Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις πιο σύνθετες προκλήσεις των τελευταίων ετών, καθώς η νέα ενεργειακή κρίση που πυροδοτεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή απειλεί να ανατρέψει τις ισορροπίες που είχαν αρχίσει να διαμορφώνονται στο μέτωπο του πληθωρισμού.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ και μία από τις πλέον επιδραστικές φωνές στο εσωτερικό της κεντρικής τράπεζας, προειδοποίησε ότι οι πληθωριστικές επιπτώσεις της σύγκρουσης στο Ιράν δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται προσωρινές ή περιορισμένες στον ενεργειακό τομέα.
Μιλώντας σε συνέδριο της Τράπεζας της Κορέας στη Σεούλ, η Σνάμπελ υποστήριξε ότι οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές και οι διαταραχές στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν ευρύτερα το κόστος παραγωγής και τις τιμές σε παγκόσμιο επίπεδο.
«Δεν μπορούμε πλέον να προσπερνάμε αυτό το σοκ», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι αυξάνεται ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης των πληθωριστικών προσδοκιών, εξέλιξη που θα μπορούσε να καταστήσει πολύ πιο δύσκολο το έργο της νομισματικής πολιτικής.
Η αγορά προεξοφλεί αύξηση επιτοκίων τον Ιούνιο
Οι δηλώσεις της έρχονται σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία οι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να προεξοφλούν νέα αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ στη συνεδρίαση της 10ης και 11ης Ιουνίου.
Το βασικό σενάριο που διαμορφώνεται μεταξύ επενδυτών και αναλυτών είναι ότι η κεντρική τράπεζα θα προχωρήσει σε νέα σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής προκειμένου να αποτρέψει τη μετάδοση των αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας στο σύνολο της οικονομίας.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα υπάρξει αύξηση επιτοκίων τον Ιούνιο, αλλά αν η κίνηση αυτή θα αποτελέσει την αρχή ενός νέου κύκλου αυξήσεων.
Η Σνάμπελ απέφυγε να δώσει σαφή απάντηση, σημειώνοντας ότι είναι πρόωρο να εκτιμηθεί πόσες παρεμβάσεις θα χρειαστούν και ότι οι αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τα επόμενα οικονομικά στοιχεία και από την εξέλιξη της γεωπολιτικής κρίσης.
«Είναι πολύ νωρίς για να πούμε ότι θα υπάρξει ένας συγκεκριμένος αριθμός αυξήσεων και στη συνέχεια η διαδικασία θα ολοκληρωθεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αλλάζει η φύση του πληθωριστικού σοκ
Η βασική ανησυχία των αξιωματούχων της ΕΚΤ είναι ότι το νέο ενεργειακό σοκ διαφέρει σημαντικά από προηγούμενες κρίσεις.
Όπως εξήγησε η Σνάμπελ, η άνοδος των τιμών δεν περιορίζεται πλέον στην ενέργεια αλλά αρχίζει να επηρεάζει ολόκληρη την παραγωγική αλυσίδα. Η αύξηση του κόστους παραγωγής σε μεγάλες οικονομίες όπως η Κίνα μεταφέρεται σταδιακά μέσω των παγκόσμιων δικτύων εφοδιασμού στις τιμές των βιομηχανικών προϊόντων και των καταναλωτικών αγαθών.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον κίνδυνο ενός δεύτερου κύματος πληθωρισμού, τη στιγμή που οι κεντρικές τράπεζες πίστευαν ότι είχαν αρχίσει να κερδίζουν τη μάχη κατά των ανατιμήσεων.
Σύμφωνα με την ίδια, οι πιέσεις που καταγράφονται στα πρώτα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας αποτελούν προειδοποιητικό σήμα για ευρύτερες ανατιμήσεις τους επόμενους μήνες.
Δίλημμα για την ΕΚΤ
Το πρόβλημα για την ΕΚΤ γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο επειδή η οικονομία της Ευρωζώνης εμφανίζει ήδη ενδείξεις επιβράδυνσης.
Από τη μία πλευρά, η κεντρική τράπεζα καλείται να αντιμετωπίσει έναν νέο πληθωριστικό κίνδυνο. Από την άλλη, η περαιτέρω αύξηση του κόστους δανεισμού ενδέχεται να επιβαρύνει την ανάπτυξη και να περιορίσει την επενδυτική δραστηριότητα σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας.
Παρά τις ανησυχίες αυτές, οι πιο «σκληρές» φωνές εντός του Διοικητικού Συμβουλίου εμφανίζονται αποφασισμένες να διατηρήσουν αυστηρή στάση. Ενδεικτική είναι και η τοποθέτηση του διοικητή της κεντρικής τράπεζας της Λιθουανίας, Γκεντιμίνας Σίμκους, ο οποίος δήλωσε ότι μία δεύτερη αύξηση επιτοκίων μετά τον Ιούνιο είναι πλέον πιθανότερη από το αντίθετο.
Οι αγορές παρακολουθούν τη Μέση Ανατολή
Για τις χρηματοπιστωτικές αγορές, η πορεία των επιτοκίων συνδέεται πλέον άμεσα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Μια πιθανή αποκλιμάκωση της έντασης ή μια συμφωνία που θα αποκαθιστούσε την ομαλή λειτουργία των ενεργειακών διαδρομών θα μπορούσε να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις και να μειώσει την ανάγκη περαιτέρω αυξήσεων επιτοκίων.
Αντίθετα, μια παρατεταμένη κρίση με νέες αναταράξεις στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου ενδέχεται να οδηγήσει την ΕΚΤ σε πιο επιθετικές παρεμβάσεις, επαναφέροντας στο προσκήνιο τον φόβο μιας νέας περιόδου επίμονου πληθωρισμού στην Ευρωζώνη.
Το μήνυμα της Σνάμπελ είναι σαφές: η μάχη κατά του πληθωρισμού δεν έχει τελειώσει και οι κίνδυνοι που προέρχονται από τη γεωπολιτική κρίση ενδέχεται να αναγκάσουν την ΕΚΤ να κινηθεί πιο επιθετικά από ό,τι εκτιμούσαν μέχρι πρόσφατα οι αγορές.
