Η Bettina Orlopp έχει περίπου μία εβδομάδα για να προετοιμαστεί για μια τηλεδιάσκεψη που αναμένεται να καθορίσει το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων τόσο για το μέλλον της Commerzbank, όσο και για τη δική της θέση στην ηγεσία της τράπεζας.
Λίγο μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του δεύτερου τριμήνου, στις αρχές Αυγούστου, η διευθύνουσα σύμβουλος της Commerzbank αναμένεται να συμμετάσχει σε τηλεδιάσκεψη με στελέχη της UniCredit, εγκαινιάζοντας διαπραγματεύσεις που ενδέχεται να διαρκέσουν μήνες. Στο επίκεντρο θα βρεθεί ο βαθμός στον οποίο η γερμανική τράπεζα θα αλλάξει όταν η ιταλική UniCredit, υπό τον Andrea Orcel, αποκτήσει τον έλεγχό της.
Εδώ και δύο χρόνια οι δύο τραπεζίτες βρίσκονται σε μια ολοένα πιο έντονη μάχη εξαγοράς. Η Orlopp, πρώην σύμβουλος επιχειρήσεων με χαμηλό δημόσιο προφίλ, προσπαθούσε να κρατήσει σε απόσταση τον δυναμικό dealmaker Andrea Orcel. Ωστόσο, μετά την επιτυχημένη δημόσια πρόταση της UniCredit, η οποία της εξασφάλισε σχεδόν το 50% των μετοχών της Commerzbank, οι ισορροπίες έχουν πλέον αλλάξει υπέρ του Ιταλού τραπεζίτη.
Ο Orcel, ο οποίος έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αντικατάστασης της διοικητικής ομάδας της Commerzbank, αναμένεται να απαιτήσει εκτεταμένες αλλαγές, μεταξύ των οποίων περιορισμό του διεθνούς δικτύου της τράπεζας και σημαντικές περικοπές στις υποστηρικτικές λειτουργίες (back office).
Από την πλευρά της, η Orlopp καλείται να προστατεύσει τα συμφέροντα όλων των εμπλεκομένων, συμπεριλαμβανομένης της γερμανικής κυβέρνησης, καθώς η UniCredit επιχειρεί να μετατρέψει τη μεγάλη μειοψηφική συμμετοχή της σε πλήρη έλεγχο της τράπεζας.
«Ο Andrea και εγώ επιδιώκουμε να μεγιστοποιήσουμε την αξία για τους μετόχους. Αυτή είναι μια καλή βάση για συνομιλίες. Το βασικό μου σενάριο είναι ότι τελικά θα βρούμε μια φιλική λύση», δήλωσε η 56χρονη Orlopp στο Bloomberg.
Η μεγαλύτερη τραπεζική συμφωνία στην Ευρώπη εδώ και δύο δεκαετίες
Η πλήρης εξαγορά της Commerzbank θα αποτελούσε τη μεγαλύτερη τραπεζική συναλλαγή στην Ευρώπη των τελευταίων περίπου 20 ετών. Παράλληλα, θα μετέτρεπε τη UniCredit σε κυρίαρχη δύναμη στη γερμανική αγορά, ενισχύοντας ταυτόχρονα την παρουσία της και στην Πολωνία.
Η συμφωνία θα αποτελούσε επίσης σημαντικό βήμα προς την πολυπόθητη διασυνοριακή ενοποίηση του ευρωπαϊκού τραπεζικού κλάδου, παρότι η UniCredit θα συνδύαζε ουσιαστικά τη Commerzbank με τη γερμανική θυγατρική της, HVB, δημιουργώντας έναν ιδιαίτερα ισχυρό εγχώριο όμιλο.
Από την άμυνα στην πίεση
Για την Orlopp, η μάχη θυμίζει αποστολή σχεδόν αδύνατη. Πριν από δύο χρόνια επέστρεφε αεροπορικώς από τη Νέα Υόρκη όταν η UniCredit ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά την απόκτηση σημαντικού ποσοστού στην Commerzbank. Μόλις ενεργοποίησε ξανά το κινητό της μετά την προσγείωση, βρήκε δεκάδες μηνύματα.
Λίγες ημέρες νωρίτερα είχε συμφωνήσει να αναλάβει τη θέση της διευθύνουσας συμβούλου, χωρίς ακόμη να έχει ανακοινωθεί επισήμως. Ο προκάτοχός της, Manfred Knof, είχε αποφασίσει να αποχωρήσει νωρίτερα, ενώ αργότερα έγινε γνωστό ότι είχε συναντηθεί ιδιωτικά με τον Andrea Orcel τον Σεπτέμβριο του 2024 για να συζητήσουν ανεπίσημα το ενδιαφέρον της UniCredit.
Η Orlopp ανέλαβε την άμυνα απέναντι στον πολύ μεγαλύτερο αντίπαλο, υποσχόμενη ότι δεν θα κατέφευγε σε ακραία μέτρα, όπως οι λεγόμενες «poison pills», που θα έβλαπταν τους μετόχους. Αναθεώρησε επανειλημμένα τη στρατηγική της Commerzbank, ενίσχυσε την κερδοφορία και αύξησε τις αποδόσεις προς τους μετόχους.
Η μετοχή της Commerzbank υπερδιπλασιάστηκε κατά τη διάρκεια της θητείας της, ξεπερνώντας τις επιδόσεις του ευρωπαϊκού τραπεζικού κλάδου, συμπεριλαμβανομένης της UniCredit, και ανεβάζοντας τη χρηματιστηριακή αξία της τράπεζας στα περίπου 40 δισ. ευρώ.
Η δημόσια πρόταση της UniCredit άλλαξε τα δεδομένα
Για ένα διάστημα η στρατηγική της φάνηκε να αποδίδει, καθώς ο Andrea Orcel είχε δηλώσει ότι η Commerzbank είχε καταστεί υπερβολικά ακριβή για να αποτελέσει στόχο εξαγοράς.
Ωστόσο, καθώς η μετοχή συνέχισε να ενισχύεται, ο επικεφαλής της UniCredit άλλαξε στάση και τον Μάρτιο προχώρησε σε δημόσια πρόταση εξαγοράς.
Παρότι η προσφορά δεν περιλάμβανε ουσιαστικό premium, η UniCredit κατάφερε να αποκτήσει σχεδόν 18% των μετοχών μέσω της δημόσιας πρότασης και να αυξήσει τη συνολική συμμετοχή της σε επίπεδα λίγο κάτω από το 50%, συνυπολογίζοντας παράγωγα και την επίδραση προγράμματος επαναγοράς ιδίων μετοχών.
Το ποσοστό αυτό εκτιμάται ότι θα της δώσει πρακτικά πλειοψηφία στις γενικές συνελεύσεις, όπου συνήθως δεν συμμετέχουν όλοι οι μέτοχοι, επιτρέποντας στον Orcel να προωθήσει σημαντικές αλλαγές.
Διαφωνία για τον βαθμό ελέγχου
Οι δύο πλευρές διαφωνούν ως προς το εύρος των εξουσιών που θα αποκτήσει η UniCredit.
Ο Orcel υποστηρίζει ότι θα μπορεί να αντικαταστήσει τη διοίκηση και να εφαρμόσει πλήρως το στρατηγικό του σχέδιο.
Η Commerzbank, αντίθετα, εκτιμά ότι για πολλές από τις σημαντικότερες αλλαγές απαιτείται πλειοψηφία 75%, ιδιαίτερα εφόσον οι υπόλοιποι μέτοχοι, η διοίκηση και οι εργαζόμενοι αντιταχθούν.
«Η σημερινή κατάσταση δεν είναι ικανοποιητική για κανέναν, επειδή η UniCredit θα χρειαστεί τελικά συμφωνία πλήρους ελέγχου ή ακόμη και squeeze-out για να αποκτήσει απόλυτο έλεγχο της Commerzbank. Η δική μου ευθύνη είναι να διασφαλίσω ότι και το 50% των μετόχων που δεν αποδέχθηκαν τη δημόσια πρόταση θα λάβουν το δίκαιο μερίδιό τους», υπογράμμισε η Orlopp.
Οι προτεραιότητες των διαπραγματεύσεων
Στις επικείμενες συνομιλίες η Orlopp θα επιδιώξει να περιορίσει τις περικοπές στις διεθνείς δραστηριότητες της Commerzbank, τις οποίες θεωρεί βασικό στοιχείο της αξίας της τράπεζας.
Εξίσου σημαντικός στόχος είναι η διατήρηση της ξεχωριστής χρηματιστηριακής παρουσίας της Commerzbank, δεδομένου ότι η πλειονότητα των μετόχων – μεταξύ αυτών και το γερμανικό Δημόσιο – δεν αποδέχθηκε τη δημόσια πρόταση της UniCredit.
Αντίθετα, σε ό,τι αφορά τη λιανική τραπεζική και τις αναδιαρθρώσεις των διοικητικών υπηρεσιών, οι απόψεις των δύο πλευρών εμφανίζονται πιο κοντά.
Ο Orcel έχει προτείνει την κατάργηση χιλιάδων θέσεων εργασίας, κυρίως στις κεντρικές λειτουργίες του ομίλου. Η ίδια η Orlopp είχε ήδη παρουσιάσει τον Μάιο σχέδιο για 3.000 περικοπές θέσεων εργασίας, με στόχο τον διπλασιασμό της κερδοφορίας έως το 2030.
Η στάση του Βερολίνου
Η γερμανική κυβέρνηση, η οποία εξακολουθεί να κατέχει ποσοστό άνω του 12% της Commerzbank και διαθέτει δύο έδρες στο εποπτικό συμβούλιο, συνεχίζει να στηρίζει την Orlopp.
Το Βερολίνο έχει καλέσει τις δύο τράπεζες να διαπραγματευθούν απευθείας μεταξύ τους, αντί η UniCredit να επιδιώκει συνομιλίες αποκλειστικά με την κυβέρνηση.
Αν και η κυβέρνηση του καγκελαρίου Friedrich Merz είχε αρχικά αντιταχθεί στη συμφωνία, το τελευταίο διάστημα εμφανίζεται πιο διαλλακτική.
Το μέλλον της Orlopp
Θεωρητικά, ο Andrea Orcel θα μπορούσε να διακόψει ανά πάσα στιγμή τις διαπραγματεύσεις και να συγκαλέσει γενική συνέλευση των μετόχων με στόχο την αντικατάσταση του εποπτικού συμβουλίου της Commerzbank, μόλις ολοκληρωθεί η μεταβίβαση των μετοχών στη UniCredit.
Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε έντονες αντιδράσεις τόσο από τη γερμανική κυβέρνηση όσο και από τους εργαζομένους.
Η UniCredit σχεδιάζει σήμερα να διατηρήσει την Commerzbank ως ξεχωριστή οντότητα για τουλάχιστον δύο χρόνια μετά την απόκτηση του ελέγχου, πριν εξετάσει πιθανή συγχώνευσή της με τη HVB.
Αν τελικά η Bettina Orlopp αποχωρήσει από την Commerzbank, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα αποτελέσει περιζήτητο στέλεχος στον ευρωπαϊκό τραπεζικό χώρο. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να παρακολουθήσει από απόσταση την τράπεζα που διοίκησε να γίνεται σταδιακά περισσότερο… ιταλική, από την κατοικία της στη νότια Ευρώπη, σε μικρή απόσταση από τα κεντρικά γραφεία της UniCredit στο Μιλάνο.