Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν πλησιάζουν σε συμφωνία για ένα μονοσέλιδο μνημόνιο που θα τερματίσει τον πόλεμο στον Κόλπο, σύμφωνα με πηγή από το Πακιστάν, το οποίο λειτουργεί ως μεσολαβητής στις διαπραγματεύσεις.
Η πακιστανική πηγή ανέφερε ότι προηγούμενο δημοσίευμα του αμερικανικού μέσου Axios σχετικά με το προτεινόμενο μνημόνιο ήταν ακριβές. Το Axios επικαλούνταν δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και δύο ακόμη πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες.
«Θα το ολοκληρώσουμε πολύ σύντομα. Πλησιάζουμε», δήλωσε η πηγή από το Πακιστάν. Τον περασμένο μήνα, το Πακιστάν φιλοξένησε τις μοναδικές μέχρι στιγμής ειρηνευτικές συνομιλίες για τον πόλεμο και συνεχίζει να διαδραματίζει ρόλο μεσολαβητή, μεταφέροντας προτάσεις μεταξύ των δύο πλευρών.
Οι αναφορές για πιθανή συμφωνία τερματισμού του πολέμου προκάλεσαν απότομη πτώση στις παγκόσμιες τιμές πετρελαίου, με το Brent να υποχωρεί περισσότερο από 8%, κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι. Παράλληλα, οι διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές κατέγραψαν άνοδο και οι αποδόσεις των ομολόγων μειώθηκαν, λόγω αισιοδοξίας για λήξη του πολέμου που έχει διαταράξει τις ενεργειακές προμήθειες.
Ο Λευκός Οίκος, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και Ιρανοί αξιωματούχοι που επικοινώνησαν με το Reuters δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο. Το CNBC μετέδωσε δήλωση εκπροσώπου του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, σύμφωνα με την οποία η Τεχεράνη εξετάζει μια αμερικανική πρόταση 14 σημείων.
Το Axios ανέφερε ότι ο Λευκός Οίκος πιστεύει πως βρίσκεται κοντά σε συμφωνία για ένα μονοσέλιδο μνημόνιο τερματισμού του πολέμου με το Ιράν. Το δημοσίευμα ήρθε λίγες ώρες αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανέστειλε μια ναυτική αποστολή τριών ημερών με στόχο την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με το Axios, οι ΗΠΑ αναμένουν απαντήσεις από το Ιράν σε αρκετά βασικά σημεία μέσα στις επόμενες 48 ώρες.
Μεταξύ άλλων, η συμφωνία θα περιλαμβάνει:
- δέσμευση του Ιράν για πάγωμα του εμπλουτισμού ουρανίου,
- άρση των αμερικανικών κυρώσεων,
- αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια,
- και άρση των περιορισμών στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενων του Ορμούζ.
Μνημόνιο Κατανόησης 14 Σημείων
Το μονοσέλιδο μνημόνιο 14 σημείων διαπραγματεύεται μεταξύ των Αμερικανών απεσταλμένων Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ και Ιρανών αξιωματούχων, τόσο άμεσα όσο και μέσω μεσολαβητών, σύμφωνα με το Axios.
Στην παρούσα μορφή του, το μνημόνιο θα προβλέπει:
- τον τερματισμό του πολέμου στην περιοχή,
- και την έναρξη περιόδου 30 ημερών διαπραγματεύσεων για πιο λεπτομερή συμφωνία σχετικά με:
- το άνοιγμα των Στενών,
- τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος,
- και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων.
Οι περιορισμοί του Ιράν στη ναυσιπλοΐα και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός θα αρθούν σταδιακά κατά τη διάρκεια αυτών των 30 ημερών. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, αν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν, οι ΗΠΑ θα μπορούν να επαναφέρουν τον αποκλεισμό ή να συνεχίσουν στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Νωρίτερα, ο Τραμπ ανακοίνωσε παύση της επιχείρησης «Project Freedom», που είχε ξεκινήσει την Κυριακή για τη συνοδεία πλοίων μέσω των αποκλεισμένων Στενών. Η αποστολή δεν κατάφερε να αποκαταστήσει ουσιαστικά τη ναυσιπλοΐα, ενώ προκάλεσε νέο κύμα ιρανικών επιθέσεων σε πλοία και στόχους γειτονικών χωρών.
Στο πιο πρόσφατο περιστατικό, γαλλική ναυτιλιακή εταιρεία ανακοίνωσε ότι ένα από τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων της χτυπήθηκε στα Στενά την προηγούμενη ημέρα και ότι τραυματισμένα μέλη του πληρώματος απομακρύνθηκαν.
Ανακοινώνοντας την παύση της αποστολής, ο Τραμπ έκανε λόγο για «μεγάλη πρόοδο» στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
«Συμφωνήσαμε αμοιβαία ότι, ενώ ο αποκλεισμός θα παραμείνει πλήρως σε ισχύ, το Project Freedom (η κίνηση πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ) θα παγώσει προσωρινά ώστε να διαπιστωθεί αν η συμφωνία μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφεί», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Τραμπ είχε ξεκινήσει τη ναυτική αποστολή αφού είχε δηλώσει ότι πιθανότατα θα απορρίψει την τελευταία ιρανική πρόταση, η οποία επίσης περιείχε 14 σημεία.
Η ιρανική πρόταση ζητούσε να παραμεριστεί η συζήτηση για τα πυρηνικά ζητήματα μέχρι να λήξει ο πόλεμος και να επιλυθεί η διαμάχη για τη ναυσιπλοΐα.
Σε δηλώσεις του κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Κίνα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δεν αναφέρθηκε στις δηλώσεις Τραμπ, αλλά είπε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει «μια δίκαιη και συνολική συμφωνία».
Τα Στενά Κλειστά από τα Τέλη Φεβρουαρίου
Το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ για όλα τα πλοία εκτός από τα δικά του, από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου. Τον Απρίλιο, η Ουάσινγκτον επέβαλε ξεχωριστό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.
Η επιχείρηση «Project Freedom» των ΗΠΑ απέτυχε να πείσει τα εμπορικά πλοία ότι η διέλευση είναι ασφαλής και προκάλεσε νέες επιθέσεις από το Ιράν, το οποίο δήλωσε ότι επεκτείνει την περιοχή ελέγχου του σε τμήματα των ακτών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, στην απέναντι πλευρά των Στενών.
Κατά τη διάρκεια της αποστολής, ιρανικά drones και πύραυλοι έπληξαν αρκετά πλοία μέσα και γύρω από τα Στενά, μεταξύ αυτών και νοτιοκορεατικό φορτηγό πλοίο που ανέφερε έκρηξη στο μηχανοστάσιό του.
Η Τεχεράνη έπληξε επίσης επανειλημμένα στόχους στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, συμπεριλαμβανομένου του μοναδικού μεγάλου πετρελαϊκού λιμανιού της χώρας που βρίσκεται πέρα από τα Στενά και επιτρέπει περιορισμένες εξαγωγές χωρίς διέλευση από αυτά.
