφος με άλλες συντηρητικές κοινωνίες και ως συνεκτικό στοιχείο του έθνους σε καιρό πολέμου.
Η επίκληση αυτών των αξιών λειτουργεί ως ιδεολογική κόλλα, συνδέοντας το μέτωπο με την εσωτερική πολιτισμική ατζέντα του Κρεμλίνου.
Ακόμη και οι σποραδικές «παραφωνίες» από μηνύματα πολιτών που εμφανίστηκαν στην οθόνη, χαρακτηρίζοντας την εκδήλωση «τσίρκο», δεν αρκούσαν για να αμφισβητήσουν τον βασικό σκοπό της: να επιβεβαιώσει ότι, παρά τις διεθνείς πιέσεις και την κόπωση της κοινωνίας, ο Πούτιν παραμένει προσηλωμένος σε έναν πόλεμο χωρίς ορατό τέλος και σε μια σύγκρουση με τη Δύση που παρουσιάζεται ως υπαρξιακή.
