Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν χθες Πέμπτη στην Κωνσταντινούπολη σε πορεία και συγκέντρωση σε ένδειξη υποστήριξης στους Παλαιστινίους στη Λωρίδα της Γάζας, ανεμίζοντας παλαιστινιακές και τουρκικές σημαίες και καλώντας να τερματιστεί η βία στον παλαιστινιακό θύλακο που έχει υποστεί πελώρια καταστροφή από τον πόλεμο.
Οι διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν κάτω από τον γαλανό ουρανό και παρά το έντονο κρύο έκαναν πορεία ως τη γέφυρα του Γαλατά, όπου οργανωνόταν συγκέντρωση με κεντρικό σύνθημα «δεν θα μείνουμε σιωπηλοί, δεν θα ξεχάσουμε την Παλαιστίνη», διαπίστωσε δημοσιογράφος του AFP.
Πάνω από 400 οργανώσεις της λεγόμενης κοινωνίας των πολιτών ήταν παρούσες στην κινητοποίηση, ανάμεσα στους διοργανωτές της οποίας ήταν ο Μπιλάλ Ερντογάν, ο νεότερος γιος του τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στην τουρκική αστυνομία και το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων Anadolu, κάπου 500.000 άνθρωποι πήραν μέρος στην κινητοποίηση αυτή, κατά τη διάρκεια της οποίας εκφωνήθηκαν διάφορες ομιλίες και τραγουδιστής με καταγωγή από τον Λίβανο, ο Μάχερ Ζάιν, ερμήνευσε το τραγούδι «Free Palestine».
«Προσευχόμαστε το 2026 να φέρει καλοτυχία σε όλο το έθνος μας και στους καταπιεσμένους Παλαιστίνιους», είπε ο Μπιλάλ Ερντογάν.
Η Τουρκία, η κυβέρνηση της οποίας συγκαταλέγεται σε αυτές που επέκριναν με τον πλέον έντονο τρόπο τον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας, διαδραμάτισε ενεργό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την εκεχειρία, που έβαλε τέλος στον καταστροφικό πόλεμο που εξαπέλυσε το Ισραήλ σε αντίποινα για την άνευ προηγουμένου επίθεση της Χαμάς στο νότιο τμήμα της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου 2023.
Όμως η κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς, που τέθηκε σε ισχύ τη 10η Οκτωβρίου, παραμένει επισφαλής, με τις δυο πλευρές να αλληλοκατηγορούνται για κατάφωρες παραβιάσεις των όρων της συμφωνίας, ενώ η ανθρωπιστική κατάσταση στον παλαιστινιακό θύλακο συνεχίζει να είναι κρίσιμη.
Η κυβέρνηση του Ισραήλ επιβεβαίωσε χθες Πέμπτη πως απαγόρευσε την πρόσβαση στη Λωρίδα της Γάζας σε 37 μεγάλες διεθνείς ανθρωπιστικές οργανώσεις, στις οποίες πρόσαψε πως δεν της υπέβαλαν καταλόγους των εργαζομένων της, κάτι που απαιτεί οπωσδήποτε πλέον και επισήμως, για λόγους «ασφαλείας».
Το νέο μέτρο εγείρει πολλές ανησυχίες, ιδίως για περαιτέρω καθυστερήσεις της ανθρωπιστικής βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας, που έχει υποστεί πελώρια καταστροφή έπειτα από δύο χρόνια πολέμου, με την πλειονότητα των κατοίκων της να έχει ανάγκη επειγόντως στέγη, περίθαλψη και τροφή. Αφήνει εξάλλου να εννοηθεί πρόθεση να παρακολουθούνται οι παλαιστίνιοι εργαζόμενοι από τις ισραηλινές αρχές, κάτι που θεωρούν παράνομο ορισμένες ΜΚΟ.
«Οι άδειες των οργανώσεων έληξαν και τους απαγορεύεται να παρέχουν βοήθεια. Έχουν στη διάθεσή τους δυο μήνες για να αποσύρουν τις ομάδες τους», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο εκπρόσωπος του υπουργείου Διασποράς και Καταπολέμησης του Αντισημιτισμού.
Ως την 1η Μαρτίου, «αν ευαρεστηθούν να μας υποβάλουν τα έγγραφα που αρνήθηκαν να μας υποβάλουν κατά τη διάρκεια των τελευταίων δέκα μηνών, θα εξετάσουμε τα αιτήματά τους», πρόσθεσε ο Γκιλάντ Τσβικ.
Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο ανέφερε ότι αυτή η «απαίτηση» σκοπό έχει να προληφθεί «η διείσδυση τρομοκρατών στις (ξένες) ανθρωπιστικές δομές».
«Η ανθρωπιστική βοήθεια είναι καλοδεχούμενη — η εκμετάλλευση των ανθρωπιστικών δομών για τρομοκρατικούς σκοπούς όχι», επέμεινε ο υπουργός Αμιχάι Τσικλί στο κείμενο.
Το Ισραήλ επικρίθηκε έντονα από τη διεθνή κοινότητα τις τελευταίες ημέρες, καθώς πλησίαζε η προθεσμία –προχθές Τετάρτη τα μεσάνυχτα– που είχε ορίσει προκειμένου οι διεθνείς ΜΚΟ να συμμορφωθούν προς τις νέες υποχρεώσεις τους.
Μεταξύ των οργανώσεων που θα δουν τις άδειες τους να αναστέλλονται είναι οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα (MSF), το Νορβηγικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (NRC), η Care, η World Vision, η Oxfam…
Περιθωριοποιούνται οι «ανθρωπιστικοί παράγοντες»
Προχθές, η MSF εξήγησε ότι δεν έχει λάβει από το Ισραήλ ούτε «εγγυήσεις» ούτε «διευκρινίσεις» για την «ανησυχητική» αξίωση αυτή.
Η Σέινα Λόου, εκπρόσωπος του Νορβηγικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (NRC), κατήγγειλε από την πλευρά της στο Γαλλικό Πρακτορείο τις «ενέργειες» σε εξέλιξη «εδώ και δυο χρόνια με σκοπό να εμποδιστούν και να περιθωριοποιηθούν οι ανθρωπιστικοί παράγοντες».
Στη Λωρίδα της Γάζας, οι εργαζόμενοι είναι «εξουθενωμένοι» κι οι ξένοι συνάδελφοί τους «τους προσφέρουν έναν πρόσθετο βαθμό βοήθειας και ασφάλειας. Η παρουσία τους είναι μια προστασία», έκρινε, επιβεβαιώνοντας την άρνηση της νορβηγικής ΜΚΟ να δώσει τις ταυτότητες και άλλα στοιχεία των εργαζομένων της στις ισραηλινές αρχές. «Προτείναμε εναλλακτικές, αρνήθηκαν», συμπλήρωσε.
Προχθές Τετάρτη, η Ευρωπαϊκή Ένωση απαίτησε την άρση των «εμποδίων» στην ανθρωπιστική βοήθεια.
Ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Φόλκερ Τουρκ έκρινε από την πλευρά του ότι «τέτοιες αυθαίρετες αποβολές επιδεινώνουν την ήδη αφόρητη κατάσταση για τον πληθυσμό της Γάζας», όπου εφαρμόζεται από τη 10η Οκτωβρίου εύθραυστη κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στον στρατό του Ισραήλ και το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα Χαμάς.
Το ζήτημα της ανθρωπιστικής βοήθειας και της χρήσης της έχει πυροδοτήσει επανειλημμένα αντεγκλήσεις από το ξέσπασμα του πολέμου, με έναυσμα την έφοδο της Χαμάς στο νότιο τμήμα της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου 2023.
Ήδη, το 2024, το Ισραήλ απαγόρευσε στο Γραφείο Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA) να δρα στο έδαφός του, αφού κατηγόρησε κάπου μια ντουζίνα υπαλλήλους του ότι ήταν ανάμεσα στους δράστες της εφόδου της 7ης Οκτωβρίου 2023.
«Πολιτικός προσανατολισμός»
Ο γενικός επίτροπος της UNRWA, ο Φιλίπ Λαζαρινί, χαρακτήρισε τους νέους ισραηλινούς περιορισμούς «επικίνδυνο προηγούμενο», καταγγέλλοντας την «περιφρόνηση προς το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο» και τον «πολλαπλασιασμό των εμποδίων» στη βοήθεια.
Χθες Πέμπτη, 17 ισραηλινές οργανώσεις που πρόσκεινται στην αριστερά έκριναν ότι η απαγόρευση των ΜΚΟ «υπονομεύει την ανθρωπιστική δράση», θέτει σε κίνδυνο «το προσωπικό και τις κοινότητες» και «την αποτελεσματικότητα της διανομής βοήθειας».
«Το να υποτάσσεται η βοήθεια σε κάποιον πολιτικό προσανατολισμό (…) το να απαιτείται η αποκάλυψη ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων (…) είναι παραβίαση της υποχρέωσης προστασίας κι εκθέτουν τους εργαζομένους σε παρακολούθηση και επιθέσεις» σε δικαιώματά τους, προσέθεσαν οι οργανώσεις αυτές στην κοινή ανακοίνωσή τους.
Σύμφωνα με τον COGAT, οργανισμό του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας ο οποίος είναι επιφορτισμένος με τις παλαιστινιακές πολιτικές υποθέσεις, το τρέχον διάστημα εισέρχονται κατά μέσον όρο στη Λωρίδα της Γάζας κάθε εβδομάδα 4.200 φορτηγά, ή αλλιώς 600 ημερησίως, όπως προέβλεπε η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
Όμως μόλις τα 100 ως 300 από αυτά μεταφέρουν ανθρωπιστική βοήθεια, σύμφωνα με ΜΚΟ και τον ΟΗΕ.