
Η ξέφρενη κούρσα επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη δημιουργήσει μια «φούσκα», η οποία πιθανότατα θα σπάσει και θα οδηγήσει την αμερικανική οικονομία σε ύφεση πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2028. Αυτή είναι η προειδοποίηση του Γκάρι Γκένσλερ, πρώην επικεφαλής της αμερικανικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, σε συνέντευξή του στο CNN.
Ο Γκένσλερ, ο οποίος ηγήθηκε της SEC από το 2021 έως το 2025 και σήμερα είναι καθηγητής στο MIT, εστιάζει στα τεράστια ποσά που κατευθύνονται στην κατασκευή υποδομών τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που παραθέτει το δημοσίευμα, οι σχετικές επενδύσεις φθάνουν τα 800 δισ. δολάρια ετησίως.
Κατά την εκτίμησή του, το ερώτημα πλέον είναι πόσο σοβαρή θα αποδειχθεί η υποχώρηση: μια ήπια ύφεση ή κάτι πιο δραματικό.
Επενδύσεις που τρέχουν ταχύτερα από τα κέρδη
Το κοινό στοιχείο, όπως εξηγεί, είναι ότι μεγάλες επενδύσεις σε υποδομές πραγματοποιούνται με την προσδοκία μελλοντικών εσόδων. Όταν οι προσδοκίες αυτές δεν επιβεβαιώνονται εγκαίρως, ακολουθεί υποχώρηση.
Στην περίπτωση της τεχνητής νοημοσύνης, οι επιχειρήσεις δαπανούν τεράστια ποσά για κέντρα δεδομένων, προηγμένα τσιπ και εξοπλισμό. Η κούρσα για ισχυρότερα μοντέλα και τεχνολογική υπεροχή έναντι της Κίνας εντείνει την πίεση για νέες επενδύσεις, ενώ η δυνατότητα παραγωγής κερδών δεν αναπτύσσεται με την ίδια ταχύτητα.
Σύμφωνα με τον Γκένσλερ, οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες δαπανούν το 2026 πενταπλάσια ποσά σε σχέση με τρία χρόνια νωρίτερα.
Ο δανεισμός και ο κίνδυνος πτωχεύσεων
Η ανησυχία του δεν περιορίζεται στο ύψος των επενδύσεων. Επεκτείνεται στον τρόπο χρηματοδότησής τους, με αναφορές σε κυκλικές χρηματοδοτήσεις και σύνθετα σχήματα εκτός ισολογισμού, που δυσκολεύουν την αποτίμηση του συνολικού κινδύνου.
Ο ίδιος εκτιμά ότι, όταν αποτιμηθεί αυτή η περίοδος, θα φανεί πως οι δανειστές χορήγησαν υπερβολικά πολλά χρήματα, υπερβολικά γρήγορα.
Ως πιθανό πρώτο σημείο εκδήλωσης προβλημάτων υποδεικνύει τις λεγόμενες «neoclouds»: εξειδικευμένες εταιρείες που μισθώνουν υπολογιστική ισχύ σε επιχειρήσεις ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης. Ορισμένες έχουν στηρίξει την επέκτασή τους σε υψηλό δανεισμό, με αποτέλεσμα να είναι ευάλωτες σε απότομες αλλαγές της αγοράς.
Ο Γκένσλερ θεωρεί ότι οι μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι θα επιβιώσουν, ενώ σε αυτές τις μικρότερες εταιρείες αναμένει προβλήματα και πτωχεύσεις.
Ως προς το μέγεθος της πιθανής αναταραχής, προβλέπει επιπτώσεις συγκρίσιμες με το σκάσιμο της φούσκας του διαδικτύου στις αρχές της δεκαετίας του 2000, αλλά ηπιότερες από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Τοποθετεί την αναπροσαρμογή των αποτιμήσεων και την επιβράδυνση της οικονομίας πριν από τον Νοέμβριο του 2028.
Η αντίθετη άποψη: Μια διόρθωση που μπορεί να αποτρέψει το κραχ
Η πρόβλεψη αυτή δεν βρίσκει σύμφωνους όλους τους αναλυτές. Ο Εντ Γιαρντένι, πρόεδρος της Yardeni Research, υποστηρίζει στο CNN ότι η υποχώρηση των μετοχών τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να λειτουργήσει διορθωτικά, περιορίζοντας τις υπερβολές χωρίς να οδηγήσει σε κατάρρευση.
Αν και χαρακτηρίζει το σενάριο Γκένσλερ εύλογο, θεωρεί ότι η διαδεδομένη ανησυχία για μια «φούσκα» συγκρατεί τον υπέρμετρο ενθουσιασμό των επενδυτών. Επισημαίνει επίσης ότι οι δείκτες τιμής προς κέρδη των εταιρειών κατασκευής τσιπ έχουν υποχωρήσει κάτω από εκείνους της ευρύτερης αγοράς.
Ο Γκένσλερ, πάντως, διαχωρίζει την πίστη του στις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης από την αποτίμησή της στις κεφαλαιαγορές. Για να περιγράψει την ανησυχία του, χρησιμοποιεί την εικόνα ενός ιστιοπλοϊκού με απειλητικά σύννεφα στον ορίζοντα: δεν μπορεί να προβλέψει ακριβώς πότε θα ξεσπάσει η καταιγίδα ή πόσο ισχυρή θα είναι, αλλά θεωρεί ότι έχει έρθει η ώρα για προετοιμασία.




