Το ρεύμα γίνεται το πιο ανησυχητικό μέτωπο της ενεργειακής ακρίβειας. Η τιμή της Αγοράς Επόμενης Ημέρας του Χρηματιστηρίου Ενέργειας για τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου διαμορφώθηκε στα 218,04 ευρώ ανά μεγαβατώρα, με άνοδο 36,97% από την προηγούμενη ημέρα και στο υψηλότερο επίπεδο του μήνα. Μέσα στο εικοσιτετράωρο η ωριαία τιμή κυμαίνεται από 95,60 έως 341,36 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Γιατί πήρε φωτιά η τιμή
Η απότομη άνοδος συμβαδίζει με την πορεία του φυσικού αερίου. Το ολλανδικό TTF, η τιμή αναφοράς για όλη την Ευρώπη, ξεκίνησε την εβδομάδα πάνω από τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ στις αρχές Μαρτίου βρισκόταν λίγο πάνω από τα 30 ευρώ. Σε ετήσια βάση η άνοδος φτάνει το 149%. Το αέριο συμμετέχει με 29,61% στο ενεργειακό μείγμα της Δευτέρας. Οι ανανεώσιμες πηγές καλύπτουν το 49,58%, οι εισαγωγές το 8,89%, ο λιγνίτης το 7,56%, τα υδροηλεκτρικά το 2,58% και η αποθήκευση το 1,16%.
Κλειδί είναι ο μηχανισμός οριακής τιμολόγησης. Ακόμη κι όταν οι ανανεώσιμες καλύπτουν σχεδόν τη μισή ζήτηση, την τιμή την ορίζει η τελευταία και ακριβότερη μονάδα που χρειάζεται για να ισορροπήσει το σύστημα, συνήθως μια μονάδα φυσικού αερίου. Γι’ αυτό οι ώρες χωρίς ήλιο, το απόγευμα και το βράδυ, σπρώχνουν την τιμή πάνω από τα 300 ευρώ, ενώ τις μεσημεριανές ώρες πέφτει κάτω από τα 100 ευρώ.
Τι σημαίνει για τα τιμολόγια
Ο μέσος όρος της χονδρικής για τον Οκτώβριο έως σήμερα είναι 157,54 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 112,26 ευρώ τον Οκτώβριο του 2025, δηλαδή υψηλότερος κατά περίπου 40%. Η μέση τιμή του μήνα αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία οι πάροχοι θα ανακοινώσουν τα πράσινα κυμαινόμενα τιμολόγια του Νοεμβρίου, στην αρχή του επόμενου μήνα. Απομένουν σχεδόν τρεις εβδομάδες συναλλαγών, άρα τίποτα δεν έχει κλειδώσει, όμως η τάση είναι σαφής.
Οι καταναλωτές έχουν ήδη νιώσει τον πρώτο γύρο. Τον Οκτώβριο οι χρεώσεις στα πράσινα τιμολόγια αυξήθηκαν μεσοσταθμικά κατά 13,7% έναντι του Σεπτεμβρίου, με εύρος από 14,7 έως 34,7 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Το πράσινο Γ1 της ΔΕΗ ανέβηκε στα 15,913 λεπτά από 14,913 λεπτά, ενώ το σταθερό μπλε τιμολόγιο της εταιρείας έμεινε στα 11,5 λεπτά. Η διαφορά των 4,4 λεπτών εξηγεί γιατί όλο και περισσότερα νοικοκυριά μετακινούνται σε σταθερά προγράμματα. Για κατανάλωση 400 κιλοβατωρών τον μήνα, η απόσταση ανάμεσα στα δύο φτάνει περίπου τα 17,6 ευρώ μόνο στη χρέωση ενέργειας.
Από την ενέργεια στο ράφι
Το ενεργειακό κόστος περνά σταδιακά και στο καλάθι. Τιμοκατάλογοι προμηθευτών δείχνουν αυξήσεις από 4,5% έως 10% σε μεμονωμένα προϊόντα, οι οποίες αναμένεται να εμφανιστούν στα ράφια έως τα μέσα Νοεμβρίου. Η φέτα και τα προϊόντα πρόβειου γάλακτος μπορεί να ακριβύνουν πάνω από 10%, λόγω έλλειψης γάλακτος αλλά και κόστους ενέργειας, ενώ τα λιπάσματα είναι ακριβότερα κατά περίπου 11% σε ετήσια βάση.
Η συνολική εικόνα πάντως δεν είναι μονοσήμαντη. Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, οι τιμές στα σούπερ μάρκετ υποχώρησαν τον Σεπτέμβριο κατά 0,75%, με πτώση 5,46% στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά. Οι αυξήσεις συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως οι ξηροί καρποί με 3,02% και τα μπισκότα και οι σοκολάτες με 2,17%.
Οι στόχοι του προϋπολογισμού υπό πίεση
Το προσχέδιο του προϋπολογισμού 2027, που κατατέθηκε στη Βουλή στις 5 Οκτωβρίου, προβλέπει μέσο πληθωρισμό 3,8% για φέτος και αποκλιμάκωση στο 2,6% το 2027, με ανάπτυξη 2% και 2,3% αντίστοιχα. Οι υποθέσεις αυτές προϋποθέτουν ότι η ενεργειακή κρίση δεν θα κλιμακωθεί περαιτέρω. Αν η χονδρική του ρεύματος και το αέριο παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα όλο τον χειμώνα, ο στόχος για το 2027 θα δοκιμαστεί, και μαζί του τα περιθώρια για νέα μέτρα στήριξης.
Για την αγορά μετοχών, οι καθετοποιημένοι όμιλοι με ισχυρή βάση ανανεώσιμων και ευέλικτες θερμικές μονάδες, όπως η ΔΕΗ, η Metlen και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ μέσω της Ήρων, τυπικά ωφελούνται από υψηλές και ευμετάβλητες τιμές χονδρικής. Ο κίνδυνος μετατοπίζεται στο πολιτικό πεδίο, όπου κάθε νέο κύμα ακρίβειας φέρνει συζήτηση για παρεμβάσεις στην αγορά και έκτακτες εισφορές.
