Υπάρχουν άνθρωποι στην ελληνική αγορά που δεν χάνουν ποτέ. Η κρίση τους βρήκε όρθιους, τα κόκκινα δάνεια τους βρήκαν πλουσιότερους, και τώρα, όπως φαίνεται, το Χρηματιστήριο τους βρίσκει με καινούργιο κοστούμι.
Πρώτα ήρθαν στην αγορά των κόκκινων δανείων. Εκεί όπου χιλιάδες επιχειρήσεις και νοικοκυριά είχαν την πλάτη στον τοίχο, κάποιοι είδαν όχι δράμα αλλά επιχειρηματική ευκαιρία. Και την εκμεταλλεύτηκαν στο ακέραιο.
Τώρα που ο κλάδος έβγαλε αξίες, κέρδη και μπόνους, το βλέμμα στρέφεται στη Σοφοκλέους. Με μια μικρή λεπτομέρεια. Το περιτύλιγμα αλλάζει.
Γιατί, ας είμαστε ειλικρινείς, κανείς δεν χτυπά το καμπανάκι της πρώτης διαπραγμάτευσης με την ταμπέλα «διαχειριστής κόκκινων δανείων». Ακούγεται άσχημα στις παρουσιάσεις. Το «αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων» ακούγεται πολύ καλύτερα. Το ίδιο και το «real estate platform». Λίγο μακιγιάζ και ο εισπράκτορας γίνεται επενδυτής.
Ας θυμηθούμε πώς ξεκίνησε το πάρτι. Επενδυτικά κεφάλαια αγόρασαν από τις τράπεζες χαρτοφυλάκια προβληματικών απαιτήσεων σε τιμές που συχνά απείχαν παρασάγγας από την ονομαστική τους αξία. Στην αγορά ακούγονται ακόμη και αναλογίες της τάξης του 3% της εξασφαλισμένης αξίας για συγκεκριμένες περιπτώσεις. Δεν είναι κανόνας και θέλει τεκμηρίωση. Αρκεί όμως για να καταλάβει κανείς τι είδους εκπτώσεις κυκλοφόρησαν.
Για να είμαστε δίκαιοι, άλλο το fund που αγοράζει την απαίτηση και άλλο ο servicer που τη διαχειρίζεται. Οι ρόλοι είναι διαφορετικοί και δεν πρέπει να μπερδεύονται. Το ερώτημα όμως μένει ίδιο. Πού γεννήθηκαν οι υπεραξίες και σε ποιες τσέπες κατέληξαν;
Ο δανειολήπτης χρωστούσε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ. Το δάνειό του άλλαζε χέρια σε τιμή ευκαιρίας, σαν ρούχο σε εκπτώσεις τέλους σεζόν. Όταν όμως ερχόταν ο λογαριασμός, η έκπτωση είχε εξαφανιστεί. Η απαίτηση δεν περιοριζόταν στο ποσό της αγοράς. Η έκπτωση ήταν για τον αγοραστή, ποτέ για τον οφειλέτη.
Έτσι στήθηκε μια ολόκληρη βιομηχανία. Ανακτήσεις, ρυθμίσεις, πλειστηριασμοί, διαχείριση ακινήτων. Ένα οικοσύστημα που ζει από τα συντρίμμια της κρίσης και ζει καλά.
Και τώρα, το επόμενο πιάτο.
Αφού τελείωσε το πρώτο μεγάλο φαγοπότι, στρώνεται το χρηματιστηριακό τραπέζι;
Κανείς δεν λέει ότι απαγορεύεται. Κάθε επιχείρηση έχει δικαίωμα να ζητήσει κεφάλαια από την αγορά, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις. Το Χρηματιστήριο δεν είναι κλειστό κλαμπ.
Το ζήτημα είναι άλλο.
Με ποια αποτίμηση θα έρθουν; Με ποιο προσωπείο; Τι ακριβώς θα πουλάνε; Και το σημαντικότερο, ποιος θα αγοράσει τις μετοχές που οι σημερινοί ιδιοκτήτες ίσως βιάζονται να ξεφορτωθούν;
Γιατί αν το σενάριο εξελιχθεί όπως το ψιθυρίζουν στην αγορά, η διαδρομή είναι απλή. Αγοράζεις απαιτήσεις με τεράστιες εκπτώσεις, εισπράττεις από τον οφειλέτη, και στο τέλος ρευστοποιείς τις υπεραξίες με τα χρήματα του επενδυτικού κοινού. Τρεις φορές κέρδος από την ίδια ιστορία.
Και ο επενδυτής; Θα πληρώσει την τιμή που θα του σερβίρουν, με ωραίο φυλλάδιο και επαγγελματικές διαφάνειες.
Το πιο απολαυστικό είναι ότι οι νέες χρηματιστηριακές ιστορίες μάλλον δεν θα θυμίζουν σε τίποτα τον ενδιάμεσο ανάμεσα σε τράπεζες και οφειλέτες. Θα μιλούν για ακίνητα, για επενδύσεις, για διαχείριση περιουσίας. Για όλα, εκτός από το πώς αποκτήθηκε αυτή η περιουσία.
Όλα νόμιμα, εφόσον τηρούνται οι κανόνες. Όλα όμως και υπό εξέταση.
Γιατί το Χρηματιστήριο δεν μπορεί να γίνει η έξοδος κινδύνου μιας διαδρομής όπου οι παλιοί μέτοχοι εισπράττουν και οι νέοι παίρνουν το ρίσκο.
Οι επενδυτές δικαιούνται να ξέρουν πόσο αγοράστηκαν τα περιουσιακά στοιχεία, πόσα έχουν ήδη αποδώσει, ποιες υποχρεώσεις μένουν, και πόσο πραγματικά αξίζει αυτό που θα κληθούν να χρηματοδοτήσουν.
Και πάνω από όλα, να ξέρουν ποιος πουλάει και γιατί πουλάει τώρα.
Στην ελληνική κεφαλαιαγορά έχουμε δει την ταμπέλα να αλλάζει πολλές φορές. Οι κερδισμένοι σπάνια.
Το έργο λοιπόν έχει ενδιαφέρον. Από τα κόκκινα δάνεια στις χρηματιστηριακές υπεραξίες. Από τον οφειλέτη στον μικρομέτοχο. Από τις εκπτώσεις των χαρτοφυλακίων στις αποτιμήσεις που θα ζητηθούν από το κοινό.
Ποιοι ετοιμάζουν το επόμενο βήμα, με ποια οχήματα και με ποιες αξιώσεις, θα φανεί σύντομα. Οι επιτροπές κεφαλαιαγοράς καλό θα ήταν να έχουν ανοιχτά τα μάτια. Οι μικρομέτοχοι ακόμη περισσότερο.
