Η Ουάσιγκτον και το Ιράν έχουν «σε μεγάλο βαθμό διαπραγματευτεί» ένα μνημόνιο κατανόησης για μια ειρηνευτική συμφωνία που θα οδηγήσει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, καθώς ενισχύονται οι προσδοκίες ότι μπορεί να επίκειται σημείο καμπής στον πόλεμο που διαρκεί εδώ και τρεις μήνες σύμφωνα με το Reuters.
Ο Τραμπ ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η υπό διαμόρφωση συμφωνία θα επαναλειτουργήσει τα Στενά, τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια δίοδο, το κλείσιμο της οποίας έχει προκαλέσει παγκόσμια ενεργειακή κρίση από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο κατά του Ιράν τον Φεβρουάριο. Ωστόσο, δεν διευκρίνισε ποια άλλα σημεία θα περιλαμβάνει η συμφωνία.
«Οι τελικές πτυχές και λεπτομέρειες της Συμφωνίας συζητούνται αυτή τη στιγμή και θα ανακοινωθούν σύντομα», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social το Σάββατο.
Διάφορα μέσα ενημέρωσης στις ΗΠΑ και το Ιράν ανέφεραν ότι το μνημόνιο, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε συμφωνία, προβλέπει ένα σταδιακό πλαίσιο για τον τερματισμό των μηνών συγκρούσεων, το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού σύντομα και την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού κατά του Ιράν. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, το ζήτημα των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, τα οποία η Ουάσιγκτον επιμένει ότι πρέπει να εγκαταλείψει η Τεχεράνη, θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης μέσα στις επόμενες 30 έως 60 ημέρες.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Marco Rubio, ο οποίος πραγματοποιεί επίσκεψη στην Ινδία, δήλωσε ότι ενδέχεται να υπάρξουν περισσότερες εξελίξεις την Κυριακή και ότι υπάρχει πιθανότητα θετικών ειδήσεων για τα Στενά μέσα στις επόμενες ώρες. Ανώτερη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters ότι, εφόσον το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν εγκρίνει το μνημόνιο, αυτό θα σταλεί στον Ανώτατο Ηγέτη, Αγιατολάχ Mojtaba Khamenei, για την τελική έγκριση.
Ωστόσο, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim μετέδωσε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές σε μία ή δύο ρήτρες. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το πρακτορείο, δεν θα υπάρξει τελική συμφωνία εάν οι ΗΠΑ συνεχίσουν να δημιουργούν εμπόδια.
Στο επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
Μια συμφωνία που θα παγίωνε την εύθραυστη εκεχειρία θα έφερνε ανακούφιση στις αγορές, ωστόσο δεν θα έβαζε άμεσα τέλος στην παγκόσμια ενεργειακή κρίση, η οποία έχει εκτοξεύσει το κόστος καυσίμων, λιπασμάτων και τροφίμων.
Ακόμη και αν ο πόλεμος τελειώσει τώρα, οι πλήρεις ροές πετρελαίου μέσω των Στενών δεν αναμένεται να αποκατασταθούν πριν από το πρώτο ή το δεύτερο τρίμηνο του 2027, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο επικεφαλής της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας ADNOC των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Το Axios μετέδωσε αργά το Σάββατο ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονται κοντά σε συμφωνία, η οποία θα προβλέπει μηδενικά τέλη για τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά, ενώ το Ιράν θα μπορεί να πωλεί ελεύθερα πετρέλαιο.
Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και θα χαλαρώσουν ορισμένες κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο, σύμφωνα με το αμερικανικό μέσο, το οποίο επικαλείται Αμερικανό αξιωματούχο.
Το προσχέδιο της συμφωνίας περιλαμβάνει επίσης δεσμεύσεις από την πλευρά του Ιράν ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων, σύμφωνα με το Axios.
Ο Τραμπ, ο οποίος κατά τη διάρκεια του πολέμου παρουσίασε διάφορους στόχους της σύγκρουσης, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι οι ΗΠΑ έπληξαν το Ιράν για να αποτρέψουν την απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη.
Το Ιράν αρνείται εδώ και καιρό ότι επιδιώκει την κατασκευή τέτοιων όπλων και υποστηρίζει ότι έχει δικαίωμα στον εμπλουτισμό ουρανίου για ειρηνικούς σκοπούς, αν και το επίπεδο καθαρότητας που έχει επιτύχει υπερβαίνει κατά πολύ αυτό που απαιτείται για την παραγωγή ενέργειας.
Το ιρανικό πρακτορείο Fars ανέφερε επίσης ότι το προσχέδιο προβλέπει πως οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους δεν θα επιτεθούν στο Ιράν ή στους συμμάχους του, ενώ σε αντάλλαγμα το Ιράν δεσμεύεται να μην εξαπολύσει προληπτικές επιθέσεις εναντίον τους.
Ο προβεβλημένος Ισραηλινός πολιτικός Benny Gantz δήλωσε ότι θα ήταν στρατηγικό λάθος για το Ισραήλ να αποδεχθεί εκεχειρία στον Λίβανο, όπου μάχεται τη φιλοϊρανική οργάνωση Hezbollah, ως μέρος μιας συμφωνίας με το Ιράν.
