Η πρόσφατη άνοδος των ευρωπαϊκών αγορών, μετά την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, έχει οδηγήσει σε μια επικίνδυνη απόκλιση μεταξύ αποτιμήσεων και μακροοικονομικών δεδομένων, σύμφωνα με τη νέα στρατηγική ανάλυση της Bank of America με ημερομηνία 17 Απριλίου 2026. Οι ευρωπαϊκές μετοχές έχουν ενισχυθεί περίπου κατά 10% από τα χαμηλά της 23ης Μαρτίου, προεξοφλώντας ένα ιδιαίτερα αισιόδοξο σενάριο, το οποίο, όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, δύσκολα θα επιβεβαιωθεί στην πράξη.
Καθοριστικός παράγοντας του πρόσφατου ράλι δεν ήταν η βελτίωση των εταιρικών κερδών, αλλά η σημαντική συμπίεση του risk premium κατά περίπου 40 μονάδες βάσης, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι επενδυτές υποτιμούν πλέον τον κίνδυνο. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά μια αγορά που σε μεγάλο βαθμό αγνοεί τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης και της επιβράδυνσης της ζήτησης, με την BofA να τονίζει ότι μόνο ένα μικρό μέρος της επιδείνωσης των οικονομικών συνθηκών έχει μέχρι στιγμής αποτιμηθεί.
Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκεται το φαινόμενο της «καταστροφής ζήτησης», το οποίο ιστορικά εκδηλώνεται με καθυστέρηση μετά από ενεργειακά σοκ. Οι πρώτες ενδείξεις είναι ήδη εμφανείς, καθώς ο παγκόσμιος δείκτης νέων παραγγελιών PMI υποχώρησε κατά 2,2 μονάδες τον Μάρτιο, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη πτώση από το 2021. Σύμφωνα με την τράπεζα, αυτή η εξέλιξη είναι ασύμβατη με τα τρέχοντα επίπεδα αποτιμήσεων, εκτός εάν η επιβράδυνση ανακοπεί άμεσα – ένα ενδεχόμενο που θεωρείται μάλλον απίθανο.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι εξελίξεις στην αγορά ενέργειας. Η Bank of America διατηρεί ως βασικό σενάριο την τιμή του πετρελαίου κοντά στα 95 δολάρια ανά βαρέλι στο δεύτερο εξάμηνο, επισημαίνοντας ωστόσο αυξημένους κινδύνους ανόδου λόγω περιορισμών στην προσφορά. Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα υπάρξει περαιτέρω πίεση στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά τη μικρότερη ενεργειακή εξάρτηση, οι καταναλωτές αναμένεται να επηρεαστούν μέσω του πληθωρισμού. Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι αυξήσεις πληθωρισμού κατά 4–5 ποσοστιαίες μονάδες συνδέονται με επιβράδυνση της κατανάλωσης κατά περίπου 1 ποσοστιαία μονάδα, ενισχύοντας το σενάριο χαμηλότερης παγκόσμιας ανάπτυξης σε σχέση με τις τρέχουσες προσδοκίες.
Υπό αυτά τα δεδομένα, η BofA διατηρεί αρνητική στάση για τις ευρωπαϊκές μετοχές, εκτιμώντας ότι υπάρχει περιθώριο διόρθωσης άνω του 10% το επόμενο διάστημα. Η πρόβλεψη αυτή βασίζεται κυρίως στην αναμενόμενη αύξηση του risk premium, καθώς οι αγορές θα προσαρμόσουν τις αποτιμήσεις τους σε πιο ρεαλιστικά επίπεδα.
Παράλληλα, η τράπεζα εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στους κυκλικούς κλάδους, οι οποίοι έχουν ήδη προεξοφλήσει ένα θετικό μακροοικονομικό σενάριο. Αντίθετα, στρέφεται προς τις αμυντικές μετοχές, οι οποίες εκτιμάται ότι θα υπεραποδώσουν σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και επιβράδυνσης. Είναι ενδεικτικό ότι η σχετική απόδοση των κυκλικών έναντι των αμυντικών βρίσκεται σε υψηλά 30ετίας, γεγονός που ενισχύει τις πιθανότητες αναστροφής της τάσης.
Σε επίπεδο τοποθετήσεων, η BofA διατηρεί θετική στάση στα βασικά καταναλωτικά αγαθά και σε εταιρείες υψηλής ποιότητας με ισχυρά περιθώρια και σταθερές ταμειακές ροές. Αντίθετα, υποβαθμίζει τον τραπεζικό κλάδο, εκτιμώντας ότι η επιβράδυνση της οικονομίας, η πτώση των αποδόσεων και η αύξηση του κινδύνου θα οδηγήσουν σε υποαπόδοση έως και 15% σε σχετικούς όρους.
Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι σαφές: η αγορά έχει κινηθεί ταχύτερα από τα θεμελιώδη μεγέθη. Οι επενδυτές φαίνεται να θεωρούν ότι μπορούν να αγνοήσουν την επιβράδυνση της ανάπτυξης, όπως συνέβη σε προηγούμενα σοκ. Ωστόσο, αυτή τη φορά, η Bank of America εκτιμά ότι η επιβράδυνση θα γίνει αναπόφευκτα ορατή, οδηγώντας σε επανατιμολόγηση του κινδύνου. Σε αυτό το περιβάλλον, η στρατηγική μετατοπίζεται από τη γενικευμένη έκθεση στην αγορά προς την επιλεκτική τοποθέτηση (stock picking), με έμφαση στην ποιότητα και την ανθεκτικότητα έναντι της μεταβλητότητας.
