Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες φαίνεται ότι θα συνεχίσουν να μειώνουν τα επιτόκια κατά το υπόλοιπο του έτους σε αντιθέση με την Ευρώπη, η οποία δείχνει να βάζει τέλος στον κύκλο της νομισματικής χαλάρωσης.
Συγκεκριμένα, όπως προβλέπει το Bloomberg Economics, σε μειώσεις στο κόστος δανεισμού θα προχωρήσουν 15 από τις 23 κεντρικές τράπεζες, τις οποίες εξετάζει. Εκτός από την Τράπεζα της Ιαπωνίας, η οποία αναμένεται να αυξήσει τα επιτόκια, οι υπόλοιπες τράπεζες αναμένεται να τηρήσουν στάση αναμονής. Πρόκειται κυρίως για τράπεζες της Δυτικής Ευρώπης, με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής από τη Φρανκφούρτη έως το Λονδίνο και τις σκανδιναβικές χώρες να πατούν «φρένο» στους κύκλους χαλάρωσης για την ώρα, καθώς αξιολογούν τη δυναμική του πληθωρισμού. Ακόμη και η κεντρική τράπεζα της Ελβετίας, η οποία αναμένεται να προχωρήσει σε μια τελική μείωση των επιτοκίων σε αρνητικό έδαφος, προβλέπεται ότι θα την αντιστρέψει αργότερα και θα είναι μια βραχύβια κίνηση χαλάρωσης.
Αντίθετα, η Fed μετά τη μείωση του περασμένου μήνα, θα προχωρήσει σε δύο ακόμη μειώσεις μέχρι το τέλος του έτους και θα συνεχίσει με μειώσεις ανά τρίμηνο κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2026, σύμφωνα με το Bloomberg Economics. O αργός ρυθμός χαλάρωσης λαμβάνει υπόψη την επιφυλακτικότητα των αξιωματούχων, οι οποίοι παρακολουθούν πιθανές πληθωριστικές πιέσεις από τους δασμούς του Προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump. Το τελικό επιτόκιο για τις ΗΠΑ είναι τώρα υψηλότερο από αυτό που είχε προβλεφθεί στην τελευταία έκθεση του Bloomberg Economics τον Ιούλιο.
«Το έργο των κεντρικών τραπεζών γίνεται όλο και πιο δύσκολο. Οι δασμοί απειλούν να πλήξουν την ανάπτυξη και — ειδικά στις ΗΠΑ — να οδηγήσουν σε αύξηση των τιμών. Η πολιτική είναι παρεμβατική, πιο έντονα στην Ουάσιγκτον, αλλά και στην Τζακάρτα και ίσως ακόμη και στο Τόκιο. Οι ανησυχίες σχετικά με την αξιοπιστία των δεδομένων — κάτι που ίσχυε στην Κίνα, αλλά πλέον και στις ΗΠΑ — ενισχύουν την αβεβαιότητα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια πορεία χαλάρωσης για την Fed και τις περισσότερες άλλες κεντρικές τράπεζες που επίσης μειώνουν τα επιτόκια. Αν ο Πρόεδρος Trump επιτύχει τον σκοπό του, η πορεία χαλάρωσης της Fed θα είναι πιο απότομη και οι αντιθέσεις για τις άλλες κεντρικές τράπεζες πιο έντονες», επισημαίνει ο Τom Orlik, επικεφαλής οικονομολόγος.
Οι προβλέψεις για Fed και ΕΚΤ
Η άφιξη του Trump στον Λευκό Οίκο και οι συχνές αναταράξεις που προκαλεί στις χρηματοπιστωτικές αγορές δεν έχουν διευκολύνει τις προβλέψεις. Ωστόσο, με αυτό το σκεπτικό, εκπονήθηκε από το Bloomberg Economics μια εκτίμηση για την πορεία της νομισματικής πολιτικής των κεντρικών τραπεζών που ευθύνονται για το 90% της παγκόσμιας οικονομίας.
Για τη Fed, το τρέχον ανώτερο εύρος του βασικού επιτοκίου είναι στο 4,25% και προβλέπεται να έχει υποχωρήσει στο 3,75% μέχρι το τέλος του 2025. Οι χρηματαγορές εκτιμούν ότι είναι πιθανή μια μείωση κατά 25 μονάδες βάσης σε καθεμία από τις δύο εναπομένουσες συνεδριάσεις του 2025. Δύο επιπλέον μειώσεις το 2026 έχουν ήδη προεξοφληθεί πλήρως, ενώ υπάρχει πιθανότητα και για μια τρίτη μείωση.
Το επόμενο τρίμηνο είναι κρίσιμο για τη Fed τόσο σε πολιτικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Σε οικονομικό επίπεδο, οι αξιωματούχοι της Fed ψήφισαν τον Σεπτέμβριο υπέρ της μείωση του βασικού επιτοκίου της κεντρικής τράπεζας, την πρώτη μείωση του 2025, και προέβλεψαν άλλες δύο τέτοιες κινήσεις φέτος, καθώς στοχεύουν να στηρίξουν την αγορά εργασίας, διατηρώντας παράλληλα την πτωτική πορεία του πληθωρισμού. Οι αξιωματούχοι της Fed θα συνεδριάσουν ξανά για να αποφασίσουν στις 28-29 Οκτωβρίου, οπότε οι αγορές αναμένουν νέα μείωση κατά 25 μονάδες βάσης.
Στο πολιτικό μέτωπο, αναμένεται να συνεχιστεί η πίεση του Λευκού Οίκου προς την Fed για περαιτέρω μείωση των επιτοκίων. Ο Trump ενδέχεται να ανακοινώσει την επιλογή του για τον διάδοχο του προέδρου Jerome Powell, η θητεία του οποίου λήγει τον Μάιο. Το μπλόκο του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ στην απόφασή του να απομακρύνει το μέλος του ΔΣ της Fed, Lisa Cook, έχει περιορίσει επί του παρόντος τις πιέσεις προς την κεντρική τράπεζα.
Σε ό,τι αφορά την ΕΚΤ, το τρέχον επίπεδο του βασικού επιτοκίου είναι στο 2% και προβλέπεται να μείνει εκεί μέχρι το τέλος του 2025. Οι επενδυτές προβλέπουν μια μείωση κατά 25 μ.β. μέχρι το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026, ενώ υπάρχει πιθανότητα για μια επιπλέον μείωση αργότερα μέσα στο έτος.
Οι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έχουν καταστήσει σαφές ότι είναι ικανοποιημένοι με τα τρέχοντα επιτόκια, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι ο πληθωρισμός δεν θα αποκλίνει πολύ από τον στόχο του 2% και ότι η οικονομία της Ευρωζώνης θα συνεχίσει να αψηφά τους δασμούς των ΗΠΑ, επιτυγχάνοντας μικρή ανάπτυξη.
Ενδεχόμενες απορίες για το μέλλον ενδέχεται να λυθούν στην τελική συνεδρίαση του 2025 τον Δεκέμβριο, όταν οι νέες τριμηνιαίες προβλέψεις θα προσφέρουν μια πρώτη εικόνα για το 2028. Παρότι οι «γεράκια» φαίνεται να έχουν τον πρώτο λόγο στην ΕΚΤ, μια πτώση του πληθωρισμού κάτω από τον στόχο εκείνη τη χρονιά, θα μπορούσε να ενθαρρύνει τους «περιστέρια» να πιέσουν για μια τελευταία μείωση του κόστους δανεισμού.