Θετικές προσδοκίες διαμορφώνονται για τα δημόσια οικονομικά της χώρας, καθώς η Ελλάδα αναμένει την ερχόμενη Τετάρτη τα οριστικά στοιχεία για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025, τα οποία εκτιμάται ότι θα επιβεβαιώσουν μια ακόμη χρονιά σημαντικής δημοσιονομικής υπεραπόδοσης. Τα στοιχεία θα ανακοινωθούν από τη Eurostat και την ΕΛΣΤΑΤ στις 22 Απριλίου και θεωρούνται καθοριστικά για τον σχεδιασμό των επόμενων παρεμβάσεων στήριξης των πολιτών.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ενδείξεις, το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να κινηθεί σημαντικά υψηλότερα από τον αρχικό στόχο του 3,7% του ΑΕΠ, με εκτιμήσεις να το τοποθετούν στην περιοχή του 4,8% έως 4,9% του ΑΕΠ. Την ανοδική αναθεώρηση έχει ήδη προαναγγείλει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ενώ αντίστοιχες προβλέψεις έχουν παρουσιαστεί και σε διεθνή μέσα.
Στο ίδιο πλαίσιο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εμφανίζεται ιδιαίτερα αισιόδοξο για τη μεσοπρόθεσμη πορεία των δημόσιων οικονομικών της χώρας. Στην πρόσφατη έκθεσή του (Fiscal Monitor), προβλέπει ότι η Ελλάδα θα διατηρήσει υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα για τα επόμενα χρόνια, με το 2025 να διαμορφώνεται στο 4,4% του ΑΕΠ, το 2026 στο 3,8% και το 2027-2028 στο 3,1%. Παράλληλα, εκτιμά ότι το δημόσιο χρέος θα αποκλιμακωθεί δυναμικά στο 110,9% του ΑΕΠ έως το 2031, από 145,7% το 2025.
Η ισχυρή αυτή δημοσιονομική επίδοση στηρίζεται σε δύο βασικούς πυλώνες: την ανθεκτική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και την ενίσχυση των φορολογικών εσόδων μέσω της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής. Τα στοιχεία αυτά δημιουργούν τον απαραίτητο δημοσιονομικό χώρο για τη λήψη νέων μέτρων, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που οι επιπτώσεις από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή τροφοδοτούν αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και ενισχύουν τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ωστόσο, το τελικό εύρος των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από δύο κρίσιμους παράγοντες: τον ακριβή δημοσιονομικό χώρο που θα προκύψει από τα στοιχεία και τη διάρκεια της γεωπολιτικής κρίσης. Στον υπολογισμό του διαθέσιμου χώρου θα πρέπει να συνυπολογιστούν και οι ευρωπαϊκοί κανόνες για τις δημόσιες δαπάνες, οι οποίοι περιορίζουν τα περιθώρια δημοσιονομικής ευελιξίας.
Ήδη, η κυβέρνηση έχει ενεργοποιήσει πακέτα στήριξης με στόχο κυρίως τα ευάλωτα νοικοκυριά, περιλαμβάνοντας πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους σε καύσιμα και βασικά αγαθά, καθώς και επιδότηση στην αντλία, fuel pass και ενίσχυση για αγροτικές εισροές όπως τα λιπάσματα. Ωστόσο, το εύρος και η ένταση των επόμενων μέτρων θα εξαρτηθούν από τις εξελίξεις στην ενεργειακή αγορά.
Όπως σημείωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε νέες παρεμβάσεις αφού αξιολογήσει τόσο τα τελικά δημοσιονομικά στοιχεία όσο και την πορεία της κρίσης, επισημαίνοντας ότι η διάρκεια της σύγκρουσης αποτελεί καθοριστική μεταβλητή. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, διαφορετικά θα είναι τα δεδομένα αν η κρίση διαρκέσει λίγες εβδομάδες και διαφορετικά αν παραταθεί για μήνες.
Συνολικά, η αναμενόμενη επιβεβαίωση ενός ισχυρού πρωτογενούς πλεονάσματος για τέταρτη συνεχή χρονιά ενισχύει την αξιοπιστία της ελληνικής οικονομίας και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για στοχευμένες παρεμβάσεις στήριξης, σε μια συγκυρία όπου η εξισορρόπηση μεταξύ δημοσιονομικής σταθερότητας και κοινωνικής προστασίας παραμένει κρίσιμη.
