Σε φάση αναμονής αναμένεται να παραμείνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κατά τη συνεδρίαση της ερχόμενης Πέμπτης, διατηρώντας –εκτός απροόπτου– αμετάβλητα τα επιτόκια, καθώς επιδιώκει να αξιολογήσει με μεγαλύτερη σαφήνεια τις επιπτώσεις από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την έντονη άνοδο των τιμών ενέργειας.
Το στίγμα της νομισματικής πολιτικής έχει ήδη δοθεί από την πρόεδρο της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, αλλά και από άλλα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τα οποία υπογραμμίζουν ότι μια αύξηση επιτοκίων θα μπορούσε να δικαιολογηθεί μόνο εφόσον διαπιστωθεί γενικευμένη άνοδος τιμών και ενίσχυση των πληθωριστικών προσδοκιών. Η μέχρι τώρα εικόνα δεν επιβεβαιώνει ένα τέτοιο σενάριο, καθώς οι πιέσεις εντοπίζονται κυρίως στον ενεργειακό τομέα.
Τα στοιχεία της Eurostat για τον Μάρτιο καταδεικνύουν ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αυξήθηκε στο 2,6% από 1,9% τον Φεβρουάριο, εξέλιξη που αποδίδεται σχεδόν αποκλειστικά στην ενέργεια. Αντίθετα, ο δομικός πληθωρισμός –που αποτυπώνει τις πιο μόνιμες τάσεις– υποχώρησε στο 2,2%, επιβεβαιώνοντας ότι οι δευτερογενείς πιέσεις παραμένουν μέχρι στιγμής περιορισμένες.
Ιδιαίτερη σημασία θα έχουν τα στοιχεία του Απριλίου, τα οποία θα ανακοινωθούν την ίδια ημέρα με τη συνεδρίαση της ΕΚΤ και αναμένεται να αποτυπώσουν πιο καθαρά τον αντίκτυπο της ενεργειακής κρίσης. Μόνο μια σημαντική επιτάχυνση του δομικού πληθωρισμού θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα και να οδηγήσει σε άμεση αύξηση επιτοκίων, κάτι που προς το παρόν δεν αποτελεί το βασικό σενάριο.
Παράλληλα, οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ θα αξιολογήσουν και την πρώτη εκτίμηση για το ΑΕΠ της Ευρωζώνης στο πρώτο τρίμηνο του 2026, καθώς τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Οι έρευνες συγκυρίας καταγράφουν υποχώρηση κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών, λόγω της μείωσης της καταναλωτικής ζήτησης που προκαλεί το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Η εξέλιξη αυτή λειτουργεί ως ανάχωμα σε μια γενικευμένη άνοδο τιμών, σε αντίθεση με ό,τι είχε συμβεί στην ενεργειακή κρίση του 2022.
Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της ΕΚΤ, η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 0,9%, με το ενδεχόμενο ακόμη χαμηλότερης επίδοσης να παραμένει ανοιχτό. Ενδεικτική είναι η αναθεώρηση των εκτιμήσεων στη Γερμανία, όπου η πρόβλεψη για την ανάπτυξη περιορίστηκε στο 0,5%. Στο μέτωπο του πληθωρισμού, το βασικό σενάριο προβλέπει διατήρηση του γενικού δείκτη στο 2,6%, ενώ σε δυσμενείς συνθήκες θα μπορούσε να κινηθεί αισθητά υψηλότερα.
Ο διοικητής της Τράπεζα της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας τάσσεται υπέρ μιας προσεκτικής προσέγγισης, σημειώνοντας ότι εφόσον αποκλιμακωθεί η γεωπολιτική ένταση, ο πληθωρισμός ενδέχεται να κινηθεί χαμηλότερα των προβλέψεων, γεγονός που δικαιολογεί τη διατήρηση των επιτοκίων. Ωστόσο, σε περίπτωση παράτασης της κρίσης, η αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής θα είναι αναπόφευκτη.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι αγορές, με την πλειονότητα των αναλυτών να εκτιμά ότι η πρώτη αύξηση επιτοκίων θα μπορούσε να έρθει τον Ιούνιο, κατά 25 μονάδες βάσης, οδηγώντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,25%. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει ένα σημαντικό ποσοστό που δεν αποκλείει πιο περιορισμένες κινήσεις ή ακόμη και πλήρη διατήρηση της υφιστάμενης πολιτικής.
Συνολικά, η ΕΚΤ φαίνεται να ισορροπεί ανάμεσα στον κίνδυνο αναζωπύρωσης του πληθωρισμού και στην επιβράδυνση της οικονομίας, με την επιλογή της αναμονής να αποτελεί, στην παρούσα φάση, τη στρατηγική με το μικρότερο ρίσκο.
