Στην τελική ευθεία εισέρχεται η Εθνική Πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών στα σούπερ μάρκετ, που προωθεί το υπουργείο Ανάπτυξης σε συνεργασία με τις αλυσίδες λιανεμπορίου, τη βιομηχανία τροφίμων και τις επιχειρήσεις επώνυμων καταναλωτικών προϊόντων. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να επιτευχθούν μόνιμες μειώσεις τιμών από 5% έως και 20% σε βασικά είδη διατροφής και προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, με έναρξη εφαρμογής την 31η Αυγούστου 2026.
Η πρωτοβουλία αποτελεί συνέχεια της συμφωνίας που επιτεύχθηκε στη σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό στις 29 Ιουνίου, με πρωτοβουλία του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου, ενώ πλέον η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ) απέστειλε επιστολή προς τους συνδέσμους των σούπερ μάρκετ και της βιομηχανίας, καθορίζοντας το πλαίσιο συμμετοχής και τις προϋποθέσεις των δεσμευτικών προτάσεων.
Μόνιμες μειώσεις και όχι προσφορές
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ ξεκαθαρίζει ότι οι μειώσεις δεν θα πρέπει να αποτελούν απλές προωθητικές ενέργειες ή βραχυχρόνιες προσφορές. Αντίθετα, θα πρέπει να οδηγούν σε πραγματική και διατηρήσιμη μείωση της τιμής στο ράφι, χωρίς να συμψηφίζονται με κουπόνια, προγράμματα επιβράβευσης, φυλλάδια ή άλλες εμπορικές ενέργειες.
Ως τιμή αναφοράς θα λαμβάνεται η τιμή του προϊόντος στο ράφι, χωρίς προσφορές, στις 27 Αυγούστου 2026, ώστε να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο τεχνητής αύξησης πριν από την εφαρμογή της πρωτοβουλίας.
Μειώσεις από 5% έως 20%
Η συμμετοχή είναι ανοικτή σε όλες τις κατηγορίες προϊόντων, ωστόσο η ΑΑΕΑ&ΠΚ χαρακτηρίζει ως κατηγορίες υψηλής προτεραιότητας:
– νωπό μοσχάρι, χοιρινό και πουλερικά με ενδεικτικές μειώσεις 5%-15%,
– γάλα, γιαούρτι, τυριά και αυγά με μειώσεις 5%-20%,
– ψωμί και άλευρα,
– ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια,
– ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο και μαργαρίνες,
– βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες,
– καφέ, δημητριακά και είδη πρωινού,
– σοκολάτες, μπισκότα και σοκολατοειδή,
– αναψυκτικά,
– απορρυπαντικά πλυντηρίου, πιάτων και καθαριστικά γενικής χρήσης,
– προϊόντα προσωπικής υγιεινής, όπως σαμπουάν, αφρόλουτρα, ξυριστικά, οδοντόκρεμες και σερβιέτες,
– σχολικά είδη.
Η Αρχή διευκρινίζει ότι ουσιαστική συμμετοχή σημαίνει ένταξη προϊόντων υψηλής κυκλοφορίας, με ελάχιστη προτεινόμενη μείωση 5%, αποκλείοντας τη συμμετοχή μόνο προϊόντων περιορισμένης εμπορικής σημασίας.
Υποβολή ανά barcode
Κάθε επιχείρηση θα καταθέτει απευθείας στην ΑΑΕΑ&ΠΚ το δικό της σχέδιο μειώσεων, το οποίο θα περιλαμβάνει barcode, περιγραφή προϊόντος, κατηγορία, ισχύουσα τιμή τιμοκαταλόγου με ΦΠΑ, νέα τιμή μετά τη μείωση, ποσοστό μείωσης, ημερομηνία έναρξης και διάρκεια εφαρμογής. Η αξιολόγηση θα γίνεται με βάση τη σημασία κάθε προϊόντος για το καλάθι του νοικοκυριού, τη δυνατότητα ελέγχου και τη διάρκεια εφαρμογής.
PosoKanei και ειδική σήμανση
Οι καταναλωτές θα μπορούν να ενημερώνονται μέσω ειδικής ενότητας στην πλατφόρμα PosoKanei, όπου θα εμφανίζονται συγκεντρωτικά όλα τα προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία. Παράλληλα προβλέπεται ενιαία σήμανση στα καταστήματα σούπερ-μάρκετ και στα ράφια, ώστε τα προϊόντα να αναγνωρίζονται εύκολα από τους καταναλωτές.
Δεκαέξι δικλίδες προστασίας του ανταγωνισμού
Η πρόσκληση συνοδεύεται από 16 ειδικές δικλίδες προστασίας του ανταγωνισμού, με ρητή απαγόρευση οποιασδήποτε άμεσης ή έμμεσης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστών σχετικά με τιμές, ποσοστά μειώσεων, κόστη, περιθώρια κέρδους, όγκους πωλήσεων, πελάτες ή εμπορική στρατηγική. Οι σύνδεσμοι περιορίζονται αποκλειστικά στην ενημέρωση των μελών τους, ενώ η ΑΑΕΑ&ΠΚ λειτουργεί μόνο ως αποδέκτης, ελεγκτής και αξιολογητής των μονομερών προτάσεων των επιχειρήσεων. Τα συνολικά αποτελέσματα θα δημοσιοποιούνται μόνο σε συγκεντρωτική μορφή, ενώ οι συμμετέχοντες κωδικοί θα αναρτώνται στο PosoKanei μόνο μετά την έναρξη ισχύος των μειώσεων.
Το χρονοδιάγραμμα
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει:
– 13 Ιουλίου: ενημέρωση των συνδέσμων και των επιχειρήσεων.
– 27 Ιουλίου: υποβολή δεσμευτικών προτάσεων ανά κωδικό.
– 28 Ιουλίου: αξιολόγηση των προτάσεων από την ΑΑΕΑ&ΠΚ.
– 29 Ιουλίου: γνωστοποίηση των επιλεγμένων κωδικών στις αλυσίδες σούπερ-μάρκετ.
– 3 Αυγούστου: ολοκλήρωση συλλογής των τελικών προτάσεων.
– 27 Αυγούστου: καταγραφή των τιμών αναφοράς και οριστικοποίηση των ποσοστών μείωσης.
– 31 Αυγούστου: έναρξη εφαρμογής.
– 31 Δεκεμβρίου 2026: ολοκλήρωση της Εθνικής Πρωτοβουλίας.
Στην καταληκτική της τοποθέτηση, η ΑΑΕΑ&ΠΚ επισημαίνει ότι η αγορά έχει την ευκαιρία να αποδείξει στην πράξη πως μπορεί να συμβάλει στην αποκλιμάκωση των τιμών μέσω αυτόνομων επιχειρηματικών αποφάσεων, υπογραμμίζοντας ότι η επιτυχία της πρωτοβουλίας θα κριθεί όχι από τον αριθμό των προϊόντων που θα συμμετάσχουν, αλλά από το πραγματικό οικονομικό όφελος που θα φτάσει στα ελληνικά νοικοκυριά.