Την ανάγκη αποχώρησης των ξένων δυνάμεων από τη Λιβύη και σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας, υπογράμμισε η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβυς Αγλαΐα Μπαλτά, κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας για τις τελευταίες εξελίξεις στη Λιβύη, την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, υπό την ελληνική προεδρία.
Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε με ενημέρωση από την Ειδική Αντιπρόσωπο του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και επικεφαλής της Αποστολής Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη (UNSMIL), Χάνα Σέρουα Τέτε, η οποία παρουσίασε τις προσπάθειες προώθησης της πολιτικής διαδικασίας, εν μέσω συνεχιζόμενων πολιτικών διαιρέσεων και προκλήσεων ασφαλείας.
Η κ. Μπαλτά κατά την τοποθέτηση της τόνισε ότι μια σταθερή Λιβύη είναι απαραίτητη για την περιφερειακή ασφάλεια και κάλεσε στην εφαρμογή της συμφωνίας της 30ής Αυγούστου, η οποία προβλέπει την προώθηση προεδρικών και βουλευτικών εκλογών εντός δύο ετών, υπό ενιαία εκτελεστική αρχή.
Χαρακτήρισε τη διαδικασία υπό την αιγίδα του ΟΗΕ ως “το πλέον αξιόπιστο πλαίσιο” για την πολιτική μετάβαση της Λιβύης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διεξαγωγής αξιόπιστων εκλογών και της ενοποίησης των κρατικών θεσμών.
Παράλληλα, χαιρέτισε την οικονομική συνεργασία και τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας, ζητώντας την προστασία των αμάχων και των κρίσιμων υποδομών, την αποχώρηση των ξένων δυνάμεων και τον τερματισμό των εξωτερικών παρεμβάσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις σχέσεις της Λιβύης με τις γειτονικές χώρες.
“Επαναλαμβάνουμε ότι οι σχέσεις της Λιβύης με τις γειτονικές της χώρες πρέπει να διέπονται από το πνεύμα της καλής γειτονίας και τον πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του δικαίου της θάλασσας” ανέφερε η κ. Μπαλτά.
Αναφερόμενη στο μεταναστευτικό, το χαρακτήρισε “μείζον ζήτημα περιφερειακής ανησυχίας”, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα θα συνεργαστεί με τη Λιβύη για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της παράνομης διακίνησης μεταναστών, με παράλληλη προστασία των δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας μεταναστών και προσφύγων.
Από την πλευρά της, η επικεφαλής της UNSMIL, Χάνα Σέρουα Τέτε, προειδοποίησε ότι η Λιβύη “δεν έχει την πολυτέλεια να επιτρέψει σε όσους υπονομεύουν τη διαδικασία να την παρεμποδίσουν”, επισημαίνοντας ότι οι πολιτικές διαιρέσεις συνεχίζουν να επηρεάζουν την οικονομία και την ασφάλεια της χώρας.
Η ίδια αναφέρθηκε στις επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών, στον πληθωρισμό που υπερβαίνει το 14% και στις δυσκολίες εφαρμογής των πολιτικών συμφωνιών, τονίζοντας ότι “ο δρόμος προς μια σταθερή, ενωμένη και ευημερούσα Λιβύη παραμένει μακρύς, αλλά ο προορισμός μας παραμένει εφικτός”.
Στον τομέα της ασφάλειας, η κ. Τέτε αναγνώρισε τη συνεργασία μεταξύ στρατιωτικών θεσμών της ανατολικής και της δυτικής Λιβύης, προειδοποιώντας ωστόσο ότι η κατάσταση “παραμένει εύθραυστη”. Παράλληλα, ζήτησε την αναστολή περαιτέρω εκτελέσεων, μετά τις 58 εκτελέσεις στη Βεγγάζη, και καταδίκασε την υποκίνηση μίσους κατά μεταναστών και εργαζομένων σε ανθρωπιστικές οργανώσεις.
Στις οικονομικές προκλήσεις περιλαμβάνονται επίσης το λαθρεμπόριο καυσίμων και οι διακοπές στη λειτουργία πετρελαϊκών υποδομών. Επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη προκάλεσαν διακοπές στην ηλεκτροδότηση και την υδροδότηση, ενώ ο αποκλεισμός πετρελαιαγωγού τον Σεπτέμβριο είχε ως αποτέλεσμα απώλειες εσόδων σχεδόν 95 εκατομμυρίων δολαρίων. Παράλληλα, πανεθνική απεργία εκπαιδευτικών καθυστέρησε την έναρξη των μαθημάτων για περίπου 1,6 εκατομμύρια μαθητές.
Στο ανθρωπιστικό σκέλος, οι υπηρεσίες του ΟΗΕ συνεχίζουν τις προσπάθειες αντιμετώπισης των συνεπειών των συγκρούσεων. Στο πλαίσιο προγράμματος αποναρκοθέτησης, από τον Ιανουάριο έως τον Σεπτέμβριο απομακρύνθηκαν 14.066 εκρηκτικοί μηχανισμοί από την περιοχή Al-Sweihli Farm στη Μισράτα.
Από αμερικανικής πλευράς, η Τζένιφερ Λοτσέτα χαιρέτισε τη συμφωνία της 30ής Αυγούστου, αναφέροντας ότι η αμερικανική διπλωματία συνέβαλε στην επίτευξη του πρώτου ενιαίου εθνικού προϋπολογισμού της Λιβύης εδώ και 13 χρόνια, καθώς και στη συνεργασία δυνάμεων της ανατολικής και της δυτικής χώρας σε κοινές στρατιωτικές ασκήσεις.
Η Αμερικανίδα εκπρόσωπος προειδοποίησε ότι όσοι παρεμποδίζουν την πολιτική μετάβαση “ενδέχεται να υπαχθούν σε κυρώσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας και να λογοδοτήσουν”, ενώ επέκρινε το Ανώτατο Συμβούλιο του Κράτους για την υπονόμευση της προόδου προς τη διεξαγωγή εκλογών. Υποστήριξε επίσης την ανανέωση της εντολής της UNSMIL.
Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Γαλλίας, πρέσβυς Ζερόμ Μποναφόν, υπογράμμισε ότι προτεραιότητα αποτελεί η συγκρότηση ενιαίας εκτελεστικής αρχής και ζήτησε την άμεση εφαρμογή της συμφωνίας της 30ής Αυγούστου. Επισήμανε την ανάγκη ενοποίησης των στρατιωτικών δομών, αποχώρησης μισθοφόρων, ξένων μαχητών και δυνάμεων, καθώς και δικαιότερης κατανομής του εθνικού πλούτου. Παράλληλα, καταδίκασε τις νέες εκτελέσεις και ζήτησε τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων των Λίβυων πολιτών και των μεταναστών.
Τι δήλωσε η Λιβύη
Από την πλευρά του, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Λιβύης, Ταχέρ Ελ Σόνι, υπογράμμισε ότι οι εκλογές πρέπει να προκύψουν μέσα από μια συμπεριληπτική διαδικασία υπό λιβυκή ηγεσία και όχι να οδηγήσουν σε ακόμη μία μεταβατική περίοδο.
Αναγνωρίζοντας την πρόοδο που έχει επιτευχθεί μέσω του διαλόγου “4+4”, υπό τη διευκόλυνση της UNSMIL, εξέφρασε ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσον τα αποτελέσματά του διαθέτουν επαρκή πολιτική και θεσμική υποστήριξη. Κάλεσε την Αποστολή του ΟΗΕ να παραμείνει αμερόληπτος διαμεσολαβητής, διασφαλίζοντας τη συμμετοχή όλων των πλευρών και τη συνταγματική βάση των συμφωνιών.
Ο Λίβυος διπλωμάτης καταδίκασε επίσης τις επιθέσεις κατά πετρελαϊκών και ενεργειακών υποδομών, τονίζοντας ότι “το πετρέλαιο δεν αποτελεί διαπραγματευτικό χαρτί”, αλλά εθνικό πλούτο που ανήκει σε όλους τους Λίβυους. Ζήτησε ακόμη τον τερματισμό των ξένων παρεμβάσεων και την υποστήριξη της εθνικής κυριότητας της πολιτικής διαδικασίας από τη διεθνή κοινότητα, “όχι την υποκατάστασή της”.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
