Σημαντική ψήφο εμπιστοσύνης στην πορεία της ελληνικής οικονομίας δίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία στο εαρινό πακέτο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει πλέον μακροοικονομικές ανισορροπίες, εξέλιξη που σηματοδοτεί ένα ακόμη βήμα επιστροφής στην οικονομική κανονικότητα μετά από χρόνια κρίσεων και δημοσιονομικών προσαρμογών.
Η Κομισιόν επισημαίνει ότι η χώρα συμμορφώθηκε με τις δημοσιονομικές συστάσεις το 2025 και εκτιμά ότι θα παραμείνει εντός των συνιστώμενων ορίων και το 2026, γεγονός που αντανακλά τη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών και την αποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής πολιτικής.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σημαντική αποκλιμάκωση του δημόσιου και εξωτερικού χρέους, καθώς και στη συνεχιζόμενη ενίσχυση του τραπεζικού συστήματος. Σύμφωνα με την έκθεση, η σταθερή οικονομική ανάπτυξη σε συνδυασμό με τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα έχουν συμβάλει καθοριστικά στη βελτίωση των βασικών μακροοικονομικών δεικτών της χώρας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει επίσης τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί στο πεδίο των μεταρρυθμίσεων, επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στόχευσαν αποτελεσματικά στις διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό αποδίδει εύσημα για τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, τη βελτίωση της λειτουργίας του κράτους και τη σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στις τράπεζες.
Παρά τη θετική εικόνα, η έκθεση υπογραμμίζει ότι εξακολουθούν να υφίστανται προκλήσεις και ευπάθειες που απαιτούν προσοχή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι το διεθνές περιβάλλον παραμένει αβέβαιο, με την ενεργειακή κρίση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή να δημιουργεί νέους κινδύνους για την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Η αξιολόγηση της Κομισιόν έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα καταγράφει ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις, συνεχή μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ και βελτιωμένη εικόνα του τραπεζικού κλάδου, στοιχεία που ενισχύουν τη θέση της χώρας έναντι των διεθνών επενδυτών και των αγορών.
Το μήνυμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι σαφές: η Ελλάδα έχει διανύσει μεγάλη απόσταση στην αντιμετώπιση των ανισορροπιών που χαρακτήριζαν την οικονομία της κατά την προηγούμενη δεκαετία, ωστόσο η διατήρηση της μεταρρυθμιστικής δυναμικής και της δημοσιονομικής πειθαρχίας παραμένει κρίσιμη προϋπόθεση για τη θωράκιση της οικονομίας απέναντι στις νέες διεθνείς προκλήσεις.
Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εξαμήνου, η Κομισιόν προτείνει:
- Τήρηση των δημοσιονομικών ορίων και του πλαφόν δαπανών, με αξιοποίηση της ευελιξίας που προσφέρει η ρήτρα διαφυγής στις αμυντικές δαπάνες. Σε ό,τι αφορά τα μέτρα για την απορρόφηση του ενεργειακού κόστους, προτείνει να παραμείνουν προσωρινά και στοχευμένα, χωρίς να «τεντώνουν» τα δημοσιονομικά όρια. Σημειώνει ότι πρέπει να συνεχίσουν οι προσπάθειες για βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και της διαφάνειας του φορολογικού συστήματος. Σημαντική θεωρεί και την περαιτέρω βελτίωση της αποδοτικότητας της δημόσιας διοίκησης. Επίσης, τονίζει ότι πρέπει να συνεχίσει η περαιτέρω μείωση των κόκκινων δανείων, με επιτάχυνση των νομικών διαδικασιών ρευστοποίησης ή εκκαθάρισης.
- Συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που εφαρμόστηκαν στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής.
- Απλούστευση και ψηφιοποίηση των διοικητικών διαδικασιών, άρση των κανονιστικών εμποδίων στην επιχειρηματικότητα (κυρίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις), βελτίωση της πρόσβασης των νεοφυών επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση, επιτάχυνση της δικαιοσύνης και ολοκλήρωση κρίσιμων μεταρρυθμίσεων στις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις και τον χωροταξικό σχεδιασμό.
- Προώθηση της φθηνότερης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων και της ενίσχυσης των ενεργειακών διασυνδέσεων, την αναμόρφωση της φορολογίας στην ενέργεια και τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα, την επιτάχυνση της απανθρακοποίησης των μεταφορών, την ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας και τη βελτίωση της διαχείρισης των υδάτων και των σχετικών υποδομών.
- Αύξηση της συμμετοχής των γυναικών, των νέων και των ευάλωτων ομάδων στην αγορά εργασίας, καθώς και βελτίωση της ποιότητας της απασχόλησης. Παράλληλα, ζητεί βελτίωση των εκπαιδευτικών επιδόσεων μέσω της ενίσχυσης της κατάρτισης και της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, αλλά και της μεγαλύτερης αυτονομίας των σχολικών μονάδων. Επίσης, προτείνει συνέχιση της μεταρρύθμισης του συστήματος κοινωνικών παροχών, ενίσχυση της πρόσβασης σε υπηρεσίες, επέκταση της προσιτής και κοινωνικής στέγασης και βελτίωση της πρόσβασης σε ποιοτικές και προσιτές υπηρεσίες υγείας.
«Υψηλός συμβολισμός»
Για εξέλιξη ιδιαίτερα υψηλού συμβολισμού και ουσιαστικής σημασίας για την ελληνική οικονομία κάνει λόγο το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αναφερόμενο στην αφαίρεση της χώρας από την κατηγορία παρακολούθησης των χωρών με μακροοικονομικές ανισορροπίες για πρώτη φορά μετά το ξέσπασμα της ελληνικής κρίσης χρέους.
«Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερο ιστορικό βάρος. Μετά τη δεκαετία των μνημονίων (2010-2018), το καθεστώς Ενισχυμένης Εποπτείας (2018-2022), την πολυετή παραμονή της Ελλάδας στην κατηγορία των Υπερβολικών Μακροοικονομικών Ανισορροπιών (Excessive Macroeconomic Imbalances) κατά την περίοδο 2019-2024 και την ένταξή της στην κατηγορία των Μακροοικονομικών Ανισορροπιών το 2025, η χώρα επιστρέφει πλέον στην πλήρη ευρωπαϊκή κανονικότητα», αναφέρει το υπουργείο.
«Η σημασία της εξέλιξης είναι ακόμη μεγαλύτερη αν ληφθεί υπόψη ότι πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία δέκα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης βρίσκονται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, γεγονός που αναδεικνύει όχι μόνο την θεαματική βελτίωση της δημοσιονομικής θέσης αλλά και το γεγονός ότι οι εξωτερικές ανισορροπίες και οι διαρθρωτικές αδυναμίες της οικονομίας έχουν πλέον περιοριστεί σε βαθμό που δεν συνιστούν συστημικό κίνδυνο για την οικονομική σταθερότητα της χώρας», τονίζει.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει τη μεγάλη πρόοδο της ελληνικής οικονομίας
Στην αξιολόγησή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι οι ευπάθειες που σχετίζονται με το δημόσιο και εξωτερικό χρέος έχουν υποχωρήσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, η σταθερή ανάπτυξη, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, η βελτίωση των τραπεζικών ισολογισμών και η εφαρμογή μεταρρυθμίσεων συνέβαλαν καθοριστικά στη μείωση των κινδύνων που χαρακτήριζαν την ελληνική οικονομία επί σειρά ετών.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι:
- το δημόσιο χρέος ακολουθεί σταθερή πτωτική πορεία,
- οι εξωτερικές ανισορροπίες έχουν περιοριστεί,
- οι τράπεζες έχουν ενισχύσει σημαντικά τους ισολογισμούς τους,
- η αγορά εργασίας έχει βελτιωθεί περαιτέρω,
- ενώ η χώρα έχει υλοποιήσει ένα ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων στο επιχειρηματικό περιβάλλον, στην αγορά εργασίας και στη φορολογική διοίκηση.
Ισχυρή ανάπτυξη παρά το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον
Η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε κατά 2,1% το 2025, σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας για την ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι η ανάπτυξη θα συνεχιστεί με ρυθμό 1,8% το 2026 έναντι 0,9% του μέσου όρου της Ευρωζώνης, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Δημοσιονομικά πλεονάσματα και ισχυρή δημοσιονομική επίδοση
Η Ελλάδα κατέγραψε πλεόνασμα Γενικής Κυβέρνησης 1,7% του ΑΕΠ το 2025, έναντι 1,3% του ΑΕΠ το 2024.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, η επίδοση αυτή επιτεύχθηκε χάρη:
- στη συγκράτηση των τρεχουσών δαπανών,
- στη μείωση των δαπανών εξυπηρέτησης του χρέους,
- και στην αυξημένη απόδοση των φορολογικών εσόδων.
Η Ελλάδα πέτυχε την επίδοση αυτή παράλληλα με μειώσεις ασφαλιστικών εισφορών, αυξήσεις μισθών στο Δημόσιο και στοχευμένα μέτρα στήριξης νοικοκυριών.
Η ταχύτερη αποκλιμάκωση χρέους στην Ευρώπη συνεχίζεται
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει περαιτέρω σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους:
- 154,2% του ΑΕΠ το 2024
- 146,1% του ΑΕΠ το 2025
- 140,7% του ΑΕΠ το 2026 (πρόβλεψη)
- 134,4% του ΑΕΠ το 2027 (πρόβλεψη)
Μέσα σε μόλις τρία χρόνια, η Ελλάδα προβλέπεται να μειώσει τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες.
Η Επιτροπή αποδίδει την εξέλιξη αυτή στην ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη της οικονομίας και στη διατήρηση πλεονασματικών δημοσιονομικών αποτελεσμάτων.
Αναγνώριση των μεταρρυθμίσεων και της ψηφιακής μετάβασης
Η έκθεση αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στις μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια.
Ειδική αναφορά γίνεται:
- στην ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης,
- στην ψηφιοποίηση των τελωνειακών ελέγχων,
- στην ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων συμμόρφωσης,
- στη σημαντική μείωση του κενού ΦΠΑ,
- καθώς και στη συνολική ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει επίσης ότι η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, ενώ σημειώνει ότι το μισθολογικό κόστος του Δημοσίου διαμορφώθηκε στο 10,2% του ΑΕΠ το 2025, παραμένοντας κοντά στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (10,3%).
Πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην υλοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει ότι η εφαρμογή των προγραμμάτων Πολιτικής Συνοχής στην Ελλάδα εξελίσσεται με ταχύτερο ρυθμό από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόσο ως προς την επιλογή έργων όσο και ως προς τις πληρωμές.
Παράλληλα, αναγνωρίζεται η σημαντική συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στην προώθηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της οικονομίας.
ΝΕΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε επίσης τη δυνατότητα επέκτασης του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής ώστε να συμπεριληφθούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δαπάνες και επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και μειώνουν την εξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται ειδικό ετήσιο όριο 0,3% του ΑΕΠ για την περίοδο 2026-2028 και σωρευτικό όριο 0,6% του ΑΕΠ για επενδύσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας, εντός του συνολικού πλαισίου ευελιξίας που έχει ήδη θεσπιστεί για την άμυνα.
Η πρωτοβουλία αυτή δημιουργεί πρόσθετες δυνατότητες επιτάχυνσης στρατηγικών επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους σε κρίσιμους τομείς όπως η ενέργεια, οι σχετικές υποδομές και η ανθεκτικότητα, διευρύνοντας παράλληλα το περιθώριο αξιοποίησης διαθέσιμων δημοσιονομικών δυνατοτήτων στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κανόνων.
Ένα ακόμη ορόσημο στην πορεία της χώρας
Η σημερινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεσμικές αναγνωρίσεις της προόδου που έχει επιτύχει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.
Η έξοδος από το καθεστώς Μακροοικονομικών Ανισορροπιών, η διατήρηση δημοσιονομικών πλεονασμάτων, η συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, η βελτίωση της αγοράς εργασίας, η πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις και η ισχυρή αξιοποίηση των ευρωπαϊκών εργαλείων χρηματοδότησης συνθέτουν την εικόνα μιας οικονομίας που έχει αφήσει οριστικά πίσω της τα χαρακτηριστικά της κρίσης και συνεχίζει την πορεία της με όρους σταθερότητας, αξιοπιστίας και ανθεκτικότητας.
