upd 15.00 H επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν φέρνει ένα νέο κύμα αβεβαιότητας για τις διεθνείς αγορές και την παγκόσμια οικονομία, καθώς θα μπορούσε να διαταράξει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου και να προκαλέσει ζημιές στις ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή.
Ένας αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ, σε συνδυασμό με απότομη και παρατεταμένη άνοδο των τιμών του πετρελαίου, θα είχε «ουσιώδη» αντίκτυπο στον πληθωρισμό και στη λήψη αποφάσεων από τις κεντρικές τράπεζες. Μια διατηρήσιμη άνοδος της τιμής του Brent στα 100 δολάρια ανά βαρέλι θα μπορούσε να προσθέσει μεταξύ 0,6% και 0,7% στον παγκόσμιο πληθωρισμό, σύμφωνα με αναλυτές της Capital Economics.
Μεγάλη δύναμη στην αγορά πετρελαίου
Το Ιράν, ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός στον ΟΠΕΚ, παράγει περίπου το 4,5% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου. Η παραγωγή του Ιράν είναι περίπου 3,3 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα, συν 1,3 εκατομμύρια βαρέλια συμπυκνωμάτων και άλλων υγρών.
Τα εγχώρια διυλιστήρια του Ιράν έχουν χωρητικότητα 2,6 εκατομμυρίων βαρελιών/ημέρα, σημειώνει το Reuters.
Το 2025, εξήγαγε σχεδόν 820.000 βαρέλια/ημέρα καυσίμων, συμπεριλαμβανομένου του LPG, ελαφρώς κάτω από τα επίπεδα του 2024.
Οι εγκαταστάσεις παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου του Ιράν συγκεντρώνονται στις νοτιοδυτικές επαρχίες: το Χουζεστάν για πετρέλαιο και το Μπουσέρ για φυσικό αέριο και συμπύκνωμα από το Νότιο Παρς.
Η χώρα εξάγει το 90% του αργού πετρελαίου της μέσω του νησιού Kharg, για να το μεταφέρει μέσω των στενών του Ορμούζ.
Οι αναλυτές λένε ότι η Σαουδική Αραβία και άλλα μέλη του ΟΠΕΚ θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν τη μείωση της ιρανικής προσφοράς χρησιμοποιώντας την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα για να αντλήσουν περισσότερο πετρέλαιο, παρόλο που αυτή η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα έχει συρρικνωθεί λόγω των αυξήσεων στην παραγωγή που έχει πραγματοποιήσει η ομάδα παραγωγών τον τελευταίο χρόνο.
Ποιος αγοράζει το πετρέλαιο του Ιράν
Οι κινεζικές ιδιωτικές εταιρείες διύλισης είναι οι κύριοι αγοραστές. Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ έχει επιβάλει κυρώσεις σε ορισμένες κινεζικές εταιρείες διύλισης για αγορές ιρανικού πετρελαίου.
Η Κίνα λέει ότι δεν αναγνωρίζει μονομερείς κυρώσεις κατά των εμπορικών εταίρων της, αλλά οι αγορές ιρανικού αργού έχουν μειωθεί.
Καθώς το Ιράν επιδιώκει επίσης να προστατεύσει τα αποθέματά του από πιθανές επιθέσεις των ΗΠΑ, έχει αποθηκεύσει μια ποσότητα – ρεκόρ, περίπου 200 εκατομμυρίων βαρελιών, στο νερό. Η ποσότητα αυτή ισοδυναμεί με περίπου δύο ημέρες παγκόσμιας κατανάλωσης.
Το Ιράν παρακάμπτει τις κυρώσεις εδώ και χρόνια λαμβάνοντας μέτρα όπως η μεταφορά πετρελαίου από το ένα πλοίο στο άλλο στη θάλασσα και η αλλαγή της προέλευσης του πετρελαίου, έως την απόκρυψη των τοποθεσιών των δεξαμενόπλοιων από τους δορυφόρους.
Το μεγαλύτερο κοίτασμα αερίου στον κόσμο
Το Ιράν παράγει φυσικό αέριο από το offshore κοίτασμα του Νοτίου Παρς.
Το Ιράν μοιράζεται το κοίτασμα με το Κατάρ, το οποίο αποκαλεί το κοίτασμά του North Dome.
Λόγω των κυρώσεων και των τεχνικών περιορισμών, το μεγαλύτερο μέρος του αερίου που παράγει η Τεχεράνη από το Νότιο Παρς προορίζεται για εγχώρια χρήση.
Η παραγωγή φυσικού αερίου του Ιράν ανήλθε σε 276 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το 2024, με το 94% να καταναλώνεται στο Ιράν.
Οι ισραηλινές επιθέσεις τον Ιούνιο του περασμένου έτους έπληξαν τέσσερις μονάδες της Φάσης 14 του Νοτίου Παρς, περίπου 200 χλμ. από τις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου του Κατάρ, πολλές από τις οποίες είναι κοινοπραξίες με τους ενεργειακούς κολοσσούς ExxonMobil και ConocoPhillips των ΗΠΑ.
Το Κατάρ έχει κερδίσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια εξάγοντας υγροποιημένο φυσικό αέριο εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες.
Ολόκληρο το κοίτασμα περιέχει περίπου 1.800 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια χρησιμοποιήσιμου φυσικού αερίου – αρκετά για να καλύψουν τις ανάγκες ολόκληρου του κόσμου για 13 χρόνια.
Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι στην Υεμένη αποφάσισαν να επαναλάβουν επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά ναυτιλιακών οδών και κατά του Ισραήλ, σε υποστήριξη του Ιράν. Αυτό δήλωσαν δύο ανώτεροι αξιωματούχοι των Χούθι, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση από την ηγεσία των Χούθι.
Ένας εκ των αξιωματούχων ανέφερε ότι η πρώτη επίθεση των ανταρτών θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ακόμη και «απόψε».
Οι αντάρτες είχαν διακόψει τις επιθέσεις τους κατά της ναυτιλιακής οδού της Ερυθράς Θάλασσας στο πλαίσιο συμφωνίας με την κυβέρνηση Τραμπ, η οποία προέβλεπε επίσης την παύση των αμερικανικών πληγμάτων κατά των Χούθι. Είχαν επίσης σταματήσει τις επιθέσεις τους κατά του Ισραήλ μετά την εκεχειρία του Οκτωβρίου, η οποία ανέστειλε τις μεγάλες εχθροπραξίες στη Γάζα.
Σε επιφυλακή για τα ελληνικά πλοία σε Περσικό και Στενά του Ορμούζ
Με τις εταιρείες όλων των ελληνικών πλοίων που βρίσκονται εντός Περσικού Κόλπου και στενών Ορμούζ επικοινώνησε το Κέντρο Επιχειρήσεων (ΚΕ.ΠΙΧ.) του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής, κατόπιν της έναρξης πολεμικών επιχειρήσεων μεταξύ ΗΠΑ/Ισραήλ και Ιράν, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι δεν αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα και να τους παράξει σχετικές οδηγίες.
Όπως σημειώνουν πηγές του Λιμενικού Σώματος, οι εξελίξεις δύνανται να επηρεάσουν την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου, των Στενών του Ορμούζ, του Κόλπου του Ομάν και της Βόρειας Αραβικής Θάλασσας.
Στο πλαίσιο αυτό, ενημερώθηκε η ναυτιλιακή κοινότητα για τις εξελίξεις και εστάλησαν λεπτομερείς συστάσεις για την ασφαλή ναυσιπλοΐα των ελληνικών πλοίων στην ευρύτερη περιοχή.
Ο Θάλαμος Επιχειρήσεων παρακολουθεί συνεχώς την κατάσταση και βρίσκεται σε τακτική επαφή με τα υπό ελληνική σημαία πλοία.