Οι Αμερικανοί ψηφοφόροι έδωσαν στους Δημοκρατικούς τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, επιφέροντας ένα ηχηρό πλήγμα στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, σημειώνει σε ανάλυση του το Bloomberg.
Οι Δημοκρατικοί κατέλαβαν έδρες που βρίσκονταν επί μακρόν υπό τον έλεγχο των Ρεπουμπλικανών, στη Βόρεια και τη Νότια Καρολίνα, στο Τέξας και στο Κάνσας, μεταξύ άλλων περιοχών. Κέρδισαν επίσης τις θέσεις των κυβερνητών στο Τέξας και τη Τζόρτζια. Στην Αϊόβα —όπου ο Τραμπ είχε επικρατήσει με διαφορά 13 μονάδων το 2024— ο Δημοκρατικός Τζος Τούρεκ πέτυχε μια άνετη νίκη. Οι Ρεπουμπλικανοί κατάφεραν να επικρατήσουν οριακά σε αναμετρήσεις όπου αναμενόταν να καταγράωουν άνετες νίκες.
Από όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις για τις οποίες έχουν προκύψει αποτελέσματα μέχρι στιγμής, οι Δημοκρατικοί δεν υπέστησαν καμία απώλεια σε περιφέρειες όπου αναμενόταν να κερδίσουν. Σε μια αμφίρροπη αναμέτρηση για τη Βουλή των Αντιπροσώπων στο Οχάιο, όπου αρχικά ήταν πίσω, το δίκτυο NBC προβλέπει πλέον ότι η εν ενεργεία Δημοκρατική βουλευτής, Μάρσι Κάπτουρ, θα επανεκλεγεί.
Τα αποτελέσματα σηματοδοτούν μια εντυπωσιακή ανατροπή σε σχέση με την κατάσταση πριν από λίγους μόλις μήνες, όταν η επικράτηση στη Γερουσία θεωρούνταν ανέφικτος στόχος για τους Δημοκρατικούς. Καθώς προχωρούσε η εκλογική βραδιά, το αναμενόμενο “μπλε κύμα” μετατράπηκε σε τσουνάμι, με τους Δημοκρατικούς να κερδίζουν ή να προηγούνται σε 25 εκλογικές περιφέρειες για τη Βουλή που προηγουμένως έτειναν προς τους Ρεπουμπλικανούς.
Στη Γερουσία, οι Δημοκρατικοί θα κατέχουν πλέον τουλάχιστον 54 έδρες, με τις αναμετρήσεις στην Αλάσκα και το Μισισιπή να παραμένουν ακόμη ανοιχτές. Αυτή τη στιγμή, οι Δημοκρατικοί διαθέτουν 47 έδρες στη Γερουσία, συμπεριλαμβανομένων δύο ανεξάρτητων γερουσιαστών που συντάσσονται με το κόμμα.
Ο Τραμπ εξέφρασε την απογοήτευσή του παρακολουθώντας τα αποτελέσματα από την Ανατολική Πτέρυγα του Λευκού Οίκου, δηλώνοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι θα είχε κερδίσει “ΜΕ ΣΥΝΤΡΙΠΤΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ” και αποδίδοντας ευθύνες σε άλλους για τη βαριά ήττα. Αργότερα, σε συνέντευξή του στο Fox News τα ξημερώματα της Τετάρτης, άφησε να εννοηθεί ότι είναι πρόθυμος να συνεργαστεί με τους Δημοκρατικούς, αλλά με τους δικούς του όρους.
Καθώς έφταναν οι ειδήσεις, οι αγορές άρχισαν να υποχωρούν. Ωστόσο, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) για τον δείκτη S&P 500 ανέκαμψαν την Τετάρτη, καλύπτοντας τις αρχικές απώλειες και σημειώνοντας άνοδο 1,1%. Έντονες διακυμάνσεις παρουσίασαν και τα συμβόλαια του δείκτη Nasdaq 100. Μεταξύ των ανησυχιών των επενδυτών ήταν το ενδεχόμενο οι αλλαγές στην πολιτική των Δημοκρατικών να επιβραδύνουν την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Το δολάριο κατέγραψε τη μεγαλύτερη πτώση του εδώ και δύο μήνες, υποχωρώντας έναντι όλων των άλλων σημαντικών νομισμάτων.
Ακολουθεί μια λίστα με ορισμένα από τα πιο σημαντικά και εντυπωσιακά αποτελέσματα της βραδιάς.
Επτά έδρες άλλαξαν χέρια στη Γερουσία μέχρι στιγμής
Οι Δημοκρατικοί χρειάζονταν να κερδίσουν τέσσερις έδρες που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των Ρεπουμπλικανών για να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας. Ορισμένες προβλέψεις ανέφεραν ότι θα χρειαζόταν να περάσουν ημέρες μέχρι να γίνει γνωστό ποιο κόμμα ελέγχει το Σώμα, δεδομένου του χρόνου που απαιτείται για την καταμέτρηση των ψήφων στην Αλάσκα. Ωστόσο, η αγωνία έλαβε τέλος πριν από τα μεσάνυχτα.
Η πρώτη μεγάλη έκπληξη της βραδιάς σημειώθηκε στη Νότια Καρολίνα — μια πολιτεία όπου οι πιθανότητες νίκης των Δημοκρατικών θεωρούνταν εξαιρετικά περιορισμένες. Οι ψηφοφόροι γύρισαν την πλάτη στην Ντάρλιν Γκράχαμ, αδελφή του εκλιπόντος Λίντσεϊ Γκράχαμ (ο οποίος απεβίωσε ενώ βρισκόταν στο αξίωμά του). Η Γκράχαμ ηττήθηκε από την Άνι Άντριους, παιδίατρο στο επάγγελμα, η οποία εστίασε την προεκλογική της εκστρατεία στο υψηλό κόστος ζωής.
Ο “σεισμός” στο Τέξας ήταν ο ισχυρότερος. Η πολιτεία δεν είχε εκλέξει Δημοκρατικό γερουσιαστή από το 1993, ωστόσο ο Τζέιμς Ταλαρίκο επικράτησε άνετα έναντι του Κεν Πάξτον, καθώς οι Ρεπουμπλικανοί ψηφοφόροι γύρισαν την πλάτη στον γενικό εισαγγελέα, εν μέσω καταγγελιών για διαφθορά, εξωσυζυγικές σχέσεις και εξαιρετικά χαμηλή δημοτικότητα.
Η Αϊόβα “έπεσε” αργότερα μέσα στη νύχτα, όπως συνέβη και με το Κάνσας και το Οχάιο.
Σημαντικές μετατοπίσεις ψηφοφόρων
Τα exit polls έδειξαν ότι μεγάλος αριθμός Μαύρων και Ισπανόφωνων ψηφοφόρων επέστρεψε στους Δημοκρατικούς, αφού προηγουμένως είχαν στραφεί μαζικά υπέρ του Τραμπ το 2024.
Η έρευνα “The Voter Poll” —μια εκτενής δημοσκόπηση εξόδου που διεξήχθη για λογαριασμό του Associated Press και μεγάλων τηλεοπτικών δικτύων— κατέδειξε ότι μόλις το 9% των Μαύρων και το 35% των Ισπανόφωνων ψηφοφόρων στήριξαν τους Ρεπουμπλικανούς. Αντίστοιχες δημοσκοπήσεις εξόδου το 2024 έδειχναν ότι ο Τραμπ είχε λάβει τη στήριξη του 13% των Μαύρων και του 46% των Λατινοαμερικανών ψηφοφόρων.
Οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν επίσης έδαφος μεταξύ των λευκών ψηφοφόρων, με το ποσοστό τους να υποχωρεί από το 57% το 2024 στο 51% το 2026.
Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε και η συμμετοχή στις εκλογές των Δημοκρατικών ψηφοφόρων. Σε εθνικό επίπεδο, οι ψηφοφόροι της Κάμαλα Χάρις ξεπέρασαν τους ψηφοφόρους του Τραμπ κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες στις ενδιάμεσες εκλογές — παρόλο που η ίδια είχε ηττηθεί στις προεδρικές εκλογές με διαφορά 1,5 μονάδας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις εξόδου που δημοσίευσε το CNN, καθοριστικό ρόλο έπαιξαν και οι ανεξάρτητοι ψηφοφόροι —αλλά ακόμη και ορισμένοι ψηφοφόροι του Τραμπ. Περίπου το 7% των ψηφοφόρων του Τραμπ δήλωσε ότι ψήφισε Δημοκρατικό υποψήφιο για το Κογκρέσο, ενώ μόλις το 2% των ψηφοφόρων της Χάρις δήλωσε ότι ψήφισε Ρεπουμπλικανό. Επιπλέον, οι ανεξάρτητοι ψηφοφόροι τάχθηκαν υπέρ των Δημοκρατικών με διαφορά 17 ποσοστιαίων μονάδων.
Η μετακίνηση ψηφοφόρων του Τραμπ προς τους Δημοκρατικούς ενδέχεται να αποτέλεσε ακόμη σημαντικότερο παράγοντα στις κρίσιμες αναμετρήσεις για τη Γερουσία: το 11% όσων στήριξαν τον Τραμπ το 2024 ψήφισε τον Άντριους στη Νότια Καρολίνα και τον Ταλαρίκο στο Τέξας.
Αποκήρυξη του Τραμπ
Κατά τη διάρκεια των εκλογών, ο Τραмп είχε προτρέψει τους ψηφοφόρους να ψηφίσουν σαν να ήταν ο ίδιος στο ψηφοδέλτιο. Και, σε γενικές γραμμές, το έπραξαν, στέλνοντας ένα μήνυμα βαθιάς δυσπιστίας και απογοήτευσης προς έναν πρόεδρο, τα ποσοστά αποδοχής του οποίου κυμαίνονται πλέον στο 30%.
Δεν ήταν μόνο αυτό: τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ψηφοφόροι απέρριψαν τους υποψηφίους που είχε επιλέξει προσωπικά ο Τραμπ — ορισμένους εκ των οποίων στήριξε παρά τις αντιδράσεις εντός του ίδιου του κόμματός του. Μεταξύ αυτών ήταν η Ντάρλιν Γκράχαμ, καθώς και ο Πάξτον στο Τέξας, ο οποίος θεωρούνταν προβληματική υποψηφιότητα και πολύ πιο ευάλωτος από τον εν ενεργεία Τζον Κόρνιν.
Η νίκη αυτή αποτέλεσε το πρώτο ουσιαστικό ανάχωμα στην εξουσία του Τραμπ, από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο. Η αυξανόμενη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων για την οικονομία, τον πόλεμο στο Ιράν και τη σκληρή στάση της κυβέρνησης στο μεταναστευτικό —η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις είχε ακόμη και θανατηφόρες συνέπειες— συγκαταλέγονται στους λόγους της συντριβής.
Καθοριστικής σημασίας ήταν και οι αναμετρήσεις για τις θέσεις των κυβερνητών. Στη μεγαλύτερη ανατροπή της βραδιάς, η Δημοκρατική Τζίνα Ινοχόσα επικράτησε στο Τέξας. Η Κίσα Λανς Μπότομς κέρδισε στη Τζόρτζια, ενώ στο Οχάιο η Έιμι Άκτον νίκησε τον Βίβεκ Ραμασουάμι, αφού εκείνος είχε προβάλει μια διαφήμιση στην οποία εμφανιζόταν η αποξενωμένη μητέρα της.
Οι Ρεπουμπλικανοί δαπάνησαν περισσότερα χρήματα από τους Δημοκρατικούς —2,1 δισεκατομμύρια δολάρια έναντι 1,8 δισεκατομμυρίων— στο σύνολο των εκλογικών αναμετρήσεων. Ωστόσο, ακόμη και οι εκλογικές μάχες που κατέληξαν υπέρ των Ρεπουμπλικανών —συμπεριλαμβανομένης αυτής του Μπάιρον Ντόναλντς για τη θέση του κυβερνήτη στη Φλόριντα— αποδείχθηκαν πιο αμφίρροπες απ’ ό,τι προέβλεπαν οι εκτιμήσεις.
Μέχρι το τέλος της βραδιάς, στους κόλπους των Δημοκρατικών άρχισαν να διατυπώνονται επικρίσεις σχετικά με το γιατί το “μπλε κύμα” δεν ήταν ακόμη μεγαλύτερο.
Στη Φλόριντα, η Δημοκρατική υποψήφια για τη Γερουσία, Άντζι Νίξον, συγκέντρωσε λιγότερα κονδύλια από τη Ρεπουμπλικανή αντίπαλό της, Άσλεϊ Μούντι. Η Μούντι αναμενόταν να κερδίσει με διαφορά άνω των 10 ποσοστιαίων μονάδων, αλλά τελικά επικράτησε με διαφορά περίπου τριών μονάδων.
Δεν επιβεβαιώθηκαν οι φόβοι για βίαια επεισόδια
Πριν από την ψηφοφορία, ορισμένοι πολιτικοί αναλυτές είχαν εκφράσει την ανησυχία τους για αναταραχές, ακόμη και για το ενδεχόμενο ο στρατός να κατασχέσει τις κάλπες ή να ξεσπάσουν βίαια επεισόδια στα εκλογικά τμήματα. Αν και αναφέρθηκαν προβλήματα με τα μηχανήματα σε ορισμένα εκλογικά κέντρα, η διαδικασία της ψηφοφορίας κύλησε, σε γενικές γραμμές, χωρίς προβλήματα.
Οι Ρεπουμπλικάνοι, από τους οποίους αναμενόταν σθεναρή αντίσταση, αποδέχθηκαν γρήγορα την ήττα τους. Ο Πάξτον συνεχάρη τον Ταλαρίκο. Ακόμη και ο Τραμπ εμφανίστηκε πιο συγκρατημένος. Είχε παροτρύνει τους υποστηρικτές του να διασφαλίσουν ότι το εκλογικό αποτέλεσμα θα είναι “τόσο συντριπτικό που να μην επιδέχεται νοθεία” — ωστόσο, ήταν οι Δημοκρατικοί, και όχι οι Ρεπουμπλικάνοι, εκείνοι που έλαβαν σοβαρά υπόψη αυτό το μήνυμα.
“Είμαι απολύτως διατεθειμένος να αποδεχθώ αυτά τα αποτελέσματα”, δήλωσε ο Τραμπ σε συνέντευξή του στους New York Times. “Θα συνεργαστούμε με τους Δημοκρατικούς και… ξέρετε, προσβλέπουμε σε αυτή τη συνεργασία. Πιθανότατα θα βρούμε κάποια λύση”.
Υπάρχει, ωστόσο, αρκετός χρόνος. Τα εκλογικά αποτελέσματα πρέπει ακόμη να επικυρωθούν. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης —το οποίο, σε μεγάλο βαθμό, έχει ενεργήσει σύμφωνα με τις επιθυμίες του Τραμπ, καταθέτοντας προσφυγές στην Αλάσκα και την Καλιφόρνια— ενδέχεται να αμφισβητήσει την καταμέτρηση σε πολλές εκλογικές αναμετρήσεις.
