Η ενταξιακή πορεία των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων θα αποτελέσει κεντρική προτεραιότητα της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, κατά το β’ εξάμηνο του 2027, δήλωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας ο οποίος συμμετείχε σήμερα στις εργασίες της Συνόδου Κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης – Δυτικών Βαλκανίων, που έλαβαν χώρα στο Τίβατ του Μαυροβουνίου.
Κατά την παρέμβασή του στην Ολομέλεια της Συνόδου, ο κ. Τασούλας επιβεβαίωσε τη σταθερή υποστήριξη της Ελλάδας προς την ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, υπό όρο τήρησης των αναγκαίων προϋποθέσεων και προαπαιτουμένων, με έμφαση στις σχέσεις καλής γειτονίας και τήρησης του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των δεσμευτικών διεθνών συνθηκών.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξέφρασε τις ελληνικές θέσεις ως προς το ζήτημα της σταδιακής ολοκλήρωσης των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τονίζοντας ότι η ενταξιακή πορεία της περιοχής θα αποτελέσει κεντρική προτεραιότητα της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, κατά το β’ εξάμηνο του 2027.
Μετά το πέρας των εργασιών της Συνόδου, ο κ. Τασούλας έκανε την ακόλουθη δήλωση:
«Ολοκληρώθηκε η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των έξι εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων, που διεκδικούν την ένταξή τους στην Ευρώπη.
Κατά τη διάρκεια της Συνόδου εξετάστηκαν τρόποι και μέθοδοι επιτάχυνσης της ενταξιακής πορείας των Δυτικών Βαλκανίων προς την Ευρώπη, μία πορεία η οποία υπενθυμίζω ξεκίνησε πριν 23 χρόνια στη Θεσσαλονίκη, στη Σύνοδο του Ιουνίου του 2003, οπότε και για πρώτη φορά η πρόοδος των Δυτικών Βαλκανίων ταυτίστηκε με την ενωσιακή τους πορεία προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η χώρα μας, ως γνωστόν, όλα αυτά τα χρόνια, από τη Θεσσαλονίκη και μετά, σταθερά, ανυποχώρητα, εμπεριστατωμένα υποστηρίζει την ενταξιακή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων προς την Ευρώπη. Προσφέρει τεχνογνωσία και οποιαδήποτε άλλη βοήθεια χρειάζεται για την επίτευξή της.
Αναλύθηκαν ιδέες και προτάσεις ώστε η πορεία αυτή και στον τομέα της βαθμιαίας ολοκλήρωσης των Δυτικών Βαλκανίων προς την Ευρώπη και της διαδικασίας διεύρυνσης των ιδίων εταίρων προς την Ευρώπη να γίνει αποτελεσματικότερη και ταχύτερη.
Εμείς εκφράσαμε για μία ακόμη φορά τη βούλησή μας για την ένταξη αυτών των εταίρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τον πρόσθετο λόγο πως αυτή η ένταξη δεν είναι μόνο θέμα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, που περιλαμβάνει και την Ελλάδα, αλλά είναι και θέμα εθνικού ενδιαφέροντος γιατί είναι προτιμότερο η βόρεια γειτονιά μας να κινείται μέσα σε ένα ενωσιακό θεσμικό περιβάλλον.
Επιπρόσθετα τόνισα πως η χώρα μας παίρνοντας τη σκυτάλη και από αυτήν την ενδιαφέρουσα Σύνοδο, όταν έρθει η ώρα της δικής της Προεδρίας στο Συμβούλιο της Ε.Ε., το β’ εξάμηνο του 2027, θα κρατήσει πολύ ψηλά την ατζέντα της ευρωπαϊκής προσχώρησης των Δυτικών Βαλκανίων».
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες επανέλαβαν σήμερα από το Μαυροβούνιο ότι είναι «γεωστρατηγική αναγκαιότητα» η διεύρυνση της ΕΕ στα Δυτικά Βαλκάνια, προβάλλοντας την ιδέα μιας σταδιακής ενσωμάτωσης, προκειμένου να δώσουν μια νέα δυναμική στη διαδικασία, καθώς ορισμένες χώρες αναμένουν στον προθάλαμό της εδώ και 15 χρόνια.
Η διαδικασία της διεύρυνσης θα πρέπει να καταστεί «ταχύτερη και πιο αξιόπιστη» είπε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη σύνοδο κορυφής που φιλοξενήθηκε στο Τίβατ, ένα μικρό θέρετρο του Μαυροβουνίου, γνωστό κυρίως για το λιμάνι και τα υπερπολυτελή σκάφη που δένουν σε αυτό.
«Η διεύρυνση είναι για εμάς γεωστρατηγική επιταγή, καθώς και μακροχρόνια επένδυση στην ειρήνη, τη σταθερότητα και την ασφάλειά μας», πρόσθεσε, αναγνωρίζοντας ότι η διαδικασία θα πρέπει «να καταστεί πιο δυναμική».
Έπειτα από δεκαετίες δισταγμών για την ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον των Βρυξελλών για τη διεύρυνση σε αυτή την περιοχή, που γεωγραφικά βρίσκεται στην καρδιά της Ευρώπης και είναι γεωπολιτικά στρατηγικής σημασίας ώστε να αντιμετωπίσει τις επιρροές της Ρωσίας και της Κίνας, δύο πολύ σημαντικών οικονομικών πόλων σε αυτήν τη ζώνη.
Σταδιακή προσχώρηση
Δεδομένου ωστόσο ότι ορισμένες υποψήφιες χώρες περιμένουν εδώ και περισσότερα από 15 χρόνια, η επανάληψη μιας δέσμευσης των Βρυξελλών δεν αρκεί. Η Γαλλία και η Γερμανία, με την ευκαιρία της συνόδου, στήριξαν την ιδέα μιας «σταδιακής προσχώρησης» των κρατών αυτών.
«Προτείναμε, από κοινού με τη Γερμανία, μια διαδικασία ενισχυμένης σταδιακής προσχώρησης», εξήγησε ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν. Όπως εξήγησε, «όταν μια χώρα καταγράφει πρόοδο και καταφέρνει να ενσωματώσει το κοινοτικό κεκτημένο σε ένα συγκεκριμένο θέμα, θα μπορούσε να αρχίσει να εντάσσεται στα σχήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν αυτό το θέμα». Για παράδειγμα, μια χώρα που ευθυγραμμίζεται 100% με την εξωτερική πολιτική της ΕΕ θα μπορούσε να συμμετέχει σε ορισμένα Ευρωπαϊκά Συμβούλια.
«Το γεγονός ότι δεν έχουμε υποδεχτεί νέα μέλη εδώ και 13 χρόνια δείχνει ότι οι ελλείψεις βρίσκονται και από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και αυτό είναι που θέλουμε να ξεπεράσουμε σήμερα», επεσήμανε από την πλευρά του ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.
Η ιδέα μιας «εν μέρει» ένταξης συζητείται ολοένα και περισσότερο αλλά οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τόνισαν ότι δεν θα πρέπει να επισκιάσει την ένταξη «βάσει αξίας».
«Όπως είπε η πρόεδρος (της Επιτροπής) Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μια διαδικασία που βασίζεται στην αξία, δεν σημαίνει ότι θα είναι αργή. Σημαίνει ότι, τόσο τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και οι υποψήφιες χώρες θα πρέπει να εργαστούν ταχύτερα και σκληρότερα και αυτή είναι η δέσμευσή μας», είπε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
Αν και οι Βρυξέλλες λένε συχνά ότι θα ήθελαν να ενταχθούν όλες οι χώρες ταυτόχρονα, το Μαυροβούνιο και η Αλβανία εμφανίζονται να έχουν επιτύχει μεγαλύτερη πρόοδο από τις άλλες.
«Η ταχύτητα με την οποία το Μαυροβούνιο υιοθετεί περίπλοκες μεταρρυθμίσεις είναι εντυπωσιακή» είπε η φον ντερ Λάιεν στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά τη λήξη της συνόδου.
«Η ένταξη του Μαυροβουνίου, ως το 28ο κράτος μέλος, μέχρι το 2028, είναι εφικτή», είπε η φον ντερ Λάιεν. «Φάνηκε από τις σημερινές συζητήσεις και, επομένως, δεν μπορούμε παρά να σας ενθαρρύνουμε να διατηρήσετε τη σωστή νοοτροπία και τον ρυθμό που έχετε επιδείξει, την ίδια φιλοδοξία και αποφασιστικότητα. Ελπίζουμε ότι θα ακολουθήσει σύντομα και η Αλβανία», πρόσθεσε.
Ο δρόμος προς την ΕΕ παραμένει ανοιχτός για τη Σερβία, λέει ο καγκελάριος της Γερμανίας
«Η Σερβία πρέπει να αποφασίσει πού βλέπει το μέλλον της», δήλωσε σήμερα ο καγκελάριος της Γερμανίας, καλώντας το Βελιγράδι να σταματήσει τους δισταγμούς μεταξύ της Ρωσίας, της Κίνας και της Ευρώπης.
«Ο δρόμος προς την ΕΕ είναι ανοιχτός για τη Σερβία. Ωστόσο, η Σερβία πρέπει επίσης να αποφασίσει πού βρίσκεται. Μια επαμφοτερίζουσα πολιτική μεταξύ της Ρωσίας, της Κίνας και της Ευρώπης, δεν είναι δυνατή» προειδοποίησε ο Φρίντριχ Μερτς στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο Τίβατ του Μαυροβουνίου, μετά τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων.
Ο Μερτς, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχαν το πρωί συνομιλίες με τον Σέρβο πρόεδρο Αλεξάνταρ Βούτσιτς. «Του είπαμε με σαφήνεια τι αναμένουμε, αλλά διατυπώσαμε και την εξής προσφορά: ο δρόμος προς την ΕΕ παραμένει ανοιχτός για τη Σερβία», είπε ο Γερμανός καγκελάριος.
Νωρίτερα, κατά την άφιξή του στη σύνοδο, ο πρόεδρος της Σερβίας είπε ότι είναι «στρατηγικός στόχος» η ένταξη στην ΕΕ αλλά «φυσικά θα πρέπει να κάνουμε πολλές μεταρρυθμίσεις». Χαρακτήρισε «πολύ καλές» τις συνομιλίες με τους Ευρωπαίους ηγέτες το πρωί.