Στις χώρες της Ευρώπης με τα μεγαλύτερα δημοσιονομικά περιθώρια για να αντιμετωπίσουν μια νέα ενεργειακή κρίση λόγω της σύγκρουσης στο Ιράν κατατάσσει την Ελλάδα η Fitch Ratings, επισημαίνοντας ότι η δημοσιονομική πορεία των τελευταίων ετών έχει ενισχύσει σημαντικά την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Σύμφωνα με την έκθεση της Fitch, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που επέδειξαν δημοσιονομική πειθαρχία κατά τη διάρκεια των πρόσφατων κρίσεων, διατηρώντας πιο συνετή διαχείριση ελλειμμάτων και χρέους σε σύγκριση με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Μαζί με την Ελλάδα, στην ίδια κατηγορία εντάσσονται η Κύπρος, η Ιρλανδία, η Ολλανδία, η Πορτογαλία και οι περισσότερες σκανδιναβικές χώρες.
Η Fitch εκτιμά ότι αυτές οι χώρες διαθέτουν σήμερα μεγαλύτερη ευελιξία για τη λήψη μέτρων στήριξης απέναντι στις επιπτώσεις μιας νέας ενεργειακής κρίσης, αν και τονίζει ότι οι παρεμβάσεις θα πρέπει να παραμείνουν μετριοπαθείς ώστε να μην υπάρξει νέα επιδείνωση των δημοσιονομικών δεικτών.
Η έκθεση σημειώνει ότι πολλές οικονομίες της Δυτικής Ευρώπης εισήλθαν στη νέα γεωπολιτική κρίση ήδη επιβαρυμένες, με υψηλό χρέος, αυξημένα ελλείμματα και περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια. Η σύγκρουση στο Ιράν επιτείνει περαιτέρω τις πιέσεις μέσω του υψηλότερου ενεργειακού κόστους, της ανόδου του πληθωρισμού, της επιβράδυνσης της ανάπτυξης και της αυστηροποίησης των χρηματοδοτικών συνθηκών.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη Γερμανία και την Ισπανία, οι οποίες – σύμφωνα με τη Fitch – διαθέτουν ακόμη δυνατότητα αύξησης των κρατικών δαπανών, καθώς τα ελλείμματά τους παρέμειναν τα τελευταία χρόνια κοντά στο 3% του ΑΕΠ. Η Ισπανία έχει ήδη ανακοινώσει μέτρα στήριξης ύψους περίπου 0,3% του ΑΕΠ για την προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Για τη Γερμανία, οι αναλυτές της Fitch εκτιμούν ότι οι μεγαλύτερες προκλήσεις αφορούν κυρίως τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη και στη βιομηχανική παραγωγή από μια νέα άνοδο των ενεργειακών τιμών, παρά τη δημοσιονομική της δυνατότητα να παρέμβει.
Πιο δύσκολη θεωρείται η κατάσταση στην Ιταλία, όπου παρά τη μείωση των ελλειμμάτων κοντά στο 3% του ΑΕΠ, το υψηλό δημόσιο χρέος και το αυξημένο κόστος δανεισμού περιορίζουν τη δυνατότητα για μεγάλης κλίμακας μέτρα στήριξης. Η Fitch σημειώνει επίσης ότι η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι παραμένει προσηλωμένη στη δημοσιονομική πειθαρχία, γεγονός που καθιστά πιθανότερες πιο στοχευμένες παρεμβάσεις.
Στον αντίποδα, η έκθεση θεωρεί ότι το Βέλγιο, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτουν το μικρότερο περιθώριο ελιγμών, καθώς συνδυάζουν υψηλά ελλείμματα με δημόσιο χρέος που υπερβαίνει το 100% του ΑΕΠ.
Ειδικά για το Ηνωμένο Βασίλειο, η Fitch προειδοποιεί ότι οι αυξημένες πιέσεις στις αγορές και το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης λειτουργούν ως σημαντικός περιοριστικός παράγοντας για οποιαδήποτε νέα κρατική παρέμβαση.
Η Fitch καταλήγει ότι η νέα κρίση στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει περαιτέρω τις ήδη αυξημένες πιέσεις στις δημόσιες δαπάνες στην Ευρώπη, που σχετίζονται με τις αμυντικές ανάγκες, τη γήρανση του πληθυσμού, τις επενδύσεις για την πράσινη μετάβαση και το αυξανόμενο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα εμφανίζεται – σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης – σε σαφώς καλύτερη θέση σε σχέση με αρκετές μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, γεγονός που ενισχύει την εικόνα δημοσιονομικής σταθερότητας που έχει οικοδομήσει τα τελευταία χρόνια.
