Στην Ορεινή Ναυπακτία, όπου ο Πλάτανος, το ορεινό χωριό της Αιτωλοακαρνανίας που φιλοξένησε πρόσφατα τους «Διαλόγους για την Ορεινότητα», βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 860 μέτρων και οι ορεινοί όγκοι της περιοχής φτάνουν έως τα 1.472 μέτρα, το μέλλον των χωριών περνά μέσα από τη δημιουργία νέων ευκαιριών για τους κατοίκους, την αξιοποίηση των τοπικών παραγωγικών δυνατοτήτων και τη στενότερη συνεργασία μεταξύ των ορεινών κοινοτήτων.
Η ανάπτυξη του τουρισμού, η ενίσχυση της αγροτικής οικονομίας και η δημιουργία θέσεων εργασίας συνδέονται με μια ευρύτερη προσπάθεια αντιμετώπισης των προκλήσεων της περιοχής, από τις υποδομές και την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες έως τη συγκράτηση του πληθυσμού. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις προοπτικές για τις νεότερες γενιές και στα κίνητρα επιστροφής στον τόπο καταγωγής, όπως αναδεικνύεται σε ανακοίνωση της Ειδικής Γραμματείας Ορεινών Περιοχών.
Η ορεινή Αιτωλοακαρνανία αντιμετωπίζει ιδιαίτερες προκλήσεις που συνδέονται με την προσβασιμότητα, τις υποδομές, την εξυπηρέτηση των κατοίκων και τη συγκράτηση του πληθυσμού. Παράλληλα, διαθέτει δυνατότητες ενίσχυσης της τοπικής παραγωγής και οικονομίας, αξιοποίησης διαθέσιμων πόρων και δημιουργίας επαγγελματικών και αναπτυξιακών ευκαιριών, ιδιαίτερα για τις νεότερες γενιές.
Ορεινός τουρισμός, αγροτική οικονομία και νέες θέσεις εργασίας
Στις αναπτυξιακές δυνατότητες της περιοχής περιλαμβάνεται η ενίσχυση του ορεινού τουρισμού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αξιοποίηση των εργαλείων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, όπως το πρόγραμμα LEADER και το πρόγραμμα νέων γεωργών, με έμφαση στα πρόσθετα κίνητρα για την προσέλκυση νέων στα αγροτικά επαγγέλματα.
Στον τομέα της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, η ανακοίνωση αναφέρεται σε δράσεις πρόληψης ύψους 10 εκατ. ευρώ για τα σπάνια δασικά οικοσυστήματα της Αιτωλοακαρνανίας. Παράλληλα, επισημαίνονται οι προοπτικές που ανοίγει για τους δασικούς συνεταιρισμούς η επικείμενη διαδικασία συμβασιοποίησης των νέων διαχειριστικών μελετών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το νέο πρόγραμμα επιδοτούμενης απασχόλησης που πρόκειται να υλοποιηθεί για κατοίκους ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών. Το πρόγραμμα προβλέπει δυνατότητα εξ αποστάσεως εργασίας και επιδότηση έως 90% του μισθολογικού και ασφαλιστικού κόστους για διάστημα 12 μηνών.
Στην ίδια κατεύθυνση, η αξιοποίηση των ψηφιακών υπηρεσιών μπορεί να διευκολύνει την καθημερινότητα των κατοίκων απομακρυσμένων περιοχών. Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, οι 2.276 υπηρεσίες του gov.gr περιορίζουν την ανάγκη μετακινήσεων και διευκολύνουν την εξυπηρέτηση των πολιτών.
Κίνητρα επιστροφής στα χωριά και στήριξη της οικογένειας
Ξεχωριστή διάσταση των παρεμβάσεων για τις ορεινές περιοχές αποτελεί η δημιουργία κινήτρων επιστροφής στον τόπο καταγωγής, σε συνδυασμό με τη στήριξη της οικογένειας και την ενίσχυση των υπηρεσιών φροντίδας.
Η προσβασιμότητα, οι υποδομές και η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες συνδέονται με το ευρύτερο ζητούμενο της συγκράτησης του πληθυσμού. Στο πλαίσιο αυτό, η ενίσχυση των τοπικών οικονομιών και η δημιουργία επαγγελματικών ευκαιριών για τις νεότερες γενιές αποτελούν βασικές προτεραιότητες που αναδεικνύονται για την ορεινή Αιτωλοακαρνανία.
Συνεργασία μεταξύ των χωριών της Ορεινής Ναυπακτίας
Μία ακόμη κατεύθυνση που αναδεικνύεται είναι η ανάπτυξη ενός πολυκεντρικού μοντέλου συνεργασίας μεταξύ των ορεινών οικισμών της Ναυπακτίας, με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων κάθε περιοχής. Η προσέγγιση αυτή επικεντρώνεται στη δικτύωση γειτονικών κοινοτήτων και στη συμπληρωματική αξιοποίηση υποδομών, υπηρεσιών και τοπικών παραγωγικών δραστηριοτήτων, με στόχο την ενίσχυση της συνοχής και των αναπτυξιακών προοπτικών της ευρύτερης περιοχής.
Παράλληλα, αναδεικνύεται ο ρόλος των τοπικών συλλόγων, της ομογένειας και των ανθρώπων που διατηρούν ενεργούς δεσμούς με τα ορεινά χωριά. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη συμβολή του ευρύτερου ανθρώπινου δυναμικού που συνδέεται με την περιοχή, καθώς και στην αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης για τον σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών. Στη σχετική συζήτηση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, εκπρόσωποι της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ναυπακτίας, του Ελληνοαμερικανικού Συλλόγου Ναυπάκτου και Δυτικής Ελλάδας, τοπικών συλλόγων και φορέων της κοινωνικής οικονομίας, καθώς και ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Δημήτρης Γούσιος.
Οι «Διάλογοι για την Ορεινότητα» στον Πλάτανο
Τα παραπάνω ζητήματα αναδείχθηκαν κατά τη διάρκεια των «Διαλόγων για την Ορεινότητα», που πραγματοποιήθηκαν στον Πλάτανο της Ορεινής Ναυπακτίας, με πρωτοβουλία της Ειδικής Γραμματείας Ορεινών Περιοχών, στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη «Περιφέρεια 2030».
Η διοργάνωση αποτέλεσε τον δεύτερο σταθμό της πρωτοβουλίας, μετά τη Δημητσάνα, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της κυβέρνησης, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, της επιχειρηματικότητας και των τοπικών κοινωνιών. Οι «Διάλογοι για την Ορεινότητα» αποτελούν ένα νέο εργαλείο πολιτικής της Ειδικής Γραμματείας Ορεινών Περιοχών, μέσω του οποίου οι ανάγκες, οι εμπειρίες και οι δυνατότητες των ορεινών περιοχών καταγράφονται και συζητούνται με τους ίδιους τους κατοίκους και τους τοπικούς φορείς, με στόχο να αξιοποιούνται στον σχεδιασμό συγκεκριμένων δημόσιων πολιτικών.
Την ανάγκη διαρκούς συνεργασίας με τις τοπικές κοινωνίες υπογράμμισε και ο ειδικός γραμματέας Ορεινών Περιοχών Δημήτρης Κυριαζής, επισημαίνοντας ότι οι εμπειρίες και οι ανάγκες των κατοίκων πρέπει να αποτελούν αφετηρία για τον σχεδιασμό εφαρμόσιμων πολιτικών. Όπως τόνισε, ζητούμενο είναι ο διάλογος να μετατρέπεται σε συγκεκριμένες προτεραιότητες και λύσεις, που θα επιτρέπουν στους ανθρώπους να παραμένουν, να εργάζονται και να δημιουργούν στον τόπο τους.
Στο πεδίο της χρηματοδότησης, ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης ανακοίνωσε ότι η Προεδρία της Κυβέρνησης και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επεξεργάζονται σχέδιο ποσοστιαίας κατανομής πόρων για τις ορεινές περιοχές, μέσω της περαιτέρω εξειδίκευσης του εγκεκριμένου Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030, ιδίως στο πλαίσιο των Περιφερειακών Προγραμμάτων. Αναφέρθηκε επίσης στη διεκδίκηση διακριτής χρηματοδότησης για τις ορεινές και νησιωτικές περιοχές στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό 2028-2034.
Στις εργασίες συμμετείχαν επίσης η υφυπουργός Τουρισμού Άννα Καραμανλή, ο γενικός γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, ο γενικός γραμματέας Δασών Ευστάθιος Σταθόπουλος, ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων Αντώνης Φιλιππής, η γενική γραμματέας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Κατερίνα Πατσογιάννη και η διοικήτρια της ΔΥΠΑ Γιάννα Χορμόβα, o βουλευτής Αιτολοακαρνανίας Θανάσης Παπαθανάσης.
Από την Τοπική Αυτοδιοίκηση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης, ο αντιπεριφερειάρχης Αιτωλοακαρνανίας Θανάσης Μαυρομμάτης, ο δήμαρχος Ναυπακτίας Βασίλης Γκίζας και ο δήμαρχος Θέρμου Σπύρος Κωνσταντάρας. Η εκδήλωση, που διήρκεσε συνολικά επτά ώρες, ολοκληρώθηκε με ανοιχτή συζήτηση, κατά την οποία κάτοικοι και εκπρόσωποι τοπικών φορέων έθεσαν ζητήματα της καθημερινότητας, διαχρονικές προκλήσεις και ανάγκες της Ορεινής Ναυπακτίας, ζητώντας απαντήσεις και συγκεκριμένες προοπτικές για τον τόπο τους. Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ναυπακτίας.
