Την ανάγκη λήψης στοχευμένων και προσωρινών μέτρων στήριξης για όσους πλήττονται περισσότερο από την ενεργειακή κρίση, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα, υπογράμμισε ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μετά τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης στις Βρυξέλλες.
Ο κ. Πιερρακάκης επισήμανε ότι η αβεβαιότητα έχει καταστεί η νέα κανονικότητα στην παγκόσμια οικονομία, με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να προκαλεί έντονες διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Ενδεικτικά ανέφερε ότι μέσα σε δέκα ημέρες η τιμή του πετρελαίου Brent πλησίασε τα 118 δολάρια το βαρέλι, προτού υποχωρήσει στα 94 δολάρια, καθώς ενισχύθηκαν οι προσδοκίες για διπλωματική λύση. Οι μεταβολές αυτές σημειώθηκαν παρότι η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητη.
«Οι αγορές μπορούν να αλλάζουν κατεύθυνση από τη μία ημέρα στην άλλη. Οι οικογένειες όμως δεν μπορούν να προσαρμόζουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς τους με την ίδια ταχύτητα», σημείωσε.
Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη παραμένουν περίπου τριπλάσιες σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη έφθασε το 4% τον Οκτώβριο. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurogroup, ο υποκείμενος πληθωρισμός παραμένει μέχρι στιγμής σταθερός, ωστόσο οι παρατεταμένες πιέσεις στις τιμές της ενέργειας απαιτούν συνεχή επαγρύπνηση.
Παρά τις πιέσεις, η ευρωπαϊκή οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει ανθεκτικότητα, με ισχυρές αγορές εργασίας. Ο κ. Πιερρακάκης προειδοποίησε, πάντως, ότι η ανθεκτικότητα δεν αποτελεί εγγύηση απέναντι σε νέες κρίσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, οι υπουργοί εξέτασαν τις τελευταίες οικονομικές εξελίξεις και τις δημοσιονομικές προοπτικές, ενόψει της αξιολόγησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των σχεδίων προϋπολογισμού για το 2027.
Άμυνα: Κοινές προμήθειες και ιδιωτικά κεφάλαια
Η χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής άμυνας αποτέλεσε το δεύτερο βασικό θέμα της συνεδρίασης, με τη συμμετοχή του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Mark Rutte, και υπουργών Οικονομικών χωρών εκτός Ευρωζώνης.
Ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι οι ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες αυξάνονται και θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα τα επόμενα χρόνια, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους εθνικούς προϋπολογισμούς.
Υπενθύμισε ότι έχει ήδη ενεργοποιηθεί η εθνική ρήτρα διαφυγής, η οποία παρέχει πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία στα κράτη-μέλη έως το 2028. Ωστόσο, όπως επισήμανε, απαιτείται σταδιακή προσαρμογή των προϋπολογισμών και εξασφάλιση βιώσιμης χρηματοδότησης.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη κοινών ευρωπαϊκών προμηθειών αμυντικού εξοπλισμού, ώστε να περιοριστούν οι επικαλύψεις, να επιτευχθούν χαμηλότερες τιμές και να ενισχυθεί η παραγωγική δυνατότητα της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε επίσης στην ενίσχυση των επενδύσεων στην έρευνα και στις νέες τεχνολογίες, στη συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία και στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, κυρίως για νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αναπτύσσουν καινοτόμες αμυντικές τεχνολογίες.
Ψηφιακό ευρώ: Στόχος συμφωνίας έως το τέλος του 2026
Στη συνεδρίαση εξετάστηκε και η πρόοδος των διαπραγματεύσεων για το ψηφιακό ευρώ, οι οποίες εισέρχονται στο τελικό τους στάδιο, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Συμβουλίου και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μέχρι το τέλος του έτους.
Παράλληλα, παρουσιάστηκαν οι πρωτοβουλίες Pontes και Appia της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, που αφορούν την αξιοποίηση τεχνολογιών κατανεμημένου καθολικού και την ανάπτυξη νέων υποδομών χρηματοοικονομικών συναλλαγών.
Στο τραπέζι βρέθηκαν ακόμη οι προοπτικές του τραπεζικού τομέα, με έμφαση στους κινδύνους κυβερνοασφάλειας που συνδέονται με την ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και την ψηφιοποίηση των τραπεζικών υπηρεσιών.
ΕΚΤ: Δύο υποψήφιοι για τη διαδοχή Lagarde
Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε τέλος στη διαδικασία πλήρωσης τριών θέσεων στην Εκτελεστική Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Μετά την ανακοίνωση της Christine Lagarde ότι θα αποχωρήσει στις 7 Φεβρουαρίου 2027, έχουν προταθεί δύο υποψήφιοι για τη διαδοχή της: ο Ισπανός Pablo Hernández de Cos και ο Ολλανδός Klaas Knot.
Παράλληλα, θα πρέπει να καλυφθούν οι θέσεις της Isabel Schnabel, η οποία αποχωρεί στις 4 Ιανουαρίου, και του Philip Lane, η θητεία του οποίου ολοκληρώνεται στα τέλη Μαΐου.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurogroup, είναι πιθανό οι τρεις τοποθετήσεις να εξεταστούν ως ενιαίο πακέτο σε επίπεδο Ευρωπαίων ηγετών, προκειμένου να διευκολυνθεί η επίτευξη συναίνεσης. Η τελική απόφαση ανήκει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
