Ο τραπεζικός δείκτης βρίσκεται εκεί που ήταν στα μέσα Αυγούστου. Το ταμπλό δεν έχει απαντήσει ακόμη αν οι δύο μήνες ήταν συσσώρευση ή διανομή. Η απάντηση περνά από δύο επίπεδα και τρία ραντεβού.
Ο τραπεζικός δείκτης έκλεισε τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου στις 3.022,42 μονάδες. Στις 12 Αυγούστου είχε κλείσει στις 3.062,84. Δύο μήνες συναλλαγών, μια ιστορική αναβάθμιση σε ανεπτυγμένη αγορά, και η απόσταση είναι μείον 1,3%.
Η αγορά το λέει συσσώρευση. Εγώ θα ήμουν πιο προσεκτικός με τη λέξη. Πλάγια κίνηση είναι σίγουρα. Το αν μέσα στο κουτί μαζεύουν ή μοιράζουν χαρτιά, το ταμπλό δεν το έχει δείξει ακόμη.
Η θέση μου, για να μην κρύβομαι πίσω από τα επίπεδα. Η πτώση του Οκτωβρίου είναι διόρθωση μέσα σε ανοδική τάση και όχι αλλαγή τάσης. Η συσσώρευση όμως δεν έχει επιβεβαιωθεί, και οι τράπεζες δεν είναι πια φθηνές με τον τρόπο που ήταν. Από εδώ και πέρα πληρώνουν τα κέρδη και τα μερίσματα, όχι η διεύρυνση των πολλαπλασιαστών.
Ένα κουτί με δύο ψεύτικες εξόδους
Από τα μέσα Αυγούστου έως το τέλος Σεπτεμβρίου ο δείκτης κινήθηκε ανάμεσα στις 3.008 και τις 3.359 μονάδες. Στις 30 Σεπτεμβρίου έγραψε νέο υψηλό στις 3.358,63 και έκλεισε στις 3.345,13. Την επόμενη ημέρα έχασε 3,6%.
Ακολούθησε το τριήμερο 7 έως 9 Οκτωβρίου με απώλειες 9,2%. Ο δείκτης έσπασε τον πάτο του κουτιού, έγραψε χαμηλό στις 2.954,16 και τη Δευτέρα επέστρεψε πάνω από τις 3.008. Από το υψηλό κλεισίματος έως το χαμηλό κλεισίματος η πτώση ήταν 11,5%.
Όποιος διαβάζει Wyckoff βλέπει δύο αντίθετα σήματα στο ίδιο διάγραμμα. Η αποτυχημένη διάσπαση προς τα πάνω μοιάζει με παγίδα αγοραστών, όπως σε φάση διανομής. Η αποτυχημένη διάσπαση προς τα κάτω μοιάζει με spring, όπως σε φάση συσσώρευσης. Δεν μπορούν να ισχύουν και τα δύο.
Τον διαιτητή τον κάνει ο τζίρος, και εδώ η εικόνα δεν είναι ακόμη υπέρ των αγοραστών. Στις 8 Οκτωβρίου, την ημέρα της μεγάλης πίεσης, η αγορά έκανε 526 εκατ. ευρώ χωρίς τα πακέτα. Στην ανάκαμψη της Δευτέρας έκανε 296 εκατ., δηλαδή 44% λιγότερα και κάτω από τη διάμεσο των 327 εκατ. των τελευταίων είκοσι συνεδριάσεων.
Άνοδος με λιγότερο χρήμα από την πτώση είναι ανακούφιση, όχι επιβεβαίωση. Ούτε ο RSI βοηθά. Στο 41 δεν δείχνει υπερπουλημένη αγορά, άρα η πτώση σταμάτησε χωρίς εξάντληση των πωλητών.
| Επίπεδο (μονάδες) | Τι είναι | Απόσταση από το κλείσιμο |
| 3.345 | Υψηλό κλεισίματος 30ής Σεπτεμβρίου | +10,7% |
| 3.204 | Αναδρομή 61,8% της πτώσης | +6,0% |
| 3.180 | Κινητός μέσος 20 ημερών | +5,2% |
| 3.156 | Αναδρομή 50% και μέση του κουτιού | +4,4% |
| 3.088 έως 3.109 | Πτωτικό κενό της 8ης Οκτωβρίου και αναδρομή 38,2% | +2,2% έως +2,9% |
| 3.022 | Κλείσιμο 12ης Οκτωβρίου | |
| 3.008 | Παλιός πάτος του κουτιού, χαμηλό 19ης Αυγούστου | -0,5% |
| 2.954 | Χαμηλό 9ης Οκτωβρίου | -2,3% |
| 2.746 | Κινητός μέσος 200 ημερών | -9,1% |
Η μεσοπρόθεσμη τάση δεν έχει πειραχτεί. Ο δείκτης είναι 10% πάνω από τον κινητό μέσο 200 ημερών και 31,8% πάνω από την αρχή του έτους, έναντι 22,3% για τον Γενικό Δείκτη.
Τι πούλησε η αγορά
Τράπεζες πούλησε, αλλά όχι για τραπεζικούς λόγους. Το Brent γύρισε πάνω από τα 100 δολάρια με την ένταση στη Μέση Ανατολή. Οι αποδόσεις των ομολόγων ανέβηκαν και το γαλλικό spread βρέθηκε στα υψηλότερα επίπεδα από το 2011.
Η ΕΚΤ έχει ήδη αυξήσει τα επιτόκια δύο φορές φέτος, τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο, και το επιτόκιο καταθέσεων είναι στο 2,50%. Η επόμενη συνεδρίαση είναι στις 29 Οκτωβρίου και η αγορά προεξοφλεί και άλλες κινήσεις.
Απέναντι σε αυτά, καμία αρνητική είδηση δεν βγήκε για τις ίδιες τις τράπεζες. Το ελληνικό δεκαετές έμεινε κοντά στο 4,4% με spread κάτω από 100 μονάδες βάσης. Η τραπεζική χρηματοδότηση προς τον ιδιωτικό τομέα έτρεχε τον Αύγουστο με ετήσιο ρυθμό 7,1% και προς τις επιχειρήσεις με 9%, κατά την Τράπεζα της Ελλάδος.
Η HSBC, σε έκθεση που κυκλοφόρησε μέσα στην πτώση, κράτησε θετική στάση για τον κλάδο. Τη Δευτέρα η ανάσα ήρθε πάλι από έξω, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος απέκλεισε επίθεση στο Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Γιατί τότε οι τράπεζες έπεσαν 9,2% σε τρεις ημέρες και ο Γενικός Δείκτης 4,7%; Επειδή είναι το ρευστό κομμάτι του ταμπλό. Στις ημέρες της πτώσης οι τέσσερις συστημικές απορρόφησαν το 57% του τζίρου. Ο ξένος διαχειριστής που θέλει να μειώσει Ελλάδα πουλά ό,τι πουλιέται σε μέγεθος, και αυτό είναι οι τράπεζες.
Υπάρχει και δεύτερος λόγος. Η αναβάθμιση σε ανεπτυγμένη αγορά από τον FTSE Russell εφαρμόστηκε στις 21 Σεπτεμβρίου. Την τελευταία συνεδρίαση πριν από την εφαρμογή, στις 18 Σεπτεμβρίου, ο τζίρος έφτασε τα 3,19 δισ. ευρώ. Το γεγονός που περίμενε η αγορά επί μήνες πέρασε, και μαζί του ο αγοραστής που έπρεπε να αγοράσει ανεξαρτήτως τιμής.
Το παράδοξο των επιτοκίων
Τα υψηλότερα επιτόκια είναι καλά για τα έσοδα των ελληνικών τραπεζών. Η HSBC τις κατατάσσει στη θετική πλευρά για μια παράλληλη άνοδο της καμπύλης κατά 25 μονάδες βάσης, τόσο στα έσοδα από τόκους όσο και στα καθαρά κέρδη. Γιατί λοιπόν πέφτουν όταν ανεβαίνουν τα επιτόκια;
Επειδή το ίδιο επιτόκιο μπαίνει και στον παρονομαστή. Ανεβάζει το κόστος κεφαλαίου με το οποίο ο επενδυτής προεξοφλεί τα κέρδη. Και όταν η άνοδος προέρχεται από πετρέλαιο στα 100 δολάρια και όχι από ισχυρή ανάπτυξη, φέρνει μαζί της και τον φόβο για το κόστος κινδύνου.
Τα κέρδη ανά μετοχή ανεβαίνουν λίγο, ο πολλαπλασιαστής πέφτει περισσότερο. Αυτό είδαμε τον Οκτώβριο.
Τι προεξοφλεί το 1,43
Οι τέσσερις συστημικές κεφαλαιοποιούνται μαζί 52,3 δισ. ευρώ, λίγο πάνω από το ένα τέταρτο της αγοράς. Με κέρδη δωδεκαμήνου 4,6 δισ. ευρώ έως τον Ιούνιο, αυτό σημαίνει 11,4 φορές τα κέρδη και 1,43 φορές την ενσώματη λογιστική αξία. Στο υψηλό της 30ής Σεπτεμβρίου ο ίδιος δείκτης ήταν κοντά στο 1,6.
Με κόστος κεφαλαίου 10% και μακροχρόνια ανάπτυξη 2,5%, το 1,43 αντιστοιχεί σε διατηρήσιμη απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων 13,2%. Η απόδοση του τελευταίου δωδεκαμήνου, με βάση τα δημοσιευμένα κέρδη, είναι 12,8%. Η HSBC βλέπει περίπου 15% για την τριετία 2026 έως 2028.
Εδώ βρίσκεται όλο το στοίχημα. Αν οι τράπεζες δώσουν 15%, η θεωρητικά δίκαιη αποτίμηση είναι 1,67 φορές και το περιθώριο γύρω στο 17%. Αν μείνουν στο 12,8% και το κόστος κεφαλαίου ανέβει μισή μονάδα, η δίκαιη αποτίμηση πέφτει στο 1,29 και ο κίνδυνος είναι γύρω στο 10%.
Η αναλογία είναι υπέρ του αγοραστή, αλλά δεν είναι η αναλογία των προηγούμενων ετών, όταν ο κλάδος διαπραγματευόταν κάτω από τη λογιστική του αξία. Το εύκολο κομμάτι της ανατίμησης έχει γίνει.
| Τράπεζα | Τιμή (€) | Μεταβολή μήνα | P/E | P/TBV | RoTE | Δίκαιο P/TBV | Απόκλιση |
| Εθνική | 16,255 | -8,1% | 13,1 | 1,62 | 12,9% | 1,39 | +17% |
| Eurobank | 4,445 | -5,8% | 11,3 | 1,55 | 14,1% | 1,54 | +1% |
| Πειραιώς | 9,744 | -9,8% | 10,7 | 1,37 | 13,1% | 1,41 | -2% |
| Alpha Bank | 4,224 | -14,0% | 10,3 | 1,13 | 11,0% | 1,14 | -1% |
Η αγορά τιμολογεί τις τρεις από τις τέσσερις σχεδόν πάνω στη γραμμή της κερδοφορίας τους. Προφανώς φθηνή τράπεζα δεν υπάρχει. Η Alpha έχει τον χαμηλότερο πολλαπλασιαστή επειδή έχει και τη χαμηλότερη απόδοση, και είναι αυτή που έχασε τα περισσότερα μέσα στον μήνα.
Η Εθνική πληρώνεται με υπεραξία 17%, που εγώ τη διαβάζω ως τιμή για το κεφαλαιακό της πλεόνασμα και τις διανομές που αυτό επιτρέπει. Η επιλογή μετοχής δεν γίνεται πια με τον πολλαπλασιαστή. Γίνεται με το ποια διοίκηση θα ανεβάσει την απόδοση.
Τρία ραντεβού και ένα μαξιλάρι
Τα ραντεβού είναι τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η ΕΚΤ και τα εννεάμηνα του κλάδου, συμπυκνωμένα σε λίγες ημέρες. Το μαξιλάρι είναι τα προμερίσματα που ακολουθούν από τα μέσα Νοεμβρίου έως τα Χριστούγεννα.
| Ημερομηνία | Γεγονός |
| 27 Οκτωβρίου | Τράπεζα της Ελλάδος, χρηματοδότηση και καταθέσεις Σεπτεμβρίου |
| 29 Οκτωβρίου | Συνεδρίαση ΕΚΤ και αποτελέσματα εννεαμήνου Eurobank |
| 30 Οκτωβρίου | Αποτελέσματα εννεαμήνου Πειραιώς |
| Έως 5 Νοεμβρίου | Αποτελέσματα εννεαμήνου Alpha Bank |
| 16 Νοεμβρίου | Αποκοπή προμερίσματος Εθνικής |
| 30 Νοεμβρίου | Αποκοπή προμερίσματος Alpha Bank |
| 7 Δεκεμβρίου | Αποκοπή προμερίσματος Eurobank |
| 21 Δεκεμβρίου | Αποκοπή ειδικού μερίσματος Πειραιώς |
Η HSBC υπολογίζει συνολικές διανομές 59% των κερδών για το 2026 και μερισματική απόδοση 5%, που ανεβαίνει στο 6% το 2027. Με τις τιμές χαμηλότερα, η απόδοση αυτή μεγαλώνει. Δεν σταματά μια πτώση, αλλά αλλάζει το ποιος βρίσκεται απέναντι στον πωλητή.
Πού στέκομαι
Διαβάζω την πτώση ως εξαγωγή διεθνούς ρίσκου μέσω του πιο ρευστού κλάδου, όχι ως ψήφο δυσπιστίας στις τράπεζες. Γι’ αυτό δεν βλέπω αλλαγή τάσης. Δεν βλέπω όμως ούτε ολοκληρωμένη συσσώρευση. Για να την πω έτσι, θέλω τρία πράγματα.
- Ο δείκτης να κρατήσει τις 2.954 μονάδες σε κλείσιμο.
- Να κλείσει πάνω από τις 3.109 με τζίρο αγοράς πάνω από τα 327 εκατ. ευρώ.
- Τα εννεάμηνα να δείξουν ότι τα έσοδα από τόκους ακολουθούν τα επιτόκια και το κόστος κινδύνου μένει ήσυχο.
Αν ισχύσουν και τα τρία, το χαμηλό της 9ης Οκτωβρίου θα γραφτεί ως spring. Πρώτος στόχος είναι τότε η περιοχή 3.156 έως 3.204 και μετά τα υψηλά του Σεπτεμβρίου.
Αν ο δείκτης κλείσει κάτω από τις 2.954, το κουτί των δύο μηνών ήταν διανομή. Η επόμενη σοβαρή στήριξη είναι ο κινητός μέσος 200 ημερών κοντά στις 2.750, δηλαδή άλλο ένα 9% χαμηλότερα.
Ανάμεσα στα δύο, η υπομονή δεν κοστίζει πολύ. Όποιος αγοράσει στις 3.110 αντί για τις 3.020 πληρώνει 3% παραπάνω και αγοράζει μια απάντηση. Για τον μικρομέτοχο αυτό είναι φθηνό ασφάλιστρο.
Για τον μακροπρόθεσμο ο λογαριασμός είναι πιο απλός. Με 11 φορές τα κέρδη, διανομές γύρω στο 60% και πιστωτική επέκταση 7%, ο κλάδος δεν χρειάζεται νέα ανατίμηση για να αποδώσει. Χρειάζεται να μη διαψευστούν τα κέρδη. Αυτό θα το μάθουμε στο τέλος του μήνα από τις ανακοινώσεις, όχι από το διάγραμμα.
