Η μεγαλύτερη διασυνοριακή τραπεζική μάχη της Ευρώπης μπήκε στην τελική ευθεία. Η UniCredit κατέθεσε επίσημο αίτημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για έγκριση από πλευράς ανταγωνισμού της εξαγοράς της Commerzbank, και η πρώτη απόφαση των Βρυξελλών αναμένεται έως τις 16 Νοεμβρίου. Η ιταλική τράπεζα έχει ήδη συγκεντρώσει σχεδόν το μισό μετοχικό κεφάλαιο της γερμανικής, ενώ το γερμανικό Δημόσιο κρατά το 13,3% και δεν έχει κρύψει την αντίθεσή του.
Η ΕΚΤ λέει ναι, το Βερολίνο λέει όχι
Το ενδιαφέρον της υπόθεσης δεν είναι μόνο το μέγεθος. Είναι ότι για πρώτη φορά οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και μια μεγάλη εθνική κυβέρνηση βρίσκονται απέναντι σε ένα τόσο μεγάλο deal. Η εποπτεία της ΕΚΤ εμφανίζεται διατεθειμένη να το εγκρίνει. Το Βερολίνο βλέπει την Commerzbank ως τράπεζα των γερμανικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων και φοβάται ότι τα κέντρα αποφάσεων θα μετακομίσουν στο Μιλάνο.
Η Κομισιόν θα εξετάσει κάτι πιο στενό, αν η ένωση των δύο τραπεζών περιορίζει τον ανταγωνισμό σε συγκεκριμένες αγορές. Οι επιλογές της είναι τρεις. Έγκριση χωρίς όρους, έγκριση με δεσμεύσεις ή άνοιγμα εις βάθος έρευνας, που θα πήγαινε το χρονοδιάγραμμα αρκετούς μήνες πίσω.
Η Φρανκφούρτη θέλει μεγαλύτερες τράπεζες
Το πλαίσιο το έδωσε ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Μπόρις Βούισιτς στις 2 Οκτωβρίου, μιλώντας στο ετήσιο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου. Χαρακτήρισε την έλλειψη διασυνοριακών συγχωνεύσεων «χαμένη ευκαιρία» και υπενθύμισε ότι τα δάνεια προς επιχειρήσεις που περνούν σύνορα μέσα στην ευρωζώνη είναι μόλις το 16% του συνόλου, λιγότερα από όσα δίνουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες σε εταιρείες εκτός ευρωζώνης. Ζήτησε επίσης να ολοκληρωθεί το ευρωπαϊκό σύστημα εγγύησης καταθέσεων, που έχει προταθεί από το 2015 και μένει στα συρτάρια.
Ο Βούισιτς απέρριψε και το επιχείρημα των τραπεζών ότι φταίνε οι κεφαλαιακοί κανόνες. Ο διάμεσος δείκτης Tier 1 έχει υπερδιπλασιαστεί από το 2009 και ξεπερνά το 16%, κάτι που κατά την ΕΚΤ σημαίνει ότι το εμπόδιο είναι πολιτικό και θεσμικό, όχι κεφαλαιακό.
Το προηγούμενο της Ισπανίας
Η αγορά θυμάται τι έγινε με την BBVA και τη Sabadell. Η Μαδρίτη ενέκρινε την εχθρική πρόταση μόνο με δεσμεύσεις για καταστήματα και δανεισμό μικρών επιχειρήσεων, και επέβαλε οι δύο τράπεζες να μείνουν χωριστές για τρία χρόνια. Στο τέλος οι μέτοχοι της Sabadell απέρριψαν την πρόταση τον Οκτώβριο του 2025. Το μήνυμα ήταν σαφές, ότι ακόμη και με την έγκριση των Βρυξελλών, μια εθνική κυβέρνηση έχει τρόπους να αδειάσει ένα deal από περιεχόμενο.
Γιατί μας αφορά
Για τις ελληνικές τράπεζες η υπόθεση δεν είναι μακρινή. Η UniCredit είναι ήδη μέτοχος της Alpha Bank, και κάθε βήμα της στη Γερμανία δείχνει πόσο πρόθυμη είναι να ξοδεύει κεφάλαια εκτός Ιταλίας. Αν η Κομισιόν δώσει καθαρή έγκριση, ανοίγει ο δρόμος για περισσότερες διασυνοριακές κινήσεις, και οι ελληνικές τράπεζες, με υψηλή κερδοφορία και χαμηλές αποτιμήσεις, θα μπουν στη λίστα των στόχων ή των συνεργατών. Αν κολλήσει, η Ευρώπη θα συνεχίσει με εθνικούς πρωταθλητές και μικρά deals.
Η 16η Νοεμβρίου δεν είναι η τελική απόφαση. Θα είναι όμως η πρώτη απάντηση στο ερώτημα που η ΕΚΤ θέτει εδώ και χρόνια, αν η Ευρώπη θέλει πραγματικά ευρωπαϊκές τράπεζες ή απλώς μεγαλύτερες εθνικές.
