Στο Defence Tech Summit 2026, που πραγματοποιήθηκε στο Πολεμικό Μουσείο της Αθήνας, ο Χρήστος Ταραντίλης, καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και εταίρος της EY, ανέλυσε τις προϋποθέσεις για την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στην άμυνα. Εξήγησε ποια θα επέλεγε ως πρώτη εφαρμογή ΤΝ για έναν αμυντικό οργανισμό, πώς μπορεί η ταχύτερη λήψη αποφάσεων να συνδυαστεί με τις απαιτήσεις ασφάλειας, λογοδοσίας και ουσιαστικής ανθρώπινης εποπτείας και ποιο είναι το σημαντικότερο εμπόδιο που πρέπει να άρει η Ελλάδα, ώστε η ΤΝ να ενταχθεί στην καθημερινή επιχειρησιακή λειτουργία.
Ως πρώτη εφαρμογή ΤΝ για έναν αμυντικό οργανισμό, ο κ. Ταραντίλης επέλεξε την έγκαιρη προειδοποίηση και την υποστήριξη αποφάσεων στην αεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα. Εξήγησε ότι για την υλοποίησή της απαιτείται η σύντηξη δεδομένων από αισθητήρες, ραντάρ και συστήματα επιτήρησης. Οι πληροφορίες πρέπει να συλλέγονται, να συσχετίζονται και να ενοποιούνται, ώστε να διαμορφώνεται μια συνεκτική και αξιόπιστη επιχειρησιακή εικόνα για τη διοίκηση. Όπως ανέφερε, η ΤΝ μπορεί να υποστηρίξει αυτή τη διαδικασία, επεξεργαζόμενη ταχύτατα μεγάλο όγκο δεδομένων και εντοπίζοντας συσχετίσεις μεταξύ επιμέρους ενδείξεων. Με αυτόν τον τρόπο, βοηθά στην έγκαιρη ανίχνευση ανωμαλιών, αναγνωρίζοντας μοτίβα, κινήσεις ή συνδυασμούς ενδείξεων που αποκλίνουν από τη φυσιολογική ή αναμενόμενη δραστηριότητα. Παράλληλα, υποστηρίζει την ιεράρχηση πιθανών απειλών, βοηθώντας το προσωπικό να διακρίνει ταχύτερα ποια ίχνη ή συμβάντα απαιτούν άμεση προσοχή, ποια μπορούν να εξεταστούν αργότερα και ποια ενδέχεται να αποτελούν ψευδείς συναγερμούς. Περιορίζεται, επομένως, η επιβάρυνση από άσχετα, επαναλαμβανόμενα ή χαμηλής αξιοπιστίας δεδομένα, ειδοποιήσεις και ενδείξεις, επιτρέποντας στο προσωπικό να εστιάζει στα κρίσιμα συμβάντα.
Στη συνέχεια, ο κ. Ταραντίλης ανέφερε ότι η ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων και η λογοδοσία δεν είναι αντικρουόμενες απαιτήσεις. Όπως εξήγησε, η ΤΝ μπορεί να μειώνει τον χρόνο που απαιτείται για την κατανόηση μιας κατάστασης, όχι όμως να υποκαθιστά την ανθρώπινη κρίση. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ουσιαστική ανθρώπινη εποπτεία προϋποθέτει, πρώτον, ο χειριστής να γνωρίζει τα δεδομένα και τις παραδοχές στα οποία βασίζεται κάθε σύσταση της ΤΝ, δεύτερον, να έχει πραγματική αρμοδιότητα να εγκρίνει, να απορρίπτει ή να τροποποιεί την προτεινόμενη ενέργεια ή να αναστέλλει την εκτέλεσή της και, τρίτον, να μπορεί να παρεμβαίνει εγκαίρως, πριν προκύψει ένα μη αναστρέψιμο αποτέλεσμα.
Ο κ. Ταραντίλης υπογράμμισε ότι ο βαθμός ανθρώπινης εποπτείας πρέπει να προσαρμόζεται στον κίνδυνο κάθε εφαρμογής. Όπως εξήγησε, μπορεί να επιτρέπεται μεγαλύτερη αυτονομία σε λειτουργίες χαμηλού κινδύνου, όπως η διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας, ενώ απαιτείται αυστηρότερος ανθρώπινος έλεγχος όταν οι αποφάσεις αφορούν ανθρώπινες ζωές, χρήση ισχύος ή στρατηγική κλιμάκωση. Για τις αποφάσεις αυτές υψηλού κινδύνου, τόνισε ότι η ΤΝ έχει υποστηρικτικό ρόλο, ενώ η τελική απόφαση και η ευθύνη ανήκουν σε σαφώς προσδιορισμένο και εξουσιοδοτημένο άνθρωπο. «Αυτοματοποιούμε την επεξεργασία, όχι τη λογοδοσία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ακολούθως, ο κ. Ταραντίλης ανέδειξε τον κατακερματισμό των δεδομένων ως ένα από τα βασικά εμπόδια που πρέπει να άρει η Ελλάδα, ώστε η ΤΝ να ενταχθεί στην καθημερινή επιχειρησιακή λειτουργία. Όπως επισήμανε, η χώρα διαθέτει ικανά στελέχη και πρόσβαση σε σύγχρονες τεχνολογίες ΤΝ. Το πρόβλημα είναι ότι κρίσιμα δεδομένα βρίσκονται διασκορπισμένα σε διαφορετικά συστήματα, Κλάδους και οργανισμούς, με ασύμβατες μορφές, διαφορετικές διαβαθμίσεις και περιορισμένες δυνατότητες ανταλλαγής. Όσο παραμένει αυτός ο κατακερματισμός, ακόμη και το καλύτερο μοντέλο ΤΝ περιορίζεται σε μια επίδειξη δυνατοτήτων, αντί να αξιοποιείται ως καθημερινό επιχειρησιακό εργαλείο.
Κατά τον κ. Ταραντίλη, χρειάζεται ένα ασφαλές, διαλειτουργικό περιβάλλον, στο οποίο τα συστήματα να μπορούν να ανταλλάσσουν και να συνδυάζουν δεδομένα βάσει κοινών προτύπων, με αυστηρά καθορισμένα δικαιώματα πρόσβασης και πλήρη ιχνηλασιμότητα. Όπως τόνισε, χωρίς αξιόπιστα, ασφαλή και διαλειτουργικά δεδομένα δεν είναι δυνατή η επιχειρησιακή αξιοποίηση της ΤΝ. Η άρση αυτού του εμποδίου μπορεί να επιτρέψει στην Ελλάδα να περάσει από μεμονωμένα πιλοτικά έργα σε εφαρμογές καθημερινής χρήσης, οι οποίες θα λειτουργούν σε ευρεία κλίμακα και θα εμπνέουν εμπιστοσύνη.
