Ισχυρή παραμένει η ποιότητα του ενεργητικού των ευρωπαϊκών τραπεζών, με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια να διατηρούνται κοντά στα χαμηλά επίπεδα των τελευταίων ετών. Ωστόσο, η Scope Ratings προειδοποιεί ότι η εικόνα μπορεί να γίνει δυσκολότερη το 2027, καθώς η κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων και η επιστροφή των αυξήσεων επιτοκίων δημιουργούν νέες πιέσεις για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Στη νέα έκθεσή της για τα NPLs των ευρωπαϊκών τραπεζών, με ημερομηνία 2 Οκτωβρίου 2026, η Scope επισημαίνει ότι τα τελευταία στοιχεία της EBA έως το β΄ τρίμηνο δείχνουν πως η ποιότητα ενεργητικού παρέμεινε ισχυρή και σταθερή. Ο μέσος ενοποιημένος δείκτης NPL στην ΕΕ διαμορφώθηκε στο 1,83% τον Ιούνιο, ουσιαστικά αμετάβλητος σε σχέση με το 1,82% του Μαρτίου και κοντά στα επίπεδα στα οποία κινείται από το 2022.
Ελλάδα: Στο 2,6% τα NPLs από 25,5% το 2020
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα της Ελλάδας. Σύμφωνα με το heatmap της Scope, ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων των ελληνικών τραπεζών του δείγματος της EBA διαμορφώθηκε στο 2,6% τον Ιούνιο του 2026, παραμένοντας αμετάβλητος σε σχέση με τον Μάρτιο.
Η μακροπρόθεσμη αποκλιμάκωση είναι εντυπωσιακή. Τον Δεκέμβριο του 2020 ο αντίστοιχος δείκτης βρισκόταν στο 25,5%, το 2021 είχε υποχωρήσει στο 7%, το 2022 στο 4,6%, το 2023 στο 3,3% και το 2024 στο 2,9%. Τον Ιούνιο του 2025 βρισκόταν στο 2,7%, ενώ τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους είχε μειωθεί στο 2,5%.
Σε ορίζοντα εξαμήνου καταγράφεται μικρή αύξηση κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ σε ετήσια βάση ο δείκτης εμφανίζεται μειωμένος κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα.
Τα στοιχεία δείχνουν επομένως ότι, παρά τη θεαματική εξυγίανση των προηγούμενων ετών, η περαιτέρω αποκλιμάκωση των ελληνικών NPLs έχει ουσιαστικά σταματήσει τους τελευταίους μήνες.
Χρειάζεται πάντως μια σημαντική διευκρίνιση: η ίδια η Scope σημειώνει ότι τα στοιχεία βασίζονται στο Risk Dashboard της EBA και σε δείγμα τραπεζών της ΕΕ και του ΕΟΧ, το οποίο λόγω των χαρακτηριστικών του ενδέχεται να μην αποτυπώνει πλήρως την εικόνα του ενοποιημένου εθνικού τραπεζικού συστήματος.
Γαλλία: Ανεβαίνουν τα προβληματικά δάνεια
Στην Ευρώπη, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στρέφεται στη Γαλλία, όπου ο συνολικός δείκτης NPL αυξήθηκε στο 2,21% από 2,16% τον Μάρτιο και 2,09% έναν χρόνο νωρίτερα.
Η Scope συνδέει την επιδείνωση με το ασθενέστερο μακροοικονομικό περιβάλλον, την υποτονική κατανάλωση των νοικοκυριών, την αύξηση της ανεργίας και τις πιέσεις αναχρηματοδότησης, ιδιαίτερα στον κατασκευαστικό κλάδο. Οι παράγοντες αυτοί έχουν οδηγήσει σε αύξηση τόσο των προβληματικών δανείων των νοικοκυριών όσο και των επιχειρήσεων.
Στα επιχειρηματικά δάνεια, η Γαλλία εμφανίζει δείκτη NPL 3,97%, έναντι 3,94% τον Μάρτιο και 3,82% τον Ιούνιο του 2025. Ανοδική τάση καταγράφεται και στη Γερμανία, όπου ο αντίστοιχος δείκτης βρίσκεται στο 3,83%, με τη Scope να επισημαίνει τις δυσκολίες που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ο κλάδος των επαγγελματικών ακινήτων.
Αντίθετα, Ιταλία και Ισπανία συνέχισαν να εμφανίζουν βελτίωση, υποβοηθούμενες από πωλήσεις προβληματικών δανείων, με αποτέλεσμα οι δείκτες τους να συγκλίνουν περισσότερο προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Πού εμφανίζονται οι μεγαλύτερες «ρωγμές»
Η ανάλυση ανά επιχειρηματικό κλάδο αποκαλύπτει τις περιοχές στις οποίες αρχίζουν να εμφανίζονται μεγαλύτερες πιέσεις.
Η μεγαλύτερη τριμηνιαία αύξηση των NPLs καταγράφεται στον κλάδο ορυχείων και λατομείων, όπου ο δείκτης αυξήθηκε κατά 70 μονάδες βάσης, από 2,4% σε 3,1%. Ακολουθεί ο χρηματοπιστωτικός και ασφαλιστικός κλάδος, με αύξηση 30 μονάδων βάσης, στο 2,4%.
Στις επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες ο δείκτης αυξήθηκε στο 3,7%, ενώ στη μεταποίηση διαμορφώθηκε στο 4,1%. Παρά τις επιμέρους αυξήσεις, η Scope υπογραμμίζει ότι δεν παρατηρείται σημαντική γενικευμένη επιδείνωση στους κλάδους που αντιπροσωπεύουν περίπου τα δύο τρίτα του συνολικού επιχειρηματικού δανεισμού.
Καμπανάκι για το 2027
Εδώ βρίσκεται και το σημαντικότερο μήνυμα της έκθεσης. Η Scope εκτιμά ότι οι πιέσεις στην ποιότητα του ενεργητικού αναμένεται να αυξηθούν το 2027 και διατηρεί καθοδικά προσανατολισμένο το outlook για τον κλάδο.
Ο λόγος είναι ότι τα διαθέσιμα στοιχεία της EBA αφορούν το β΄ τρίμηνο και συνεπώς δεν ενσωματώνουν τις δυσμενείς εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ούτε τις νέες πιέσεις από την άνοδο των επιτοκίων που εμφανίστηκαν στο γ΄ τρίμηνο του 2026.
Σύμφωνα με τη Scope, οι εξελίξεις αυτές μπορούν να μεταφερθούν στους τραπεζικούς ισολογισμούς μέσω χαμηλότερης οικονομικής δραστηριότητας, ασθενέστερης ζήτησης για πιστώσεις, αυξημένου κινδύνου αναχρηματοδότησης, μεγαλύτερων πιέσεων στην ποιότητα του ενεργητικού και υψηλότερης μεταβλητότητας στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Το κόστος κινδύνου παραμένει πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο
Ένα ακόμη στοιχείο που παρακολουθεί στενά η Scope είναι το κόστος κινδύνου. Σε επίπεδο ΕΕ διαμορφώθηκε στις 51 μονάδες βάσης στο β΄ τρίμηνο του 2026, από 47 μονάδες βάσης έναν χρόνο νωρίτερα.
Παρά τη βελτίωση σε σχέση με προηγούμενες περιόδους, παραμένει ελαφρώς υψηλότερα από τον μέσο όρο των 48 μονάδων βάσης της περιόδου 2021-2025. Η Scope αποδίδει την εικόνα στην επίμονη παγκόσμια αβεβαιότητα, στο δυσκολότερο μακροοικονομικό περιβάλλον και στις αυξημένες διεθνείς εντάσεις, οι οποίες διατηρούν αυξημένες τις προβλέψεις των τραπεζών.
Βελτίωση στα Stage 2 δάνεια
Πιο καθησυχαστική είναι η εικόνα στα δάνεια Stage 2, δηλαδή στις πιστωτικές εκθέσεις που δεν έχουν καταστεί μη εξυπηρετούμενες αλλά έχουν εμφανίσει σημαντική αύξηση πιστωτικού κινδύνου.
Σε επίπεδο ΕΕ, ο σχετικός δείκτης υποχώρησε στο 8,9%, από 9% τον Μάρτιο και 9,4% έναν χρόνο νωρίτερα. Η Αυστρία και η Ιταλία εμφάνισαν τις μεγαλύτερες τριμηνιαίες βελτιώσεις, ενώ Γερμανία και Φινλανδία ήταν οι μόνες από τις μεγάλες αγορές του δείγματος που κατέγραψαν μέτρια αύξηση.
Παράλληλα, ο δείκτης δανείων με μέτρα ρύθμισης ή ανοχής –forbearance ratio– μειώθηκε στο 1,3% για την ΕΕ, από 1,4% τον Μάρτιο και επίσης 1,4% στο τέλος του 2025.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει από το νέο heatmap της Scope είναι επομένως διπλή: οι ευρωπαϊκές τράπεζες μπαίνουν στη νέα περίοδο αβεβαιότητας με ισχυρή ποιότητα ενεργητικού και πολύ χαμηλότερα NPLs σε σχέση με το παρελθόν, αλλά οι πρώτες εστίες πίεσης είναι ήδη ορατές. Για την Ελλάδα, το 2,6% επιβεβαιώνει τη μεγάλη απόσταση που έχει διανυθεί από το 25,5% του 2020, όμως η σταθεροποίηση του δείκτη τους τελευταίους μήνες συμπίπτει με ένα περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων και αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων, που σύμφωνα με τη Scope θα δοκιμάσει περισσότερο την ποιότητα των τραπεζικών χαρτοφυλακίων το 2027.